Μετά τις ήττες της περασμένης Τρίτης ο ΠΑΟ και ο Ολυμπιακός έκαναν κατά κάποιο τρόπο την δουλειά τους στην Ευρωλίγκα και υποδέχτηκαν και κέρδισαν ο πρώτος την Βίρτους Μπολόνια την Πέμπτη κι ο δεύτερος την Μπάγερν Μονάχου την Παρασκευή. Το κοινό στα δυο ματς αυτά είναι ότι τις νίκες της έδωσε η άμυνα. Ο ΠΑΟ δέχτηκε μόλις 71 από την ιταλική ομάδα και σημείωσε 84: οι πόντοι που δέχτηκε θα μπορούσαν να είναι ακόμα λιγότεροι αν η χαλάρωση στο τέλος δεν επέτρεπε στους φιλοξενούμενους να βρουν τρία τρίποντα σε δυο λεπτά. Λίγους πόντους για τις εφετινές του συνήθειες (μόλις 80) δέχτηκε και ο Ολυμπιακός που χάρης και σε ένα μαγικό ματς του Βεζένκοφ (8/10 δίποντα, 2/2 τρίποντα 3/3 βολές) βρήκε 95 και κέρδισε εύκολα.  Το γεγονός ότι οι νίκες των δύο ήρθαν μετά από καλά αμυντικά ματς μου επιτρέπει να γράψω κάτι για την άμυνα στην Ευρωλίγκα γενικότερα – το είχα καιρό στο μυαλό μου.

Πέντε κάτω από 75

Με το μάτι, και χωρίς να το ψάξω πάρα πολύ, λέω ότι φέτος τα ματς στην Ευρωλίγκα που κρίνονται από την άμυνα είναι πιο πολλά από πέρυσι. Αυτή την αγωνιστική μόνο είχαμε πέντε ομάδες που έμειναν κάτω από τους 75 πόντους (την Βίρτους, την Εφές, τον Ερυθρό Αστέρα, στην Παρτιζάν και την Βιλερμπάν) και επειδή πάντα σε αυτές τις περιπτώσεις η ανάγνωση είναι διπλή μπορεί κανείς να πει ότι τις κράτησαν τις συγκεκριμένες κάτω από τους 75 πόντους ο ΠΑΟ, η Αρμάνι, η Ζαλγκίρις, η Μπαρτσελόνα και η Μπασκόνια που κέρδισαν. Μια αγωνιστική πίσω βέβαια οι ομάδες που έμειναν κάτω από τους 75 πόντους ήταν μόλις δυο. Να σημειωθεί ότι τα ματς που έδωσαν οι ομάδες της Ευρωλίγκας το τελευταίο διήμερο ήρθαν μετά από τρία ματς που έδωσαν σε λιγότερο από έξι μέρες καθώς όλες οι ομάδες, εκτός από δυο ματς στην Ευρωλίγκα, είχαν το περασμένο Σαββατοκύριακο και παιγνίδια πρωταθλήματος. Θέλω να πω ότι για κάποιες από αυτές που έμειναν κάτω από τους 75 πόντους την τελευταία αγωνιστική προφανώς μέτρησε η κόπωση. Σίγουρα και οι λίγες επιλογές.

Το δάσος αρχικά

Ας δούμε πρώτα το δάσος, δηλαδή την διοργάνωση, και μετά το δέντρο, δηλαδή τον Ολυμπιακό και τον ΠΑΟ. Κάθε διοργάνωση δημιουργεί ένα τρόπο προσέγγισης με βάση τα χαρακτηριστικά της. Θα φέρω ένα ποδοσφαιρικό παράδειγμα για να το κάνω πιο κατανοητό. Ένα κύπελλο Ελλάδος (ή οποιασδήποτε άλλης χώρας) που γίνεται με μονά ματς, είναι εντελώς διαφορετικό από ένα κύπελλο στο οποίο υπάρχουν ρεβάνς. Σε αυτό που υπάρχουν ρεβάνς, το πόσο θα κερδίσει μια ομάδα στο πρώτο παιγνίδι είναι σημαντικό για το δεύτερο. Στο κύπελλο των μονών αγώνων το 1-0 και το 4-0 δεν έχουν διαφορά: δίνουν την ίδια πρόκριση. Όταν αλλάζει το φορμάτ αλλάζει και η προσέγγιση.

Όταν άλλαξε το φορμάτ της Ευρωλίγκας και είχαμε πλέον τον ενιαίο μεγάλο όμιλο και όχι το παλιό σύστημα με τους μικρούς ομίλους προέκυψε διαφορετική ανάγκη προσέγγισης της διοργάνωσης – τουλάχιστον από αυτούς που θέλουν να διακριθούν. Υπήρξαν τρία νέα στοιχεία. Το πρώτο ότι τα παιγνίδια έγιναν πιο πολλά και ο χρόνος προετοιμασίας τους, δηλαδή οι προπονήσεις, λιγότερες. Το δεύτερο ότι μεγάλωσε ο αριθμός των τραυματισμών: οι ομάδες υποχρεώθηκαν να έχουν μεγαλύτερα ρόστερ και οι προπονητές παίζουν πια και υποχρεωτικά με περισσότερους παίκτες. Συνακόλουθο αυτών των δύο είναι ότι άλλαξε η ίδια η προετοιμασία των αγώνων: μια ομάδα δεν μπορεί παντού και πάντα να παίζει στα «κόκκινα», ενώ πολλές φορές δεν ξέρει και ποιους θα αντιμετωπίσει – οι τραυματισμοί, οι σχεδόν ασταμάτητες μεταγραφές και τα ντεφορμαρίσματα καθιστούν τον αντίπαλο πολλές φορές ένα μυστήριο. Η άμυνα απαιτεί πολλά που είναι δυσεύρετα πλέον. Δηλαδή χρόνο για προπονήσεις, ομοιογένεια, κατάθεση έντασης. Η επίθεση θέλει λιγότερα: με παίκτες με ταλέντο, με πολλές λύσεις που επιτρέπουν να βρίσκεις κάθε φορά διαφορετικούς ήρωες της μιας βραδιάς, μια κάποια δουλειά γίνεται. Ειδικά αν βρεις τα κατάλληλα γκαρντ, κι έχεις και μια ομάδα «δεμένη» γιατί οι παίκτες που την αποτελούν παίζουν καιρό μαζί, η επίθεση αποκτά ροή. Όχι τυχαία, νικητές άλλων θεσμών που ήρθαν στην Ευρωλίγκα (η Παρί πέρσι, η Βαλένθια φέτος) διακρίθηκαν φέρνοντας μαζί τους και το επιθετικό τους παιγνίδι. Το οποίο διευκολύνεται και από τις συνεχείς διακοπές των διαιτητών για να δουν τα ριπλέι: μπορεί αυτό να σπάει το ρυθμό δίνει όμως στους παίκτες συνεχώς ανάσες. Είναι σαν να έχουν αυξηθεί τα τάιμ άουτ: το μυαλό δεν πήζει.

Η εφετινή αλλαγή   

Τι έχει αλλάξει φέτος; Η προσθήκη νέων και περισσότερων ομάδων μεγαλώνει την δυσκολία να παραμείνεις σταθερός – ακριβώς επειδή οι προπονήσεις έχουν μειωθεί κι άλλο. Δεν έχουμε «επιστροφή της άμυνας», μολονότι έχουμε δει πολλά ματς φέτος να κρίνονται από την άμυνα: έχουμε απλά μεγαλύτερη κόπωση. Ειδικά στις εβδομάδες με διπλές αγωνιστικές, βλέπουμε παίκτες που φτάνουν στο ματς της Πέμπτης ή της Παρασκευής εξουθενωμένες και γιατί έχουν κάνει ένα ενδιάμεσο κοπιαστικό ταξίδι. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πέντε που χθες δεν πέρασαν τους 75 πόντους ήταν φιλοξενούμενες. Οι περισσότερες αγωνιστικές δυσκολεύουν τους προπονητές – προπαρασκευαστές. Ο Ομπράντοβιτς είναι άνεργος. Ο Μεσίνα έγινε σύμβουλος. Ο Λάθο δυσκολεύεται. Ολοι έχουν κερδίσει την Ευρωλίγκα. Στο παλιό της φορμάτ όμως.

Το δέντρο των δικών μας

Πάμε τώρα στους δικούς μας. Ο Ολυμπιακός έκλεισε τον πρώτο γύρο έχοντας την δωδέκατη άμυνα στην Ευρωλίγκα και την πρώτη επίθεση. Ο ΠΑΟ με την ίδια ευκολία που στις καλές του βραδιές αγγίζει κατοστάρες παίζοντας είκοσι λεπτά, μπορεί να δεχτεί τριάντα πόντους σε ένα δεκάλεπτο παντού. Δεν ξέρουν οι δυο ελληνικές ομάδες να παίζουν άμυνα; Και ο Αταμάν και ο Μπαρτζώκας έμπλεξαν σε αυτό το κομμάτι όταν έχασαν σέντερ που δεν κατάφεραν να αντικαταστήσουν: ο πρώτος τον ΛεΣόρ (για τον οποίο μιλά σε κάθε ευκαιρία), ο δεύτερος τον Φαλ (η απουσία του οποίου αλλάζει όλο το παιγνίδι). Καμία από τις δυο ομάδες δεν είναι φτιαγμένη για να παίζει άμυνα, για τον απλούστατο λόγο ότι καμία ομάδα στην Ευρωλίγκα δεν είναι φτιαγμένη για να παίζει άμυνα – για τους λόγους που εξήγησα. Και να τι θες απλά δεν γίνεται. Από την άλλη δεν υπάρχει ομάδα στην Ευρωλίγκα που δεν ξέρει να παίζει άμυνα. Ο Ολυμπιακός και η ταλαντούχα και γεμάτη λύσεις νεόπλουτη Χάποελ Τελ Αβίβ έδωσαν φέτος στο ΣΕΦ μια κοκορομαχία (το παιγνίδι έληξε 62-58) που ήταν δύσκολο να την φανταστείς πριν το ματς αρχίσει. Στα δύο τελευταία τους παιγνίδια και οι δυο είχαν διαστήματα άμυνας πολύ καλά: ο ΠΑΟ, χάρη και στο καλό παιγνίδι των ψηλών του, δεν άφησε την Βίρτους στο δεύτερο ημίχρονο να πάρει αναπνοή, ο Ολυμπιακός υποχρέωσε την Μπάγερν σε ένα «γύρω γύρω όλοι» - έχοντας και τον Γουόρντ ο Μπαρτζώκας την έσκασε. Σε κάθε περίπτωση είναι καλό που οι δυο ομάδες έδειξαν ότι έχουν και την δυνατότητα να υποστηρίξουν ένα στιβαρό αμυντικό παιγνίδι, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει κανόνας. Θα είναι χρήσιμο στα play off, ίσως και στο Final4, αλλά στην κανονική διάρκεια πρέπει να δείχνεις επιθετικές αρετές. Που οι ελληνικές ομάδες τις έχουν.

Ολοι όταν το χρειαστούν

Δεν είναι καμιά επιστήμη η άμυνα: δεν υπάρχει σοβαρή ομάδα στην Ευρωλίγκα που να μην μπορεί να υποστηρίξει ένα αμυντικό παιγνίδι. Οποιος το χρειάζεται, αν το επιδιώξει, μπορεί να το βρει. Η Μονακό έχει κρατήσει φέτος την Βιλερμπάν στους 52 και την Εφές στους 66. Η Φενέρ την Μπαρτσελόνα στους 71. Η Ρεάλ Μαδρίτης την Βιλερμπάν στους 69. Η Εφές την Ζάλγκιρις στους 64. Ακόμα και η Παρτιζάν για να κερδίσει τον Ερυθρό Αστέρα και να αποφύγει λαϊκό ξεσηκωμό τον κράτησε στους 75 πόντους. Αλλά όλα αυτά είναι εξαιρέσεις του κανόνα: χαπάκια δυναμωτικά που χρειάζονται μια στο τόσο. Η Φενέρ πχ μου μοιάζει αυτό τον καιρό η πιο συνεπής αμυντικά. Αλλά η ανάκαμψή της ήρθε όταν άρχισε να ξεπερνά σταθερά τους 80 πόντους. Αλλιώς δεν θα είχε τύχη…