Την ιστορία την είχα διαβάσει πριν από μερικά χρόνια – τα περίφημα χρόνια της πανδημίας. Η Τουρκία ήταν μια από τις τελευταίες χώρες, που συναλλάσσονται με την Ευρώπη, η κυβέρνησης της οποίας πήρε τότε περιοριστικά μέτρα. Επρεπε ο ιός να σκοτώσει κοντά 3000 ανθρώπους (700 μόνο σε ένα τριήμερο στην Κωνσταντινούπολη) για να υπάρξουν απαγορεύσεις και Lockdown. Όπως συνέβαινε τότε όποιος αργά έπαιρνε μέτρα, αργά τα άφηνε και πίσω. Όταν στην Ευρώπη είχε αρχίσει να επιτρέπεται η κυκλοφορία (και είχαν αρχίσει και οι εμβολιασμοί…) στην Τουρκία ακόμα υπήρχαν κάμποσοι περιορισμοί. Υπήρχε μάλιστα και κάτι που εδώ δεν το ζήσαμε ποτέ: ο απόλυτος περιορισμός της δραστηριότητας το Σαββατοκύριακο – και της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Απαγορευόταν η κίνηση των φορτηγών στους αυτοκινητόδρομους, έκλειναν οι σιδηροδρομικοί σταθμοί, σταματούσε ή περιοριζόταν πολύ και για τα εντελώς απαραίτητα η λειτουργία των αεροδρομίων. Φυσικά έκλειναν και τα λιμάνια. Ολο αυτό είχε μια συνέπεια που ήταν πραγματικά δύσκολο να την φανταστεί κανείς. Επειδή περιορίστηκε η διέλευση των πλοίων προς την Κωνσταντινούπολη στα στενά του Βοσπόρου επανεμφανίστηκαν δελφίνια.
Διάβαζα τότε ότι στο Σαράι Μπουρνού, που χωρίζει τον Κεράτιο από τη θάλασσα του Μαρμαρά, είχε καταγραφεί ένα τεράστιο κοπάδι από δελφίνια να κολυμπάει ενώ από πάνω πετούσε ένα πλήθος γλάρων: ήταν σαν ξαφνικά να είχε μεταβληθεί οικολογικά ολόκληρη η περιοχή χωρίς μάλιστα να υπάρχει καμία απολύτως κρατική παρέμβαση. Για του λόγου το αληθές υπάρχει στο διαδύκτιο ένα πλήθος από φωτογραφίες που τότε είχαν κυκλοφορήσει. Μπορεί να μην υπήρχαν εκείνες τις παράξενες μέρες πολλοί ψαράδες στο Βόσπορο, αλλά τα στενά είχαν γίνει ο αγαπημένος προορισμός των φωτογράφων που είχαν την σπάνια ευκαιρία να τραβήξουν εικόνες γαλήνης σε μια περιοχή πολυσύχναστη. Σήμερα φυσικά όλα επέτρεψαν στην προ πανδημίας εποχή. Δεν υπάρχουν δελφίνια και γλάροι. Οι παλιές εικόνες, μαζί με κάποια βίντεο, υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν εκείνο το παράξενο γεγονός. Τις βλέπεις και νομίζεις ότι έρχονται από πολύ μακρινές εποχές. Ενώ πρόκειται για εικόνες που έχουν καταγραφεί μόλις έξι χρόνια πριν.
Οταν είχα ακούσει αυτή την ιστορία πριν χρόνια αναρωτιόμουν που ήταν όλα αυτά τα δελφίνια που εμφανίστηκαν ξαφνικά στα στενά του Βοσπόρου. Δεν μπορούσα να δώσω μια απάντηση. Η υποψία μου ήταν πως πρόκειται για δελφίνια που περνούσαν τον καιρό τους γενικά στην Ανατολική Μεσόγειο και ότι τα τράβηξε προς το Βόσπορο η ξαφνική ηρεμία του. Πως επικοινώνησαν μεταξύ τους, πως ξεκίνησαν μαζί την πορεία τους προς τα εκεί, πως έφτασαν εκεί σχεδόν ταυτόχρονα, είναι πράγματα μυστηριώδη – τα μυστήρια της φύσης είναι άλλωστε τα πιο συναρπαστικά. Δεν αποκλείω πως οι ειδικοί κάποια εξήγηση θα έχουν να δώσουν, αλλά ο κόσμος μας είναι καλό να κουβαλάει και κάμποσα μυστήρια. Σε τελική ανάλυση τα δελφίνια του Βόσπορου δεν έκαναν κάτι πολύ διαφορετικό από μας που στα καλοκαίρια μας, ειδικά όταν μεγαλώνουμε, εμφανίζουμε ολοένα και πιο πολύ αυτή την παράξενη τάση αναζήτησης μιας κάποιας ησυχίας. Οτιδήποτε καλοκαιριάτικο μας μοιάζει κομμάτι ήσυχο μας τραβάει. Βέβαια εμείς δεν έχουμε ένστικτα σαν τα δελφίνια της ιστορίας μας που έσπευσαν στα ήρεμα στενά, αλλά έχουμε τον τρόπο να ψάχνουμε. Ρωτάμε φίλους. «Σκαλίζουμε» το internet. Δεν αποκλείω τελευταία να θέλουμε κατευθύνσεις και από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι σαν να βλέπω πολλούς μπροστά στον υπολογιστή να της επιβάλουν την ίδια ερώτηση. «Που είναι ήσυχα για να πάμε τον Δεκαπενταύγουστο;». Υποθέτω πως κάτι θα βρει να απαντήσει. Αν όμως όσοι ρωτήσουν πάρουν την απόφαση στα σοβαρά και σπεύσουν όπου η παντογνώστης ΑΙ τους κατευθύνει, ο τόπος ηρεμίας θα μεταβληθεί σε μέρος που γίνεται ο κακός χαμός. Όχι φυσικά πως μας χρειάζονται οι συμβουλές της Τεχνητής Νοημοσύνης για να το πετύχουμε αυτό. Καμιά φορά για να συμβεί χρειάζεται απλά να λειτουργήσει και η περίφημη διαφήμιση που γίνεται από στόμα σε στόμα. Θυμάμαι πριν από καμιά δεκαετία να λένε πολλοί μια και μόνη φράση: «εμείς πέρυσι πήγαμε στα Κουφονήσια, ήταν πάρα πολύ ήσυχα». Κάπως έτσι σήμερα το Κουφονήσι έγινε κάτι σαν τόπος λατρείας όποιου ψάχνει αρκετή φασαρία.
Η ιδέα να φεύγουμε όλοι μετά τις 5 Αυγούστου και να επιστρέφουμε σε δουλειές και υποχρεώσεις αμέσως μετά τις 15 (βαριά στις 20…) μετατρέπει για πολλούς τις διακοπές σε ένα περίεργο παιγνίδι αναζήτησης λίγης ησυχίας εν μέσω ενός γενικού χαμού. Ολοένα και περισσότεροι αναζητούν αυγουστιάτικα απόμακρες παραλίες, απλησίαστους όρμους, καθαρές θάλασσες - μέρη που δεν έχει ανακαλύψει κανείς. Ψάχνουν νησιά με παράξενα ονόματα που κάποια χρόνια πριν δεν ξέραμε ότι υπάρχουν. Οποιος τριγυρνάει στην Ελλάδα αισθάνεται τυχερός όταν αυτά που ψάχνει τόσο πολύ τα ανακαλύψει και καταλήγει να μιλάει το χειμώνα παντού για το κατόρθωμά του. Στο μεταξύ όταν κάτι δεν μένει κρυφό, δεν μπορεί να είναι και δικό σου: σε δυο, το πολύ τρία χρόνια, τα νησιά αυτά έχουν γίνει κάτι άλλο από αυτό που βρήκαμε εκεί όταν τα πρωτοεπισκεφτήκαμε.
Είναι αλήθεια πως η χώρα μας έχει μια απέραντη ακτογραμμή. Θεωρητικά πρέπει παραλίες χωρίς κόσμος να υπάρχουν παντού – ίσως να είναι κι έτσι. Ισως δίπλα σε οποιοδήποτε οργανωμένο μπιτς μπαρ να υπάρχει μια παραλία που ελάχιστοι γνωρίζουν, ίσως αν απλά πάρεις μια στροφή και μπεις σε ένα αγροτικό δρόμο να φτάσεις κάπου που όλα να είναι γαλήνια, ήσυχα, ήρεμα. Αλλά όλα αυτά είναι μάλλον θεωρίες: η πραγματικότητα λέει κάτι άλλο. Λέει πως αν θέλουμε να συνδυάσουμε διακοπές και ηρεμία, αν ψάχνουμε λίγη ησυχία δίπλα στη θάλασσα, αν θέλουμε να βρεθούμε κάπου που να μην αισθανόμαστε σαν να ψάχνουμε πάρκινγκ στην Κυψέλη μολονότι μπροστά μας δεν έχουμε την Φωκίωνος Νέγρη αλλά μια παραλία, θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πως είναι καλύτερα να φεύγουμε πολύ πιο νωρίς από τον Δεκαπενταύγουστο ή πολύ πιο αργά. Περίπτωση να βρούμε γαλήνη και ησυχία αυτές τις μέρες δεν υπάρχει: απλά ματαιοπονούμε.
Τα δελφίνια του Βόσπορου ήταν σαφώς πιο έξυπνα από ματς. Όταν τους δόθηκε η ευκαιρία κατέκλεισαν τα στενά κι έβαλαν στο βιογραφικό τους το εντυπωσιακό πέρασμα από αυτά, συνοδεία γλάρων. Ηξεραν ότι το θαύμα θα κρατήσει λίγο – σήμερα ένας Θεός ξέρει που κάνουν τις βουτιές τους…
