Διάβαζα χθες τις ανταποκρίσεις από το Κόμο για την σύσκεψη της Ευρωλίγκας. Για να είμαι ειλικρινής δεν θυμάμαι τα τελευταία χρόνια ιστορία σαν αυτή που να έχει να κάνει με την περίφημη συνεργασία του ΝΒΑ με την Ευρωλίγκα. Όπως και να την δει κανείς δεν βγάζει νόημα. Δεν είναι παράξενο που χθες η πρόταση των Αμερικάνων δεν πέρασε. Είναι ανεξήγητο το γιατί αυτή έγινε.

Οροι, προϋποθέσεις, διαφωνίες

Ας δούμε λίγο τα δεδομένα. Σύμφωνα με την μάλλον καλά ενημερωμένη Gazzeta Dello Sport το NBA κατέθεσε επίσημη πρόταση εξαγοράς της Ευρωλίγκας, το ύψος της οποίας ακούγεται ότι έφτανε έως και τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Στόχος του αμερικανικού πρωταθλήματος ήταν η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού παραρτήματος: του λεγόμενο NBA Europe.

Τι ακριβώς ζητούσε το ΝΒΑ; Πρώτα από όλα την αναστολή της απόφασης για  επέκταση της Ευρωλίγκας: το NBA ζητούσε να διατηρηθεί το υφιστάμενο format της διοργάνωσης και να μην αυξηθούν οι ομάδες σε 24. Επειτα ζητούσε να μην υπάρξει μετατροπή του δεκαετούς συμβολαίου που έχουν σήμερα οι ιδρυτές της Ευρωλίγκας και να παραμείνει η διαδικασία εν ισχύ. Για την ακρίβεια το NBA έθεσε ως όρο να μην προχωρήσει η αυτόνομη μετατροπή των ευρωπαϊκών συλλόγων σε franchises δηλαδή σε ανεξάρτητες εμπορικές οντότητες εντός της Λίγκας.

Αυτό πρέπει να το δούμε λίγο πιο αναλυτικά για να γίνει κατανοητό. Σήμερα οι ιδρυτές της Ευρωλίγκας (13 ομάδες μεταξύ των οποίων και ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟ) έχουν μια 10ετή άδεια (A-Licence) συμμετοχής στη διοργάνωση. Αυτό σήμαινε ότι η Ευρωλίγκα, ως αυτόνομη Λίγκα, τους παραχωρεί το δικαίωμα να παίζουν στη διοργάνωση της για 10 χρόνια ανεξάρτητα με το τι κάνουν στα πρωταθλήματα τους. Όταν το συμβόλαιο λήξει (όπως πλησιάζει θα συμβεί το 2027), θα πρέπει και να ανανεωθεί.

Τι αλλάζει το franchise: Ότι οι συγκεκριμένες ομάδες γίνονται πλέον ισόβιοι εταίροι της Ευρωλίγκας. Δεν χρειάζονται καμία άδεια. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι με το franchise, η κάθε ομάδα αποκτά μεταπωλητική αξία καθώς η εξασφαλισμένη συμμετοχή της στη διοργάνωση γίνεται κάτι σαν περιουσιακό στοιχείο: αν ο Γιαννακόπουλος ή οι Αγγελόπουλοι αποφασίσουν ποτέ να πουλήσουν τον Παναθηναϊκό ή τον Ολυμπιακό, δεν θα πουλήσουν μόνο το όνομα, τις εγκαταστάσεις και τους παίκτες, αλλά και τη μόνιμη θέση στην κορυφαία ευρωπαϊκή διοργάνωση. Σήμερα απλά έχουν ένα δεκαετές συμβόλαιο. Που λήγει.

Άλλο είναι το ΝΒΑ

Γιατί οι Αμερικάνοι δεν το ήθελαν αυτό; Γιατί στις ΗΠΑ, τα franchises του NBA κοστίζουν δισεκατομμύρια ακριβώς επειδή εξασφαλίζουν στις ομάδες μόνιμη θέση τους σε αυτό. Tο franchise εξασφαλίζει στους 13 ιδρυτές της EuroLeague ειδική σχέση μαζί της. Τους εξασφαλίζει μόνιμο και σταθερό μερίδιο από τα συνολικά έσοδα, δηλαδή δυνατότητα μεγαλύτερων μεριδίων από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τις κεντρικές χορηγίες. Τους εξασφαλίζει και το περίφημο «entry fee» (το αντίτιμο εισόδου), δηλαδή μερίδιο από τα χρήματα που θα πληρώσουν οι νέες ομάδες που θέλουν να μπουν στη λίγκα μέσω της επέκτασής της– η τελευταία που πλήρωσε ήταν η ομάδα του Ντουμπάι.

Επιπλέον μεγαλώνει και την δύναμή τους εντός του οργανισμού: δεν φιλοξενούνται σε μια διοργάνωση αλλά την συνδιοικούν. Οι ομάδες-franchises ορίζουν οι ίδιες το μέλλον τους. Μπορούν πχ να επιβάλουν αυστηρά Salary Caps (ανώτατα όρια μισθών) ή Luxury Tax (φόρο πολυτελείας για όποιον ξοδεύει υπερβολικά), ώστε να διασφαλίσουν ότι ο ανταγωνισμός θα παραμείνει δίκαιος.

Οι Αμερικανοί δεν ήθελαν αυτή την εξέλιξη και ζήτησαν να αναλάβουν εξ ολοκλήρου τη διοίκηση της λίγκας. Η πρόταση είχε συγκεκριμένη προθεσμία απάντησης. Αρχικά απορρίφθηκε. Στη συνέχεια δόθηκε στους Αμερικάνους η ευκαιρία για μια νέα πρόταση. Ακούγονται λογικά και τα δύο. Για ποιο λόγο 13 ευρωπαϊκές ομάδες να πουλήσουν μια λίγκα που δημιούργησαν οι ίδιες όταν μάλιστα μπορούν με μια απόφασή τους να ελέγξουν όλα τα μελλοντικά έσοδά της; Και γιατί να κλείσουν την πόρτα στους Αμερικάνους αν αυτοί τους υπόσχονται τόσα πολλά; Όλα μοιάζουν λογικά εκτός από κάτι: ότι μιλάμε για μια Λίγκα χωρίς σοβαρά έσοδα. 

Η τιμή, τιμή δεν έχει

Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι κυρίως την πρεμούρα των Αμερικάνων: δεν βλέπω το κέρδος. Οι 13 ιδρυτές της Λίγκας μπορεί να ελπίζουν πως κάτι θα γίνει και τα έσοδα θα αυξηθούν ή μπορεί να κάνουν τους δύσκολους για να ανεβάσουν κι άλλο την τιμή: αν υποθέσουμε πως υπήρχαν όντως δυο δισεκατομμύρια ευρώ για τους 13 ιδρυτές δεν αποκλείεται οι Αμερικάνοι, αντί να σπάσουν τα μούτρα τους προσπαθώντας να φτιάξουν μια νέα Λίγκα χωρίς τα ομάδες της Ευρωλίγκας, να επιστρέψουν και να τους δώσουν πιο πολλά. Οι 13 θα ανανεώσουν τα δεκαετή συμβόλαια και θα περιμένουν. Η αναπάντητη ερώτηση είναι γιατί οι Αμερικάνοι να πληρώσουν όλα αυτά τα χρήματα για μια Λίγκα που δεν βγάζει κέρδη.

Τα συνολικά έσοδα της Ευρωλίγκας από τα τηλεοπτικά κανάλια ήταν πέρυσι περίπου 90 εκατ ευρώ: λιγότερα από όσα παίρνουν στο ποδόσφαιρο τρεις ομάδες που απλά συμμετέχουν στο Τσάμπιονς λιγκ χωρίς μάλιστα να έρχονται από μεγάλα πρωταθλήματα. Για χορηγίες ας μην μιλάμε: τα χρήματα είναι λίγα και για αυτό ο Μποντιρόγκα τρέχει στο Ντουμπάι. Οι ομάδες εισπράττουν μόνο χρήματα από τα εισιτήρια – ευτυχώς όλες έχουν ένα πιστό κοινό. Αλλά η ευημερία των ομάδων αναζητείται. Φέτος διαλύθηκε η Μονακό, χθες ανακοινώθηκε ότι πωλείται η Παρί και από τις 20 ομάδες που συμμετέχουν 15 τουλάχιστον έχουν φέτος μικρότερο μπάτζετ από πέρυσι. Οι Αμερικάνοι ονειρεύονται λέει να φτιάξουν ομάδες σε μεγάλες πόλεις, όπως το Λονδίνο, η Ρώμη, το Τορίνο κτλ. Μα πως είναι δυνατόν να μην καταλαβαίνουν πως σε αυτές το μπάσκετ δεν έχει κοινό;

Υπάρχει και μια άλλη διάσταση. Οι Αμερικάνοι ίσως θέλουν να αποκτήσουν την διοργάνωση και να πουλήσουν στις ομάδες το δικαίωμα συμμετοχής σε αυτή. Το να πάρουν χρήματα από κάποιους που μπορεί να θέλουν να αγοράσουν την θέση το καταλαβαίνω: προ καιρού είχαν κυκλοφορήσει και μια λίστα με προϋποθέσεις που οι μελλοντικοί υποψήφιοι ιδιοκτήτες πρέπει να πληρούν. Αλλά το να πάρουν χρήματα από όσους σήμερα στην Ευρωλίγκα έχουν δεκαετή συμβόλαια μου μοιάζει κομμάτι απίθανο. Από αυτό που καταλαβαίνω θέλουν αυτοί να πουλήσουν το δικαίωμα τους και μετά αν θέλουν να συνεχίσουν να παίζουν στην Ευρωλίγκα αυτό το δικαίωμα να το ξαναγοράσουν! Αυτό νομίζω ο πρόεδρος της Μπαρτσελόνα χαρακτήρισε πρόταση προσβλητική: ας μην ξεχνάμε πως η Μπάρτσα δεν έχει καν ιδιοκτήτη.       

Νομίζω πως μόνο όποιος θέλει να πουλήσει στους Αμερικάνους την ομάδα του και να φύγει μπορεί πραγματικά να πάρει στα σοβαρά την πρόταση. Αλλά και πάλι ομολογώ πως δεν καταλαβαίνω πως οι Αμερικάνοι θα δώσουν 2 δισεκατομμύρια για μια διοργάνωση χωρίς σοβαρά έσοδα και θα βγάλουν λεφτά…