Σε όλες τις ποδοσφαιρικές ανασκοπήσεις της χρονιάς που έφευγε σαρώνει τα βραβεία η Παρί Σεν Ζερμέν και όσοι της έδωσαν πέρσι λάμψη. Ο Οσμάν Ντεμπελέ, ο περσινός σταθερότατος σκόρερ της πρωταθλήτριας Ευρώπης, κέρδισε την Χρυσή Μπάλα. Ο κόουτς της Λουίς Ενρίκε κέρδισε σε όλες τις ψηφοφορίες τον τίτλο του καλύτερου προπονητή της χρονιάς – κι αυτό συνέβη σε μια χρονιά που ιερά τέρατα όπως ο Κάρλο Αντσελότι κι ο Πεπ Γκουαρντιόλα έχουν να θυμούνται αποτυχίες. Στα πρόσφατα Globe Soccer Awards 2025 της FIFA δεν κέρδισαν μόνο ο Ντεμπελέ κι ο Ενρίκε, αλλά κι ο Ντεσιρέ Ντουέ που ανακηρύχθηκε καλύτερος νέος παίκτης του 2025, ο πρόεδρος της ομάδας Νάσερ Αλ-Κελαϊφί, που παρέλαβε το τρόπαιο του καλύτερου προέδρου και ο Λουίς Κάμπος που τιμήθηκε ως ο αθλητικός διευθυντής της χρονιάς. Η Παρί Σεν Ζερμέν είναι η ομάδα του 2025 που μόλις έφυγε όχι γιατί κατέκτησε το Τσάμπιονς λιγκ, το γαλλικό πρωτάθλημα, το Διηπειρωτικό κύπελλο κι έπαιξε και στον τελικό του νεοσύστατου Παγκόσμιου Κυπέλλου Συλλόγων χάνοντας από την Τσέλσι, αλλά γιατί είναι τόσο ελκυστική ώστε δημιούργησε τάση. Εγινε μόδα. Σαφώς και μετράνε οι τίτλοι που κέρδισε στην πρόκληση ενός γενικότερου θαυμασμού. Αλλά πιο πολύ μετρά το γεγονός ότι οι τίτλοι κατακτήθηκαν χάρη σε μια νέα και ιδιαίτερη πρόταση.

Μετά τον ΕμΠαπέ

Τι συνέβη την χρονιά που φεύγει στο Παρίσι; Κάτι πολύ απλό. Μετά την αποχώρηση του ΕμΠαπέ από την Παρί, αλλά και την παραμονή του κόουτς Λουίς Ενρίκε (που ενώ μιλούσε με την Τσέλσι άλλαξε τελευταία στιγμή γνώμη και δέχτηκε την πρόκληση των Καταριανών αφεντικών του να φτιάξει μια ομάδα χωρίς τον Γάλλο σούπερ σταρ), η μόνιμη πρωταθλήτρια Γαλλίας βρήκε τον δρόμο της, δηλαδή υποχρεώθηκε να φτιάξει και να σεβαστεί ένα πλάνο που συνιστά ένα είδος δικής της πρότασης στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η Παρί ήταν για χρόνια η απόδειξη πως τα πολλά χρήματα δεν φέρνουν πάντα την ευτυχία: η ηγεμονία της στο γαλλικό πρωτάθλημα δεν συνδυαζόταν με την κατάκτηση του Τσάμπιονς λιγκ, καλά καλά ούτε με μια σταθερή σοβαρή διεκδίκησή του. Προπονητές που εμφανίστηκαν στο Παρίσι ως Μεσσίες έχοντας κάνει σπουδαία πράγματα απέτυχαν παταγωδώς. Τα χρήματα που ξοδεύτηκαν για αστέρια όπως ο Μέσι και ο Νεϊμάρ δεν έπιασαν τόπο: οι κατακτήσεις του γαλλικού πρωταθλήματος ήταν εύκολες και χωρίς αυτούς. Η προσπάθεια δημιουργίας μιας ομάδας γύρω από τον ΕμΠαπέ, που τον τελευταίο καιρό είχε γνώμη για τα πάντα, δεν απέφερε παρά μόνο καυγάδες: τελικά πήγε στην άκρη και αυτή καθώς μάλιστα ο σούπερ σταρ έφυγε για την Ρεάλ και την Μαδρίτη χωρίς καν να φέρει χρήματα στο ταμείο. Αντίθετα κέρδισε αποζημιώσεις που κλόνισαν μέχρι και τους Καταριανούς ιδιοκτήτες.   

Το καλοκαίρι του 2024 όλα άλλαξαν. Η Παρί δεν επιχείρησε να αγοράσει ένα παίκτη με όνομα αντίστοιχα μεγάλο του ΕμΠαπέ, όπως θα έκαναν η Ρεάλ Μαδρίτης ή η Μάντσεστερ Σίτυ αν έχαναν ένα αντίστοιχου διαμετρήματος παίκτη αλλά ξόδεψε πανέξυπνα τα πολλά χρήματα της αγοράζοντας μικρούς σε ηλικία παίκτες από όλη την Ευρώπη. Αυτό το εκλεκτικό παιδομάζωμα, που για την αλήθεια του πράγματος έχει ξεκινήσει από το 2022-23, έγινε ο λόγος της δημιουργίας μιας ομάδας γεμάτη από αθλητική φρεσκάδα. Βασικό κριτήριο για την απόκτηση του Νέβες, του Βιτίνια, του Φαμπιάν Ρουίς, του Νούνο Μέντεζ, του Ντεμπελέ και πολλών άλλων ήταν μόνο να προέρχονται από ομάδες με τις οποίες έχουν κάνει πρωταθλητισμό. Ακόμα και παίζοντας σε ομάδες των Ακαδημιών, όπως έχει συμβεί με τον Ντουέ, τον Πάτσο, τον τερματοφύλακα Σεβαλιέ. Ολοι τους έχουν υπάρξει παιδιά που τα μεγάλωσαν μαθαίνοντας τους να κερδίζουν.

Τα μπράβο και η πρόταση

Η εφετινή Παρί που κέρδισε τα μπράβο όλων δεν μοιάζει με καμιά από τις προηγούμενες Παρί που βλέπαμε να ταλαιπωρούνται από το όνειρο της κατάκτησης του Τσάμπιονς λιγκ αποτυγχάνοντας ενώ έμοιαζαν έτοιμες για την υπέρβαση. Η διοίκηση της δεν εμπιστεύτηκε έναν προπονητή ελπίζοντας ότι αυτός θα διαχειριστεί σωστά μεγάλες φίρμες, αλλά άφησε τον Λουίς Ενρίκε να χτίσει μια ομάδα με ακριβούς και σπάνιους πιτσιρικάδες: το ότι λίγοι από αυτούς βγήκαν από ακαδημίες της, ενώ οι περισσότεροι αποκτήθηκαν πολύ προσεκτικά μαρτυρά ότι έγινε σπουδαία δουλειά. Το αποκορύφωμα αυτής της στοχευμένης προσπάθειας υπήρξε σαφώς η απόκτηση του Γεωργιανού εξτρέμ Κβαρασκέλια από την Νάπολι ένα ακριβώς χρόνο πριν. Όλοι στη Γαλλία έλεγαν ότι η Παρί χρειάζεται ένα σέντερ φορ μετά τις δυσκολίες της στο ξεκίνημα της League Phase. Ο Ενρίκε διαφωνούσε. Πέρασε το δικό του: η Παρί όχι μόνο δεν πήρε φορ αλλά έστειλε και τον Κόλο Μουανί δανεικό στην Γιουβέντους. Το παζλ που είχε στο μυαλό του το ολοκλήρωσε με τον Γεωργιανό, έναν παίκτη που θα έκανε ακόμα περισσότερο λειτουργική μία επιθετική γραμμή που αποτελείται από παίκτες που συνεργάζονται και πιέζουν. Στον περσινό τελικό του Τσάμπιονς λιγκ, το ματς κόντρα στην Ιντερ που η Παρί μετέτρεψε σε ένα απόλυτο σόου, ο Ντεμπέλε πίεζε τον τερματοφύλακα της ιταλικής ομάδας Ζόμερ όσο κάνεις ποτέ και αυτό προφανώς ήταν οδηγία. Αλλά οι οδηγίες είναι εύκολη υπόθεση μόνο όταν υπάρχουν οι κατάλληλοι παίκτες. Ο Ενρίκε είναι δάσκαλος. Αλλά αν μας παρουσίασε μια σπουδαία ομάδα που έβαλε την σφραγίδα της στο 2025 που μόλις έφυγε είναι γιατί βρήκε τους μαθητές που ήθελε: παίκτες νεαρούς που τον ακούν και μαθαίνουν.

Η Παρί επενδύει τα τρια τελευταία χρόνια σε παίκτες μικρής ηλικίας: όχι σε ένα ή δύο Βινίσιους, αλλά σε πολλούς. Είναι η ομάδα με τον μικρότερο μέσο όρο ηλικίας που βρέθηκε στο Τσάμπιονς λιγκ και το κέρδισε. Για να φτιάξει αυτή την ομάδα που δεν θυμίζει κατασκευαστικά καμιά άλλη από τις μεγάλες του καιρού μας, επένδυσε πολλά. Ο τρόπος της έχει πολλά που κάνουν κι άλλοι, στο σύνολό του όμως είναι ιδιαίτερος και δικός της: νομίζω πως για πρώτη φορά αξιοποίησε την άνεση που της παρέχει το γαλλικό πρωτάθλημα για να χτίσει μια νεανική ομάδα που πρώτα ωρίμασε γρήγορα και μετά έδειξε και την ευρωπαϊκή της πρόοδο. Η πρόταση της (ταλαντούχοι πιτσιρικάδες, ακριβοπληρωμένοι, εντοπισμένοι πολύ νωρίς και παντού στην γη, επιλεγμένοι γιατί μοιάζουν έτοιμοι να υπηρετήσουν ένα ποδόσφαιρο με κύριο χαρακτηριστικό την μεγάλη κατάθεση ενέργειας και την επιθετική πρωτοβουλία) ήταν η πρόταση της χρονιάς. Το περασμένο καλοκαίρι όλοι έψαχνα παίκτες σαν αυτούς που πήρε η Παρί – ο καθένας με τα χρήματα που είχε να ξοδέψει. Ολοι ήθελαν μικρούς με ταλέντο και φιλοδοξίες. Ετοιμους κυρίως να μάθουν.  

Εγραψε κι άλλαξε την ιστορία

Θα ξανακερδίσει το Τσάμπιονς λιγκ φέτος; Ισως όχι. Αλλά σημασία έχει ότι το παράδειγμα της Παρί δημιούργησε μιμητές. Στις πιο πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές ομάδες η χρησιμοποίηση νεαρών γίνεται κανόνας. Δεν μιλάμε μόνο για παίκτες που βγαίνουν από τις Ακαδημίες (τέτοιοι πάντα υπήρχαν) αλλά και για μικρούς που όλοι ανακαλύπτουν ψάχνοντας παντού. Η Παρί δεν έγραψε μέσα στο 2025 απλά ιστορία στο ποδόσφαιρο. Μπορεί και να άλλαξε την ιστορία. 

(Νεα Σαββατοκύριακο (Ιανουάριος του 2026)