Ομολογώ πως μετά το σόου του διαιτητή Βασίλη Φωτιά στην Τούμπα στο ματς ΠΑΟΚ – Ηρακλής προβληματίζομαι σοβαρά για το αν το VAR μπορεί πραγματικά να βοηθήσει, ώστε να είναι λιγότερη η κακοπιστία που βασανίζει δεκαετίες το ελληνικό ποδόσφαιρο. Το VAR είναι ένας υπέροχος βοηθός για τον διαιτητή. Αλλά έχει σημασία ποιος βρίσκεται σε αυτό και τι έχει στο μυαλό του. Στην Τούμπα καταλάβαινες ότι χρησιμοποιήθηκε από όλους τους εμπλεκόμενους στο ματς για να βρεθούν λόγοι να μην πάθει ζημιά ο ΠΑΟΚ. Αυτό ήταν και το πλέον εξωφρενικό: όχι οι αποφάσεις, αλλά ο τρόπος χρήσης.

Μια και μόνη οδηγία  

Η μοναδική οδηγία που έχει δώσει φέτος ο αρχιδιαιτητής της UEFA κ. Ρομπέρτο Ροσέτι στους διαιτητές είναι να κρίνουν τις φάσεις στο VAR γρήγορα. Η UEFA δεν θέλει το VAR να «σκοτώνει» τον ρυθμό των αγώνων. Ο Ροσέτι είναι σε αυτό απολύτως σύμφωνος. Για να δείξει ότι παρακολουθεί το πώς και αν η οδηγία του γίνεται σεβαστή, έχει ζητήσεις από τους παρατηρητές του να ελέγχουν την συμπεριφορά των διαιτητών ως προς αυτό που τους έχει ζητήσει με σκοπό να μοιράσει και τιμωρίες.

Την περασμένη Τετάρτη ο Κρις Κάβανα, διαιτητής του αγώνα Σαχτάρ – ΑΕΚ παραπέμφθηκε γιατί στάθηκε μπρος στο βίντεο πάνω από σαράντα δευτερόλεπτο για να ελέγξει την φάση του πέναλτι του ματς ενώ ο Ροσέτι ζητά η κρίση του διαιτητή μετά την υπόδειξη του VAR να γίνεται σε 30 δευτερόλεπτα. Για τον Αγγλο διαιτητή δεν υπήρξε συγχωροχάρτι ακόμα κι αν η τελική του κρίση ήταν σωστή. Ο Φωτιάς έκανε 6 ολόκληρα λεπτά να αξιολογήσει μια  από τις φάσεις στο ματς της Τούμπας. Και το πολύ πολύ να μην τοποθετηθεί σε ματς την επόμενη αγωνιστική.

Μια παρένθεση

Ανοίγω μια παρένθεση για να σας διηγηθώ κάτι. Το περασμένο καλοκαίρι ο Ροσέτι ήρθε στην Ελλάδα και μας έδωσε ένα ωραίο μάθημα -αναφέρομαι στους δημοσιογράφους. Κάλεσε μερικούς που μιλάνε πολύ για την διαιτησία και τους έδωσε την δυνατότητα να καθίσουν αυτοί στο VAR. Είχε επιλέξει μερικές φάσεις από το περσινό Τσάμπιονς λιγκ και ζητούσε την κρίση τους βάζοντας δυο ή τρεις μαζί. Αφού είδε ότι χρειαζόντουσαν όλοι 4 και 5 λεπτά για να καταλήξουν σε μια απόφαση μας εξήγησε πως αν συνέβαινε έτσι και στα ματς αυτά θα κρατούσαν τρεις ώρες! Όπως είπε ο Ιταλός τότε «το παιγνίδι είναι σημαντικότερο από την διαιτησία του» και κανείς δεν πάει στο γήπεδο ή παρακολουθεί ένα ματς στην τηλεόραση για να βλέπει ένα διαιτητή να κοιτάζει μια φάση πέντε λεπτά για να βγάλει ένα συμπέρασμα. Όταν του επισημάναμε πως τριάντα ή σαράντα δευτερόλεπτα μπορεί να μην είναι αρκετά διαφώνησε. Είπε ότι η ομάδα VAR έχει περισσότερο χρόνο έτσι κι αλλιώς – αλλά δεν μπορεί να έχει απεριόριστο χρόνο. Και πως ο ίδιος διαιτητής που κάποτε έπρεπε να πάρει μια απόφαση σε ένα δευτερόλεπτο τώρα έχει τριάντα δευτερόλεπτα για να δει κάτι και να αποφασίσει. Αν έβλεπε τον Φωτιά στην Τούμπα θα τον έστελνε σπίτι. Αν και πιο μεγάλο πρόβλημα μοιάζει αυτή την στιγμή ο Λανουά.

Η ανύπαρκτη αξιολόγηση

Το χειρότερο που συμβαίνει αυτή την στιγμή στην ελληνική διαιτησία είναι ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως αξιολόγηση των διαιτητών. Ειδικά διεθνείς διαιτητές όπως ο Φωτιάς μπορεί πραγματικά να κάνουν ό,τι θέλουν. Και να μείνουν μια ή και δυο αγωνιστικές εκτός ορισμών δεν σημαίνει τίποτα. Αν πάρουν ένα ευρωπαϊκό ματς θα εισπράξουν παραπάνω χρήματα από όσα θα έπαιρναν σε δυο ματς στην Αθήνα. Κι ο Φωτιάς (χάρη και στον Λανουά;) παιγνίδια παίρνει συνέχεια. Πόσα ήταν τα περσινά του έσοδα; Τα υπολογίζω κοντά ή πάνω από 100 χιλιάδες ευρώ. Δε είναι ένας καλός λόγος για να μην θέλεις να δημιουργείς δυσαρέσκειες;

Μόνο σκοτάδι πυκνό  

Αυτή την στιγμή υπάρχει μια διάχυτη αίσθηση πως ο αρχιδιαιτητής (και κατά συνέπεια και οι Ελληνες διαιτητές του…) λειτουργούν εκτός ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου. Θα σας φέρω ένα άλλο παράδειγμα που έχει κι αυτό σχέση με το ματς Σαχτάρ – ΑΕΚ. Επειδή δημιουργήθηκε κάποια παρεξήγηση για το γιατί δόθηκε πέναλτι υπέρ των Ουκρανών, μισή ώρα μετά το τέλος του ματς η UEFA έβγαλε ανακοίνωση εξηγώντας ότι το πέναλτι δόθηκε για ανατροπή του Πεδρίνιο από τον Ρέλβας και όχι για χέρι όπως ισχυρίστηκαν πολλοί και στην τηλεοπτική μετάδοση. Μπορεί να συμφωνείς ή μπορεί να διαφωνείς για το αν σωστά ένα πέναλτι δόθηκε. Πλην όμως η UEFA πήρε θέση. Εδώ ο Λανουά αποφάσισε πέρυσι να κόψει τα βίντεο στα οποία μας εξηγούσε την θέση του για τις αποφάσεις των διαιτητών και κανείς από την ΕΠΟ δεν του ζήτησε κάποια εξήγηση: το λέω γιατί γνωρίζω ότι τα βίντεο αυτά τα ήθελαν. Από τότε είμαστε γενικώς στα σκοτάδια: κανείς δεν ξέρει πχ τι λέει ο αρχιδιαιτητής και οι συνεργάτες του για τα όσα είδαμε στην Τούμπα. Όχι μόνο για το αν οι αποφάσεις ήταν δίκαιες αλλά και για την συμπεριφορά του διαιτητή που μόνο διεθνής δεν έμοιαζε.   

Κανείς δεν μιλάει ποτέ

Ποιο είναι το μόνο που κάνει ο Λανουά εδώ κι ένα χρόνο; Τοποθετεί δυο διαιτητές στο VAR για καλύτερες κρίσεις. Στο μεταξύ όπως μαθαίνω αυτοί συχνά διαφωνούν – δυο τσακώθηκαν κιόλας! Ο Λανουά δεν πατάει επίσης το πόδι του στην Λίγκα καιρό τώρα ώστε να ενημερώσει για το τι πιστεύει ότι συμβαίνει στην ελληνική διαιτησία ενώ από τότε που τον έτρεψαν σε φυγή από το γήπεδο της ΑΕΚ έχει περιορίσει και τις επισκέψεις του στα γήπεδα: πάει μόνο σε συγκεκριμένα. Δεν μιλάει επίσης ποτέ. Υπάρχει πρόοδος στην διαιτησία; Κι από που προκύπτει; Υπάρχει πισωγύρισμα; Γιατί συμβαίνει; Δεν το ξέρει κανείς. Ο Γάλλος χαίρεται την εξουσία του και δεν θέλει να εξηγεί: η διαιτησία είναι για αυτόν κάτι σαν ένα θερμοκήπειο όπου οι διαιτητές τα λένε μεταξύ τους, συμφωνούν και καταλαβαίνονται. Η συνέπεια είναι να γίνεται αυτό που βλέπουμε: οι διαιτητές έχουν στο μυαλό τους ότι οι ομάδες που στήριξαν τον Λανουά (ο ΠΑΟΚ, ο ΠΑΟ και η ΑΕΚ) δεν πρέπει να έχουν προβλήματα. Διότι γνωρίζουν ότι οι ομάδες αυτές τον κράτησαν. Κι  όπως πιστεύω ότι τους εξηγούν, αυτές θα φέρουν και τον επόμενο αρχιδιαιτητή.

Ετσι χτίζονται καριέρες 

Υπάρχει και κάτι ακόμα. Πέρυσι λόγω της εκλογής του ως πρόεδρος της Λίγκας αντιπρόεδρος της ΕΠΟ ήταν ex uficcio ο κ. Βαγγέλης Μαρινάκης. Κανείς δεν ήθελε να φτάσει σε σημείο να απολογηθεί στον Μαρινάκη σε ένα διοικητικό συμβούλιο της ομοσπονδίας: τουλάχιστον πρόσεχαν. Εφέτος υπάρχει στην θέση του προέδρου της Λίγκας ο κ. Γιάννης Αλαφούζος που είναι αντιπρόεδρος της ΕΠΟ. Μπορώ να τον φανταστώ  να πάει σε ένα συμβούλιο και να ζητήσει εξηγήσεις για την διαιτησία του Φωτιά στο ΠΑΟΚ – Ηρακλής – με τον Μονεμβασιώτη έχει μια χαρά σχέσεις. Αλλά και να τις ζητήσει, καυγά δεν θα κάνει. Και καυγά να κάνει, θα βρεθεί ένας τρόπος για να τον πείσουν ότι δεν έγινε τίποτα τελικά. Η ικανότητα όλων στην ομοσπονδία σε αυτό, είναι χρόνια τώρα τεράστια. Ισχύει για αυτούς ό,τι και με τον Φωτιά: δεν γίνονται τυχαία τέτοιες καριέρες.

Τουλάχιστον υπήρξε και ένα καλό στην Τούμπα. Η εμφάνιση του Φωτιά εξαφάνισε νομίζω κάθε πιθανότητα να έχουμε του χρόνου Ελληνες διαιτητές στα ντέρμπι του πρωταθλήματος – στο κύπελλο ήδη υπάρχουν. Αλλά ποιος λέει ότι οι Ελληνες διαιτητές θέλουν να διευθύνουν ντέρμπι; Τα χρήματα να πέφτουν. Και αν φωνάζει ο Ηρακλής (ή ο Βόλος, ή ο ΟΦΗ, ή η Καλαμάτα, ή ο Αρης ή ο Λεβαδειακός κτλ) δεν τρέχει και τίποτα. Θα τους περάσει… 

(Τα Νέα, Οκτώβριος του 2026)