Πολλά μπορεί να πει κανείς για την εφετινή Ευρωλίγκα που κάνουν ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟ αλλά σίγουρα δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει τις δυο ομάδες αυτές «πληκτικές». Με τον τρόπο τους κρατάνε το ενδιαφέρον συνεχώς – είτε όταν κερδίζουν και σου δείχνουν αρετές που δύσκολα συναντάς σε άλλους, είτε όταν χάνουν και σου δείχνουν αδυναμίες που πάντα σηκώνουν συζήτηση. Χθες ο Ολυμπιακός έχασε στην Βαλένθια με 84-85 και ο ΠΑΟ κέρδισε στο Σεράγιεβο την ομάδα του Ντουμπάι με 107-104. Η ήττα του Ολυμπιακού δεν αποτελεί κάποια καταστροφή, αλλά μεγαλώνει λίγο την δυσκολία του να πιάσει τον αρχικό στόχο του που είναι το να τερματίσει στην πρώτη τετράδα. Η νίκη του ΠΑΟ είναι σημαντικότατη γιατί του δημιούργησε μια απόσταση από την Ντουμπάι και μεγάλωσε τις πιθανότητες που έχει να αποφύγει το σκληρό play in: η έκτη θέση δεν είναι αξιοζήλευτη, αλλά είναι αρχικά ανακουφιστική.

ΠΑΟ όπως πρόπερσι, Ολυμπιακός όπως ξέρει

Ο ΠΑΟ μου θύμισε την προπέρσινη ομάδα του Αταμάν που έπαιζε σε ό,τι ρυθμό προτιμούσε ο αντίπαλος αλλά προσπαθούσε πάντα να παίξει καλύτερα από αυτόν: η Ντουμπάι του έβαλε 104 πόντους, αλλά ο ΠΑΟ δεν εγκλωβίστηκε στην προσπάθεια να παίξει άμυνα και μόνο, δέχτηκε το challenge και στο τέλος κέρδισε σκοράροντας περισσότερο. Ο ΠΑΟ, περιόρισε μεν τον Ράιτ και τον Πετρούσεφ πράγμα καθοριστικό, πλην όμως πήρε το ματς γιατί είχε πέντε παίκτες που πέτυχαν πάνω από 10 πόντους με τον Ντέιβις να κάνει τα πάντα και τον Ναν να παίρνει την κατάσταση στα χέρια του στο τελευταίο δεκάλεπτο: μέχρι τότε κουβάλησε τον ΠΑΟ επιθετικά ο Οσμαν που είχε καιρό να κάνει τέτοιο παιγνίδι: η στατιστική του (5/5 δίποντα, 3/4 τρίποντα 4/4 βολές, 2 ασίστ) μιλά από μόνη της.  

Ο Ολυμπιακός πάλεψε σκληρά σε άμυνα και επίθεση με την Βαλένθια, πήρε διαφορές που όμως δεν κράτησε ( 6 λεπτά πριν το τέλος βρέθηκε στο +7 και 4 λεπτά πριν το τέλος στο +6), πήρε λίγα αυτή τη φορά από τον Ντόρσει, αλλά και από τον Βεζένκοφ στο δεύτερο ημίχρονο, ωστόσο δεν πρόσεξε στο φινάλε και κάπως έτσι πήγε στράφι το μεγάλο ματς του Γουόρντ (το καλύτερό του ίσως φέτος) αλλά και του Ταρίκ Τζόουνς που με 8 πόντους και 8 ριμπάουντ ήταν αυτή τη φορά καλύτερος από τον Μιλουτίνοφ.  Επειδή τα δυο ματς κρίθηκαν στο τέλος ξεκίνησε μια συζήτηση με βάση για το πως κλείνουν τα ματς οι δυο ομάδες. Ο ΠΑΟ έχει κερδίσει φέτος αρκετά στο φινάλε τους, ενώ ο Ολυμπιακός αυτό για την ώρα δεν το έχει κάνει. Για αυτό και μολονότι δεύτερος στη βαθμολογία (με ένα ματς παραπάνω) δεν έχει νίκη εκτός έδρας με ομάδα που βρίσκεται στις 12 πρώτες θέσεις και δεν λέγεται Παναθηναϊκός.

Θα μοιραστώ μερικές σκέψεις για την διαφορά των δυο.

Η βασική διαφορά

Η απλοποιημένη εξήγηση (που δεν είναι εντελώς άστοχη) είναι ότι στον ΠΑΟ υπάρχει ο Ναν κι αυτός έχει ειδικότητα στο να καθαρίζει ματς στο φινάλε, ενώ στον Ολυμπιακό αντίστοιχος γκαρντ δεν υπάρχει. Όμως ο ΠΑΟ έχει πάρει ματς στο τέλος και χωρίς τον Ναν (με την Ρεάλ Μαδρίτης πχ), έχει πάρει ματς στο τέλος με μεγάλα σουτ παικτών που δεν περιμένεις (όπως ο Χουάντσο πρόσφατα ή παλιότερα ο Γκριγκόνις) και έχει χάσει και ματς γιατί ο Ναν δεν έχει κάνει τις καλύτερες επιλογές. Στον Ολυμπιακό το πράγμα είναι μάλλον πιο απλό: στα πολλά ματς φέτος (αλλά και πέρυσι) που έχουν χαθεί στο φινάλε, τον τελικό λόγο τον έχει συνήθως ο Φουρνιέ (που χθες βρήκε ένα μεγάλο τρίποντο 13 δευτερόλεπτα πριν το τέλος, αλλά αυτό δεν έφτασε) ή ο Βεζένκοφ – μια επίθεση σαν αυτή στο ματς με την Μονακό που σούταρε τρίποντο ο Μιλουτίνοφ είναι σπάνια. Και στην περίπτωση του Ολυμπιακού είναι εύκολο να πεις πως από την στιγμή που σουτάρουν πάντα αυτοί οι δυο η επίθεση στο τέλος γίνεται προβλέψιμη, η άμυνα των αντιπάλων προσαρμόζεται κτλ. Αλλά νομίζω πως το θέμα είναι λίγο πιο σύνθετο.

Ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟ έχουν μια βασική διαφορά που εξηγεί αυτού του τύπου τα διαφορετικά φινάλε. Ο ΠΑΟ είναι ομάδα παικτών, ο Ολυμπιακός είναι ομάδα του προπονητή του, είναι δηλαδή περισσότερο μηχανισμός. Ο Αταμάν όχι απλά ενθαρρύνει, αλλά απαιτεί την πρωτοβουλία. Πιέζει τους παίκτες του να βγουν μπροστά, θυμώνει όταν κρύβονται, θέλει όποιος έχει προσωπικότητα να το δείχνει. Δεν είναι τυχαίο ότι στην καριέρα του όλοι οι παίκτες που συνεργάστηκαν μαζί του και που θέλουν την μπάλα για να απειλήσουν είχαν μια εξαιρετική σχέση μαζί του: ο Λάρκιν κι ο Μίσιτς είχαν στην Εφές την καλύτερη δυνατή συνεργασία με αυτόν κι έπαιξαν χάρη στους τρόπους του το καλύτερο μπάσκετ της καριέρας τους. Όταν ένα ματς του ΠΑΟ πάει στο τέλος είναι δεδομένο ότι ο Ναν θα βγει μπροστά, δεν είναι όμως και απόλυτο: ο Αμερικάνος λατρεύει την ευθύνη αλλά μεγάλα τελευταία σουτ έχουν πάρει στην καριέρα τους και ο Σλούκας κι ο Γκραντ, κι ο Χουάντσο κι ο Ντέιβις κι ο Οσμαν – σχεδόν όλοι. Για τον ΠΑΟ κάθε φινάλε στο οποίο μπορεί να κριθεί ένα ματς είναι απλό: χρειάζεται απλά να βρεθεί αυτός που θα αναλάβει την δουλειά και που θα ψάξει μια προσωπική φάση, δηλαδή μια έμπνευση. Μπορεί να είναι ένα σουτ, αλλά και μια πάσα σε ένα ελεύθερο συμπαίκτη με καλό σουτ: το βασικό είναι ότι όλα μπορεί να γίνουν γρήγορα και ενστικτωδώς. Και στον Ολυμπιακό πολλά μπορεί να γίνουν ενστικτωδώς: η χθεσινή τελευταία προσπάθεια του Φουρνιέ πχ μετά τις βολές του ΝτεΛαρέντ. Αλλά είναι κόντρα στην λογική της ομάδας.

Εκτός διαδικασίας

Ο Ολυμπιακός παίζει επίθεση με βασική προϋπόθεση το μυαλό όλων να λειτουργεί. Γυρνά την μπάλα, ψάχνει ελεύθερα σουτ, προσπαθεί να φτάσει στο καλάθι χωρίς η μπάλα να ακουμπήσει στο παρκέ παρά ελάχιστα. Ολο αυτό όμως είναι δύσκολο να γίνει σε μια τελική επίθεση δευτερολέπτων με αντιπάλους μάλιστα που ξέρουν πως παίκτες όπως ο Γουόκαπ, ο Νιλικίνα, ο Γουόρντ κτλ δεν θα απειλήσουν ποτέ. Ο Ολυμπιακός στα ματς που κρίνονται στο φινάλε, όπου όλα πρέπει να γίνουν νευρικά και γρήγορα, είναι έξω από την συνήθεια του και την διαδικασία του. Όχι μόνο στην επίθεση αλλά και στην άμυνα. Και η άμυνα στο τέλος απαιτεί να δώσεις κάτι παραπάνω προσωπικά, αλλά στον Ολυμπιακό σπανίως βλέπεις προσωπικές άμυνες: ο βασικός αμυντικός μηχανισμός είναι απολύτως συμμετοχικός, συνήθως απαιτεί αλλαγές, παγίδες, καλύψεις κτλ. Δηλαδή μυαλό. Σε ένα σπορ που, κακά τα ψέματα, στο τέλος μετράει το ένστικτο.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι ο ΠΑΟ θα κερδίζει πάντα στο τέλος και ο Ολυμπιακός, εκτός έδρας ειδικά, θα χάνει πάντα. Ο ΠΑΟ είναι καλό να καθαρίζει κι αυτός τα ματς πιο νωρίς. Τον δε Ολυμπιακό με παίκτες όπως ο Φουρνιέ, ο Ντόρσεϊ και ο Βεζένκοφ δεν μπορείς στο τέλος να τον θεωρείς ξεγραμμένο: δεν αποκλείεται μέχρι το τέλος της σεζόν να ρθει μια νίκη με ένα μεγάλο σουτ ή μια μεγάλη φάση – οι παίκτες αυτοί δεν κρύβονται. Απλά μια ομάδα προπονητή δεν αγαπάει αυτές τις καταστάσεις. Ρωτήστε ένα προπονητή και θα σας το εξηγήσει: στο τελευταίο τάιμ άουτ οι παίκτες δεν ακούν ούτε το 20% από αυτό που τους λέει….