Ο ΠΑΟ κέρδισε την Ρεάλ Μαδρίτης στην Ευρωλίγκα με ένα σουτ του Γκραντ στην εκπνοή με 83-82. Το παιγνίδι ήταν πραγματικά γεμάτο ένταση: ο ΠΑΟ το έχασε, το κέρδισε, το ξαναέχασε, το ξαναγύρισε. Μέτρησαν η έδρα, η καρδιά, αλλά και η φανερή θέληση πολλών παικτών να παίξουν και για τον προπονητή τους, που σύμφωνα με το αφεντικό της ομάδας θα έπρεπε να έχει παραιτηθεί μετά την ήττα του ΠΑΟ από τον Αρη. Η νίκη επιτρέπει να πούμε δυο πράγματα ψύχραιμα και για τον Αταμάν αλλά κυρίως για τον ΠΑΟ που ισορροπεί σε ένα τεντωμένο σχοινί για ένα απλό λόγο: γιατί έχει βάλει το κάρο, δηλαδή την κατάκτηση της Ευρωλίγκας, το Final 4 της οποίας φιλοξενεί, μπροστά από το άλογο, που είναι η κανονική περίοδος, δηλαδή σε τελική ανάλυση το ίδιο το μπάσκετ που παίζει. Στον ΠΑΟ, πρώτος πιστεύω ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος, θα ήθελαν  να κοιμηθούν σήμερα, να ξυπνήσουν αύριο το πρωί, να είναι ο ΠΑΟ φορμαρισμένος και πλήρης και να παίζει τον ημιτελικό του Final 4 στο ΟΑΚΑ. Αλλά δεν γίνεται έτσι ακριβώς.

Ας τα πάρουμε με την σειρά όμως.

Πρόβλημα από την αρχή

Ο Αταμάν είναι ένας προπονητής που έχει κερδίσει τρεις φορές την Ευρωλίγκα τα δέκα τελευταία χρόνια (με δυο διαφορετικές ομάδες) και δεν την κέρδισε μια τέταρτη φορά γιατί αυτή διακόπηκε, ενώ η τότε ομάδα του, η χωρίς ποδοσφαιρικό κοινό Εφές, έπαιζε το καλύτερο μπάσκετ στην Ευρώπη. Δεν είναι ωστόσο ούτε ο καλύτερος στην Ευρώπη, ούτε ο χειρότερος στον κόσμο.

Υπάρχει ένα ζήτημα με τον Αταμάν: αντιμετωπίστηκε εξαρχής με δυσπιστία και από κάποιους οπαδούς του ΠΑΟ και από δημοσιογράφους κυρίως γιατί είναι Τούρκος. Δεν ήρθε στην Ελλάδα από μία χώρα που στο μυαλό μας αποτελεί σχολή του μπάσκετ. Αν ήταν Σέρβος, Ισπανός, Ιταλός, Αμερικανός θα υπήρχε απέναντι του περισσότερος σεβασμός: κυρίως αυτό θα το είχε αν ήταν Ελληνας και είχε το βιογραφικό που έχει ο Τούρκος. Οι αρχικές προβλέψεις ήταν ότι δεν θα βγάλει την σεζόν. Ο Δημήτρης Γιαννακόπουλος είναι απαιτητικός και πριν τον Αταμάν άλλαζε κατά κανόνα δύο προπονητές το χρόνο.  Ο Παναθηναϊκός, όταν έφερε τον Αταμάν απέκτησε 11 παίκτες σε ένα καλοκαίρι και κανα δυο ακόμα μετά την έναρξη της σεζόν. Κανείς δεν περίμενε ότι ο Τούρκος θα μπορούσε να βάλει τάξη σε μια ομάδα που έκανε ένα τέτοιο τύπου extreme makeover. Ο Αταμάν κέρδισε την Ευρωλίγκα, από το Final 4 της οποίας ο ΠΑΟ έλειπε 13 χρόνια και το πρωτάθλημα, δηλαδή τον Ολυμπιακό που του το είχε στερήσει μόλις επέστρεψε από την Α2. Αλλά αντί να κερδίσει την εκτίμηση όσων έκαναν δυσοίωνες προβλέψεις για την πιθανότητα της επιτυχίας του, το μόνο που κατάφερε είναι όλοι αυτοί να συνασπιστούν και να τον περιμένουν στη γωνία.

Δεν είναι παράξενο. Ο Ελληνας μπασκετόφιλος - πόσο μάλλον ένας επαγγελματίας του μπάσκετ σχολιαστής, δημοσιογράφος, αναλυτής, πρώην παίκτης κτλ είναι σχεδόν αδύνατο να δεχτεί ότι ένας Τούρκος μπορεί να έρθει στην Ελλάδα και να προσφέρει περισσότερα από έναν Ελληνα προπονητή. Ας μην ξεχνάμε ότι για χρόνια η άποψη ότι οι Ελληνες προπονητές είναι κάποιου τύπου ιδιοφυΐες που όλοι θέλουν στις ομάδες τους βοήθησε ώστε να κρατάμε υψηλό το φρόνημα μας - ειδικά όταν σταμάτησαν οι επιτυχίες της Εθνικής και περιορίστηκαν οι επιτυχίες των αιωνίων στην Ευρωλίγκα. Ο Τούρκος χάλασε ένα εθνικό παραμύθι: πολλοί δεν θα του το συγχωρέσουν ποτέ.  

Λεσόρ και Ναν  

Πάμε παρακάτω. Τι ομάδα έφτιαξε ο Αταμάν και πήρε την Ευρωλίγκα; Μια ομάδα όπως ήταν η Εφές που κέρδιζε την Ευρωλίγκα, δηλαδή μια ομάδα παικτών. Στις ομάδες του Τούρκου δεν είναι όλοι οι παίκτες ίδιοι: υπάρχουν βασικοί και αναπληρωματικοί – κι αυτή είναι η μεθοδολογία του. Την πρώτη χρονιά ο Αταμάν στήριξε τον ΠΑΟ σε πέντε παίκτες: στον Λεσόρ, στον Ναν, στον Σλούκα, στον Γκραντ και στον Χουάντσο – κατά βάση. Όμως και μεταξύ αυτών κάποιοι αγωνιστικά είχαν μεγαλύτερη βαρύτητα: ο Λεσόρ ήταν εκείνη την χρονιά ο καλύτερος σέντερ της Ευρωλίγκας και ο Ναν ο απόλυτος σκόρερ. Την δεύτερη χρονιά ο Λεσόρ στην πορεία τραυματίστηκε. Η σημασία ενός σέντερ που σε μια ομάδα «κουμπώνει» τόσο πολύ, φαίνεται και σε άλλες ομάδες: ο Ολυμπιακός πχ χάνοντας τον Φαλ φέτος έμοιαζε για μήνες άλλη ομάδα κι ο Φαλ δεν έκανε ποτέ την μαγική σεζόν του Λεσόρ. Ο ΠΑΟ προσπάθησε να τον αντικαταστήσει με τον Βαλαντσιούνας και δεν τα κατάφερε: ο Λεσόρ εξακολουθεί να του λείπει. Οταν λείπει και ο Ναν ο ΠΑΟ χάνει τους δυο που του έδωσαν την Ευρωλίγκα. Γιατί το υλικό του δεν είναι όσο εντυπωσιακό, νομίζει ο κόσμος του.

Δεν κάνουν όλοι για όλους

Το τρομερό υλικό είναι ο μεγάλος μύθος. Ο ΠΑΟ δεν έχει κακούς παίκτες, αλλά δεν είναι η ανίκητη αρμάδα που κάποιοι νομίζουν ότι είναι. Οι σέντερ του (Χόλμς, Γιούρτσεβεν, Φαρίντ) δεν θα άλλαζαν τις ισορροπίες στην διοργάνωση αν πήγαιναν στην Αρμάνι ή στην Μακάμπι. Ο Γκραντ είναι 34 χρονών και ο Σλούκας 36: τα χρόνια ειδικά φέτος φαίνονται. Ο Μήτογλου έχει συχνότατους τραυματισμούς, ο Τολιόπουλος παίζει (;) στην Ευρωλίγκα σαν πρωτάρης, ο Σαμοντούροφ πρέπει να μεγαλώσει κι ο Ρογκαβόπουλος να μάθει πολλά. Αληθινά αξιοζήλευτοι παίκτες είναι ο Χουάντσο και ο Οσμαν, αλλά από την ομάδα που κατέκτησε την Ευρωλίγκα χάθηκαν ο Γκριγκόνις, αντιστάρ αλλά πολύτιμος και φυσικά ο Παπαπέτρου, Χfactor του ΠΑΟ στο φινάλε εκείνης της περιόδου. Όταν λείπουν ο Ναν και ο Λεσόρ ο ΠΑΟ πρέπει να φτύσει αίμα για να κερδίσει. Και γιατί παίκτες όπως ο Σόρτς πχ αποδεικνύονται για τον Αταμάν γρίφοι άλυτοι. Δεν κάνουν όλοι για όλους.

Εχει κακές σχέσεις;

Υπάρχει μια γενική εντύπωση ότι ο Τούρκος δεν αξιοποιεί το υλικό και ότι ο ΠΑΟ θα μπορούσε να παίζει και καλύτερα. Ας πούμε πως είναι έτσι. Αλλά ο Αταμάν έχει ένα συγκεκριμένο τρόπο και δεν θα αλλάξει: απαιτεί από τους παίκτες να αναλαμβάνουν ευθύνες και να κερδίζουν τα λεπτά συμμετοχής τους στο παρκέ. Μπορείς να πεις ότι ο τρόπος δεν σου αρέσει: δεκτό. Όχι ότι δεν αποδίδει: τα τρόπαια που έχει κερδίσει μαρτυρούν το αντίθετο. Και είναι τρόπαια που άλλοι, που δεν θέλουν σολίστες και παίκτες με προσωπικότητα κτλ, ονειρεύονται.

Ο τρόπος του Αταμάν βέβαια δεν εξελίσσει τον ΠΑΟ που παραμένει ομάδα παικτών. Αλλά υπάρχουν και σε αυτό δεδομένα που δεν πρέπει να αγνοούμε. Ο ΠΑΟ είναι μια ομάδα που προέκυψε πριν δυο χρόνια – η ομάδικοτητά του πχ δεν μπορεί να συγκρίνεται με αυτή του Ολυμπιακού που έχει 7-8 παίκτες που παίζουν μαζί μια ζωή. Η δυνατότητα για προπονήσεις είναι μικρή: όλες οι ομάδες μετατρέπονται σε ομάδες παικτών γιατί απλούστατα τα ματς είναι τέσσερα σε οκτώ μέρες.

Η διαχείριση των αποδυτηρίων παίζει τεράστιο ρόλο. Εχει κακές σχέσεις ο Αταμάν με τους παίκτες του; Αν κρίνω από αυτό που είδα κόντρα στην Ρεάλ Μαδρίτης μόνο αυτό δεν προκύπτει. Δεν μπορεί να είναι όλοι ευχαριστημένοι. Αλλά οι καλύτεροι δεν μου μοιάζει να θέλουν να φύγει.

Τότε γιατί γίνεται χαμός; Πρώτον γιατί στον ΠΑΟ δεν αντέχουν τις ήττες και φέτος αυτές είναι πολλές. Δεύτερον γιατί ο Ολυμπιακός στην πορεία διορθώθηκε και αυτό σε μια χώρα δύο ομάδων είναι ζήτημα. Τρίτον γιατί δεν πάει καλά ο ΠΑΟ στο ποδόσφαιρο και το μπάσκετ είναι αποκούμπι πολλών οπαδών της ομάδας – ίσως των περισσότερων. Αλλά ο βασικός λόγος είναι ότι υπάρχει το Final 4 στην Αθήνα. Που αντί να είναι αναμενόμενη γιορτή, μοιάζει σιγά σιγά με το είδος του εφιάλτη που λέγεται χαμένη ευκαιρία.  

Λάδι στη φωτιά       

Σε όλο αυτό το χαμό λάδι στην φωτιά ρίχνει και ο Αταμάν γιατί είναι έτσι ο χαρακτήρας του: δεν κάθεται ήσυχα. Δεν έχει πρόβλημα να τα βάλει με τους παίκτες ή να εκθειάσει αντιπάλους. Δεν διστάζει να τα βάζει με δημοσιογράφους κι έχει πλέον μια ανησυχητική γνώση για ό,τι λέγεται. Κυρίως έκανε το λάθος πριν το πρόσφατα παιχνίδι με την Βίρτους στο ΟΑΚΑ να πει το «αν δεν κατακτήσουμε την Ευρωλίγκα ή το πρωτάθλημα θα φύγω από την Αθήνα». Ακούστηκε σαν «κάντε υπομονή μαζί μου μέχρι το καλοκαίρι». Η δήλωση ήταν λάθος γιατί μεγάλωσε την συζήτηση για την προσφορά του. Και όταν αυτή η συζήτηση αρχίζει, εξελίσσεται. Και γρήγορα όλοι, αφού συζητήσουν για την προσφορά ενός προπονητή,  αρχίζουν να συζητάνε για την παραμονή του προπονητή. Όπως τώρα.

Θα σταματήσει η συζήτηση γιατί χθες ο Αταμάν χειροκροτήθηκε στο ματς με την Ρεάλ το οποίο ο ΠΑΟ κέρδισε με κατάθεση ψυχής; Όχι. Ο ΠΑΟ, χωρίς τον Ναν μπορεί να χάσει από την Παρτιζάν γιατί έχει προβλήματα, όπως όλες οι ομάδες στην σκληρή Ευρωλίγκα: αν αυτό συμβεί πάλι θα υπάρχει διαδυκτιακή γκρίνια στην οποία συμμετέχει και ο ιδιοκτήτης της ομάδας. Θα γινόταν ο ΠΑΟ καλύτερος αν τον έδιωχνε; Μπορεί, αν και εφόσον γύριζαν ο Ναν και ο Λεσόρ ή αν μπορούσε να τον κουβαλήσει ο Σόρτς ή αν ο Χόλμς δεν έκανε αναρτήσει στις 4 το πρωί. Ωστόσο υπάρχει ένα δεδομένο σε μια τέτοια εξέλιξη: χωρίς τον Αταμάν η ευθύνη για την συνέχεια θα κατέληγε όλη στους παίκτες. Κι αλίμονο τους…