Το χθεσινό μου κείμενο για τις δυσκολίες του Ολυμπιακού απέναντι στις κλειστές άμυνες προκάλεσε ένα πλήθος από παράπονα οπαδών του πρωταθλητή – και δεν αναφέρομαι στα σχόλια κάτω από αυτό, τα οποία τα σβήνω μόνο όταν καταλαβαίνω ότι θα προκαλέσουν την προσοχή της διεύθυνσης αστυνομικής βίας όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν: δεν θέλω άνθρωποι να τραβιούνται μόνο και μόνο γιατί κριτικάρουν θυμωμένα κάτι που έγραψα. Πήρα του κόσμου τα μηνύματα στα inbox (είναι και πολλοί οι φίλοι που έχουν πρόσβαση στο messenger κτλ), πήρα μετά από καιρό και mail και υπήρξαν και πολλές αναρτήσεις με τις οποίες διάφοροι, χωρίς αναφορά στο όνομά μου, απαντούσαν σε διάφορες κριτικές και επικριτικές θέσεις μου άλλοι βρίζοντας, άλλοι κατά κάποιο τρόπο επιχειρηματολογώντας.

Βρήκα ενδιαφέρον το είδος των αντεπιχειρημάτων γιατί η συντριπτική τους πλειοψηφία δεν έχει να κάνει με το τι γράφω, αλλά με το γιατί το γράφω και το γιατί μιλάω – κυρίως με το γιατί μιλάω σε διάφορα ΜΜΕ στα οποία κατά την γνώμη διάφορων δεν θα έπρεπε να μιλάω, στο Mega πχ από το οποίο διάφοροι ζητάνε από τον Μαρινάκη να με διώξει όπως άλλοι σε άλλες περιπτώσεις ζητάνε από το Αλαφούζο να με διώξει από το Sport Fm κτλ κτλ. Επειδή στη ζωή μου πληρώνομαι για να γράφω και να μιλάω όλο αυτό με διασκεδάζει κομμάτι – το ομολογώ. Από την άλλη, επειδή κάποιοι έχουν καταφέρει κατά καιρούς να με διώξουν από ΜΜΕ στα οποία δούλευα, δεν θα έπρεπε να γελάω με αυτά. Αλλά είναι πιο δυνατό από μένα.        

Η έλλειψη κριτικής

Αν υπάρχει ένα πρόβλημα με την κριτική στα αθλητικά μας αυτό δεν είναι η κριτική: είναι η σχεδόν απόλυτη έλλειψή της, κυρίως από επαγγελματίες που θα έπρεπε να την κάνουν. Η κριτική δεν έχει απολύτως τίποτα το κακό – ακόμα και στην υπερβολή της. Αν είναι άδικη, προκατειλημμένη ή αστήρικτη δεν την ακούει κανένας, οπότε και δεν υπάρχει πρόβλημα. Σε αυτή την περίπτωση όποιος την κάνει καταλήγει να γίνει ένα είδος γραφικού τρελού με τον οποίο γελάει ο κόσμος: κανένας δεν έχει πάθει τίποτα το κακό από κάποιον που κανείς δεν παίρνει στα σοβαρά. Αν από την άλλη η κριτική  είναι τεκμηριωμένη και σοβαρή (όσο σοβαρή μπορεί να είναι μια κριτική για αθλητικά γιατί για αθλητικά μιλάμε), νομίζω πως είναι χρήσιμη για δύο λόγους.

Ο πρώτος γιατί κάνει κατανοητό το τι συμβαίνει και αυτό είναι χρήσιμο για τον αναγνώστη: λύνει απορίες, βοηθά στην κατανόηση του παιγνιδιού, κυρίως επιτρέπει να υπάρχει μια αντίληψη της πραγματικότητας και όχι διάφορες παραισθήσεις που ναι μεν έχουν πλάκα όταν τα πράγματα πάνε καλά αλλά μεταλλάσσονται σε οργή και γκρίνια όταν τα πράγματα στραβώνουν. Θέλω να πω πως από τότε που εγώ κάνω αυτή την δουλειά ο σκοπός μου είναι να βοηθάω τον κόσμο που με διαβάζει να ξέρει τι συμβαίνει ώστε να γνωρίζει και τι υποστηρίζει και τι αγαπάει: ποτέ δεν κάνει κακό η γνώση της πραγματικότητας.

Το δεύτερο που βρίσκω ενδιαφέρον και χρήσιμο είναι το να εξηγείς γιατί κάτι δεν πάει καλά ώστε να υπάρχει η πιθανότητα να προβληματίσεις για την λύση του. Αν δεν το κάνεις, δεν λύνεται από μόνο του κανένα απολύτως πρόβλημα. Ο Ολυμπιακός πχ σε τέσσερα στην σειρά σοβαρά ματς για το πρωτάθλημα και το κύπελλο (με τον Αρη, τον ΠΑΟΚ, την ΑΕΚ και τον ΠΑΟ) έχει βάλει ένα γκολ με πέναλτι στο 10^ο λεπτό των καθυστερήσεων στο ντέρμπι με την Ενωση στη Νέα Φιλαδέλφεια. Πρέπει να το επισημάνεις και να το εξηγήσεις. Και μάλιστα πρέπει να το επισημάνεις νωρίς χωρίς να κοιτάζεις το βαθμολογικό πίνακα, το αν χαίρονται οι οπαδοί με αυτά τα αποτελέσματα, το αν το Καραϊσκάκη είναι σολντ άουτ, το τι κάνει ο πρωταθλητής στην Ευρώπη κτλ. Αν δεν το κάνεις κατά την γνώμη μου κάνεις κακή δουλειά. Εγώ φυσικά δεν μπορώ να κάνω υποδείξεις σε κόσμο για το πως πρέπει να κάνει την δουλειά του. Μπορώ όμως να είμαι τίμιος με τον εαυτό μου, πράγμα που προσπαθώ χωρίς να είναι και πάντα τόσο απλό.       

Οι δυο αντιδράσεις

Είναι η έλλειψη κριτικής κάτι που συμβαίνει μόνο στον Ολυμπιακό; Όχι φυσικά. Συμβαίνει σχεδόν παντού. Οι άνθρωποι που θα πρεπε να ασκούν κριτική, οι επαγγελματίες του χώρου δηλαδή (κι όχι οι οπαδοί που όταν τα πράγματα πάνε καλά πιστεύουν ότι είναι όλα τέλεια κι όταν δεν πάνε ότι όλοι φταίνε και όλα είναι για πέταμα) φοβούνται να παίρνουν θέση πρώτα από όλα γιατί φοβούνται την οπαδική οργή. Οι ομάδες που στην Ελλάδα κάνουν πρωταθλητισμό έχουν καταφέρει ένα είδος ελέγχου της επικοινωνίας και μπράβο τους. Δίνουν πια μόνο τις πληροφορίες που θέλουν να διακινηθούν, υπάρχουν αρκετοί πρόεδροι (ίσως κι όλοι πλην του Σαββίδη που ζει στο Ροστόφ) που έχουν απευθείας σχέση με δημοσιογράφους και συζητάνε μαζί τους, υπάρχουν πανίσχυρα και σωστά οργανωμένα γραφεία Τύπου και όσοι τα στελεχώνουν κάνουν άριστη δουλειά. Ολο αυτό παράγει ένα αποτέλεσμα που έχει πλάκα: όλα εμφανίζονται ως καταπληκτικά και υπέροχα όσο τα αποτελέσματα είναι καλά. Όταν τα αποτελέσματα σταματάνε υπάρχουν από τους επαγγελματίες του χώρου δυο λογιών αντιδράσεις. Η μία είναι η ευκολία της αναπαραγωγής των απόψεων του πλήθους που συνήθως είναι συναισθηματικές, δηλαδή χωρίς λογική. Η άλλη είναι η υπεράσπιση κάποιων δικών τους θέσεων υπεράσπισης: ο προπονητής (ο πρόεδρος, ο παίκτης κτλ) ήταν πάντα και εξακολουθούν να είναι καλοί, απλά είναι «άτυχοι», τους «πολεμήσανε εκ των έσω», «δεν τους βοηθήσανε» κτλ. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε να κάνουμε με ντελάληδες του πλήθους. Στην δεύτερη με επαγγελματίες υπερασπιστές. Προτιμώ να με βρίζετε και να μην είμαι σε καμία από τις δυο κατηγορίες. Κι όσο αντέξω.

Εχουμε καλούς ψυχιάτρους

Πάμε τώρα και στο προκείμενο. Το αν μια ομάδα έχει προβλήματα (αγωνιστικά, οικονομικά, διοικητικά ή όποια άλλα) δεν έχει να κάνει καθόλου με την κριτική, την επικοινωνία, τους δημοσιογράφους κτλ. Ακόμα και ο μεγαλύτερος επικριτής των δημοσιογράφων, κάποιος που πιστεύει πως θα πρεπε όλοι να εξαφανιστούν από την γη, δεν νομίζω πως πιστεύει πως η εξαφάνισή τους θα οδηγούσε τον Ολυμπιακό να παίζει με λιγότερες σέντρες, θα έκανε κάποιους οπαδούς του ΠΑΟ που βρίζουν τον Μπακασέτα να τον λατρέψουν ή θα βοηθούσε ώστε ο ΠΑΟΚ να έχει λιγότερους τραυματισμούς. Αν κάποιος αυτά τα πιστεύει δόξα το Θεό έχουμε και καλούς ψυχίατρους σε αυτή τη χώρα. Από την άλλη ομολογώ πως αν για κάτι προβληματίζομαι είναι για το αντίθετο: πολύ φοβάμαι πως υπάρχουν δημοσιογράφοι, αλλά και νοήμονες οπαδοί, που πιστεύουν πως αν κάτι δεν το λες σταματά και να είναι πρόβλημα γιατί εξαφανίζεται από την επικαιρότητα. Αυτό πραγματικά έχει πλάκα όσο και το να επισημαίνεις μετά από κάκιστες εμφανίσεις μιας ομάδας τι έκανε αυτή πέρυσι και πρόπερσι: ακόμα κι αν οι επισημάνσεις είναι σωστές δεν λύνουν κανένα πρόβλημα και μπορεί απλά να δημιουργούν μια προσδοκία καλύτερων εμφανίσεων προσεχώς. Αλλά τι μετρά πιο πολύ; Η μεταφυσική προσδοκία ή η επισήμανση ότι μια ομάδα πρέπει να κοιτάξει να παίξει καλύτερα;

Μου αρέσει το μεταφυσικό πολύ. Αλλά προτιμώ να δίνω βάση σε όσα βλέπουν τα μάτια μου. Αν γουστάρετε οράματα και θάματα ευτυχώς έχει γεμίσει ο τόπος Μακρυγιάννηδες: θα βρείτε πολλούς.

Ακούστε τον κόουτς

Στην περίπτωση του Ολυμπιακού το πλέον οξύμωρο είναι ότι αν υπάρχει κάποιος που επισημαίνει λάθη, που προειδοποιεί, που φωνάζει, που αναλαμβάνει ευθύνες για κακές εμφανίσεις κτλ, αυτός είναι ο Μεντιλίμπαρ. Αφήστε λοιπόν τι λέω εγώ κι ακούστε τον προπονητή. Αν μη τι άλλο ο άνθρωπος δεν φοβάται να πει την γνώμη του: και για τα μεταγραφικά και για το παιγνίδι και για το τι παίκτες του αρέσουν και για το με τι δεν είναι ευχαριστημένος κτλ. Αλλά έχει πλάκα η διαπίστωση ότι κάποιοι ξέρουν για τον Μεντιλίμπαρ πιο πολύ από όσα αυτός για τον εαυτό του. Ξέρουν πχ ότι ήθελε άλλες μεταγραφές, ότι δεν έχει πρόβλημα να δουλεύει με 30 παίκτες, ότι με όλους τα είχε καλά στα αποδυτήρια, αλλά κάποιοι έτσι απλά φύγανε κτλ. Όχι αυτοί που αυτά τα ξέρουν δεν είναι επαγγελματίες του χώρου: για να τους φτάσουμε χρειαζόμαστε δουλειά…