MasonryPosts

Τελείωσε;

Mon, 06 Apr 2026 10:13:14 GMT

Υποτίθεται ότι θα βλέπαμε τα πιο ανοιχτά και τα πιο συναρπαστικά play off των τελευταίων χρόνων: την πρώτη κιόλας αγωνιστική το προβάδισμα που η ΑΕΚ απέκτησε είναι τόσο μεγάλο που το συμπέρασμα που προέκυψε είναι ότι πλέον μόνο μόνη της μπορεί να χάσει αυτό το πρωτάθλημα. Η νίκη της στο Καραϊσκάκη κόντρα στον Ολυμπιακό (0-1), σε συνδυασμό με την ισοπαλία ανάμεσα στον ΠΑΟΚ και στον ΠΑΟ στην Τούμπα της δίνουν ένα αβαντάζ πέντε βαθμών από τους διώκτες της. Κανείς ποτέ δεν έχασε ένα πρωτάθλημα σε μια τέτοια συνθήκη. Είναι απολύτως λογικό ότι τα πανηγύρια στην Νέα Φιλαδέλφεια ξεκίνησαν από χθες το βράδυ: αν η ΑΕΚ κερδίσει τον ΠΑΟΚ την επόμενη αγωνιστική μπορεί να αρχίσει τις προετοιμασίες της για την φιέστα του τίτλου.

Προετοιμασία και σχέδιο

Πριν από το ματς στο Καραϊσκάκη είχα γράψει πως το μόνο ερωτηματικό που συνοδεύει την ΑΕΚ είχε να κάνει με την όποια αντοχή της άμυνας της που τελευταία (στο Βόλο και στο Περιστέρι) είχε προβληματική εικόνα. Είχα ωστόσο επισημάνει πως σε αυτά τα ματς η ΑΕΚ είχε δεχτεί γκολ γιατί είχε βγει ψηλά στο γήπεδο για να κάνει η ίδια το παιγνίδι – πράγμα που στο Καραϊσκάκη δεν ήταν απαραίτητο. Η ΑΕΚ πατώντας καλά στα μετόπισθεν, και με καλύτερους τους τέσσερις αμυντικούς της που κέρδισαν όλα τα «ένας εναντίον ενός» με τους επτά παίκτες που ο Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ χρησιμοποίησε μεσοεπιθετικά πήρε το ματς υπενθυμίζοντάς μας νωρίς και μια άλλη αρετή της: το να μπαίνει στο ματς καλά. Το γκολ στο 4΄μετά από μια αντεπίθεση που δημιούργησε σπριντάροντας ο Περέιρα μετά από ένα κλέψιμο της μπάλας σε μια πάσα του Ρέτσου, και ολοκλήρωσε ο Κοϊτά διασχίζοντας το γήπεδο ανενόχλητος, έκρινε τελικά το ματς, αλλά δεν είναι τυχαίο. Η ΑΕΚ μπήκε συγκεντρωμένη και σκόραρε νωρίς όπως έκανε στα ματς με τον Λεβαδειακό, την ΑΕΛ, την Τσέλιε εκτός έδρας, την Κηφισιά. Οι προσεγγίσεις της στα παιγνίδια είναι συχνά υποδειγματικές, όπως άλλωστε και η ικανότητα της να κερδίζει με 1-0. Η χθεσινή της νίκη ήταν η ένατη με αυτό το σκορ: ο κόουτς Νίκολιτς, που μεταξύ άλλων δείχνει και πως μια ομάδα πρέπει να παίζει όταν αγωνίζεται με δυο φουνταριστούς, είχε πει από το καλοκαίρι ότι αγαπάει αυτές τις νίκες. Προφανώς γιατί ξέρει να τις παίρνει.

Η ΑΕΚ πήγε στο Καραϊσκάκη για να δείξει τις αρετές που της δίνουν ένα πρωτάθλημα – που βασίζεται πρώτα από όλα σε ένα εντυπωσιακό σερί που πολλοί κάνουν πως δεν βλέπουν. Η πρωτοπόρος είναι αήττητη στο πρωτάθλημα από τον Οκτώβριο, έχει κερδίσει στην διάρκεια της σεζόν παίκτες και πρωταγωνιστές, ενισχύθηκε σημαντικά με τον Βάργκα τον Ιανουάριο και κάνει σπουδαία πράγματα και στην Ευρώπη όπου βρίσκεται τέσσερα βήματα από τον τελικό του Conference League. Σίγουρα δεν είναι ομάδα που ο Ολυμπιακός έπρεπε να την υποδειχτεί με την άμυνα στην σέντρα και μια αλαλούμ συμπεριφορά νωρίς νωρίς. Αλλά αυτά ο Ολυμπιακός τα κάνει πολύ συχνά. Γιατί; Γιατί προσπαθώντας να λύσει το επιθετικό του πρόβλημα, ειδικά εντός έδρας, νομίζει πως η λύση είναι η πίεση από νωρίς και η προσπάθεια να «πνίξει» τον αντίπαλο αμέσως: οι οπαδίστικες κουταμάρες με την οποία η ομάδα του Μεντιλίμπαρ πορεύεται, έχουν αντικαταστήσει την στοιχειώδη ποδοσφαιρική λογική.

Συνέχεια από τα προηγούμενα

Αν η ΑΕΚ έδειξε μυαλό, προετοιμασία και δυνατότητες, ο Ολυμπιακός ήταν κι αυτός συνέχεια από τα προηγούμενα. Το 4-2-4 (με τον Μπρούνο να κατεβαίνει πότε πότε για να δει τι συμβαίνει και τον Ροντινέι να έχει να σπριντάρει από πέρυσι) ακολουθείται τόσο προβλεπόμενα που και 11 καρέκλες να τοποθετήσει ο αντίπαλος προπονητής στο γήπεδο είναι αμφίβολο αν ο Ολυμπιακός θα κάνει φάσεις. Αν μέχρι χθες όλη η προσπάθεια βασιζόταν σε σέντρες, χθες κι αυτές ακόμα έγιναν περιζήτητες. Ο Ολυμπιακός δεν μπορούσε να κατεβάσει την μπάλα και η απάντηση του Μεντιλίμπαρ στο αδιέξοδο ποδόσφαιρο του δευτέρου ημιχρόνου ήταν να βγάλει και τα εξτρέμ και να πάει σε μια λύση που έκανε τον τερματοφύλακα Τζολάκη να μοιάζει οργανωτής. Στο τέλος, στο μοναδικό σουτ εντός εστίας που έγινε σε όλο το ματς, ο Γιαζίτζι βρήκε ένα γκολ που ακυρώθηκε από τον διαιτητή Στίλερ αφού ο Πιρόλα κρίθηκε ότι είναι σε θέση οφσάιντ. Η ΑΕΚ θα πλήρωνε ακριβά ότι δεν έψαξε το δεύτερο γκολ μολονότι είχε χώρους στην διάθεσή της. Αλλά αν ο Ολυμπιακός σώθηκε στην Νέα Φιλαδέλφεια στις καθυστερήσεις αυτό δεν σημαίνει πως θα σωνόταν και χθες. Ηταν και λίγο θεία δίκη: ο Αντρε Λουίς που στο προηγούμενο ματς πήρε το πέναλτι με το οποίο ο Ταρέμι ισοφάρισε δεν μπαίνει καν στις αποστολές.

Φλύαρος ο ένας, αξιοπρεπής ο άλλος

Πριν τον Ολυμπιακός είχε σκοντάψει και ο επίσης στρυμωγμένος ΠΑΟΚ, που παρουσιάζει και σημάδια διοικητικής έλλειψης σοβαρότητας: η ανακοίνωση κατά της διαιτησίας και της ΕΠΟ μετά από το χθεσινό ματς δείχνει ταραχή και αυτή είναι κακός σύμβουλος. Ο ΠΑΟΚ δεν βρήκε κι αυτός γκολ σε ντέρμπι, αδυνατώντας να ανοίξει την άμυνα του ΠΑΟ, παρά την όρεξη του Κωνσταντέλια, που στο 48΄έδωσε στον Γερεμέγιεφ μια καταπληκτική ευκαιρία κάνοντας την ενέργεια της χρονιάς αλλά αυτός την σπατάλησε. Ο ΠΑΟΚ χωρίς τον Κένι, τον Μεϊτέ και τον Ζίφκοβιτς, με τον Τάισον κουρασμένο, και τον Χαντσίδη να μπλέκει με τους αμυντικούς του ΠΑΟ (που αυτή την φορά δεν τον ξέχασαν), ήταν ελάχιστα απειλητικός και ανίκανος να βρει τις αγαπημένες του συνεργασίες. Η διαφορά του αυτό τον καιρό είναι η διαφορά του Μεϊτέ με τον Ζαφείρη. Ο Μεϊτέ δένει τις γραμμές, καλύπτει και δημιουργεί. Ο Ζαφείρης, που παίζει στην θέση του, απλά τρέχει. Καλό είναι το τρέξιμο αλλά για να κάνεις ως πλέι μέικερ από τα μετόπισθεν λειτουργικό τον ΠΑΟΚ χρειάζεται και κάτι παραπάνω.

Οι δύσκολες μέρες που περνά ο Ρασβάν Λουτσέσκου, που έφυγε για να πάει να συμπαρασταθεί στον πατέρα του που δίνει μάχη όντας σε κόμμα στο νοσοκομείο στο Βουκουρέστι, είναι κάτι που έπαιξε το ρόλο του: ο συνήθως βλοσυρός Λουτσέσκου είναι ένας πολύ ευαίσθητος άνθρωπος και απορώ πως δεν είχε φύγει ήδη από την Παρασκευή που ο πατέρας του έπαθε το καρδιακό επεισόδιο. Στον ΠΑΟΚ συσσωρεύονται ξαφνικά πολλά, ενώ καιρό τώρα έχει εμφανιστεί και άγχος: ο στόχος της κατάκτησης του πρωταθλήματος των 100 χρόνων μπορεί να γίνει κίνητρο και συγχρόνως υψηλό εμπόδιο. Η εντύπωση μου είναι πως την Κυριακή του Θωμά θα παίξει κόντρα στην ΑΕΚ, που θα χει δώσει τα δυο ματς με την Ράγιο Βαγιακάνο, την τελευταία του ζαριά. Αυτό από μόνο του δεν είναι καλό.

Ο ΠΑΟ πήρε μια ισοπαλία βασιζόμενος στην καλή του άμυνα: είναι ο τομές με τον οποίο έχει βασικά ασχοληθεί ο Μπενίτεθ. Θα μπορούσε να πάρει και το ματς αν ο Ζαρουρί ήταν πιο προσεχτικός, αλλά η πρόθεση του Ισπανού προπονητή ήταν τελικά απλά να δείξει την πρόοδο της ομάδας του σε ένα γήπεδο που φέτος δυο φορές είχε υποφέρει. Αν δείξει συνολικά πρόοδο στα play off εγώ λέω πως τελικά θα μείνει και ο Μπενίτεθ παρά τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα σε αυτόν και στελέχη του ΠΑΟ. Τα αποτελέσματα φτιάχνουν και τις σχέσεις: για τον Ισπανό είναι μάλλον κακή η διακοπή του πρωταθλήματος γιατί προκαλεί, όπως όλες οι διακοπές, πολλές συζητήσεις. Κάτι που ο ΠΑΟ κατά την γνώμη μου δεν χρειάζεται.

Νέο ενδιαφέρον, νέοι στόχοι

Είχαμε επίσης και τα play out και τα περίφημα play off για τις θέσεις 5-8. Στα play out υπήρχε η πιθανότητα να τελειώσουν όλα την πρώτη αγωνιστική: αν ο Αστέρας και ο Πανσερραϊκός δεν κέρδιζαν την ΑΕΛ και την Κηφισιά αντίστοιχα οι επόμενες αγωνιστικές θα ήταν διαδικαστικές. Όμως τα κατάφεραν και οι δυο, θυμίζοντας μάλιστα αρετές που είχαμε ξεχάσει. Ο Πανσερραϊκός τρέχει το καλύτερο σερί από όλες τις ομάδες που παίρνουν μέρος στην διαδικασία: έχει στα έξι τελευταία ματς μόνο μια ήττα – από τον Ολυμπιακό. Ο Αστέρας στραπατσάρισε την ΑΕΛ θυμίζοντας πως έχει παίκτες όπως ο Μπαρτόλο, ο Καλτσάς, ο Μακέδα, ο Παπαδόπουλος που μπορεί στο φινάλε να τον πάρουν από το χέρι: δεν θα είναι απίθανο στο τέλος ένας από τους δυο να σωθεί κι ας έχει κάνει η ΑΕΛ καλύτερο πρωτάθλημα και από τους δυο.

Τέλος για την κατάταξη για τις θέσεις 5 έως 8 το ματς ΟΦΗ – Λεβαδειακός που ακολουθεί είναι κομβικό. Ο ΟΦΗ αν κερδίσει τον Λεβαδειακό θα τον πλησιάσει και θα δώσει το δικαίωμα αυτό και στον νικητή του ματς Αρης – Βόλος, αν υπάρξει. Ο Λεβαδειακός με μια νίκη στα έξι τελευταία ματς αντέχει, αλλά την ισοπαλία από τον Αρη την πήρε με τύχη. Ο Αρης δεν κερδίζει ούτε και ματς στα οποία είναι καλύτερος! Δικαίως διαμαρτύρεται για την διαιτησία των Παπαπέτρου/ Κουμπαράκη, αλλά όταν σε ένα ματς έχεις τρία δοκάρια το πρόβλημα σου είναι πολύ σύνθετο. Την Μεγάλη Τετάρτη έχει ευχέλαιο. Μπορεί να είναι θαυματουργό…

Η χαμένη άνοιξη

Sun, 05 Apr 2026 10:07:56 GMT

Η «Χαμένη Άνοιξη» είναι το τελευταίο μυθιστόρημα του σπουδαίου Στρατή Τσίρκα – λιγότερο γνωστό από την τριλογία «Ακυβέρνητες Πολιτείες», αλλά εξίσου σπουδαίο. Κυκλοφόρησε το 1976 κι έπρεπε να είναι το πρώτο μιας δεύτερης τριλογίας που θα είχε τίτλο «Δίσεχτα χρόνια». Δυστυχώς αποδείχτηκε το τελευταίο μυθιστόρημα του σπουδαίου πεζογράφου που μετά την έκδοσή του αρρώστησε σοβαρά κι έφυγε από την ζωή το 1980 σε ηλικία μόλις 69 χρόνων. Η «Χαμένη Ανοιξη» διαδραματίζεται στην γεμάτη από εντάσεις Αθήνα του Ιουλίου του 1965, στην περίοδο δηλαδή των Ιουλιανών. Δια μέσου του κεντρικού του ήρωα του Αντρέα που επιστρέφει από την εξορία, ο Τσίρκας περιγράφει την πολιτική αστάθεια της εποχής, τις ασταμάτητες παρεμβάσεις του Παλατιού και την πορεία της χώρας προς τη δικτατορία. Αλλά ο λόγος που θυμήθηκα το υπέροχο αυτό μυθιστόρημα (του οποίου μια διασκευή είδαμε πριν λίγους μήνες στο Θέατρο Πορεία, οι συντελεστές του οποίου αγαπούν την ελληνική λογοτεχνία) δεν ήταν ούτε τα Ιουλιανά, ούτε φυσικά το Παλάτι, αλλά το γεγονός ότι ζούμε μια χαμένη άνοιξη. Ο Τσίρκας άθελά του αποδείχτηκε προφητικός: η άνοιξη φέτος χάθηκε.

Μια φίλη μου επισήμανε ότι φέτος έχω φορέσει περισσότερα μάλλινες μπλούζες ζιβάγκο από ποτέ: με ρώτησε μάλιστα αν με αυτό τον τρόπο δείχνω ενδιαφέρον εμπράκτως για τα εσωκομματικά του ΠΑΣΟΚ και την κεντοαριστερά γενικότερα. Επειδή το ζιβάγκο δεν είναι και τόσο της μόδας, της εξήγησα ότι ήταν η άμυνα μου απέναντι στο κρύο του εφετινού Μαρτίου, που δεν έχει καμία απολύτως σχέση με ανοιξιάτικο μήνα. Οι μετεωρολόγοι μας προετοιμάζουν ότι θα κάνουμε και Πάσχα με κρύο και βροχές: οτιδήποτε διαφορετικό θα μοιάζει με θαύμα. Με δεδομένο ότι το Πάσχα πέφτει στις 15 Απριλίου αυτό σημαίνει πως και ο ξανθός Απρίλιος θα είναι κρύος και βροχερός – δεν θα θυμίζει άνοιξη δηλαδή. Μην βιαστείτε να πείτε ότι θα είναι ανοιξιάτικος ο Μάιος. Και να είναι, ένας μήνας δεν μπορεί να θεωρηθεί ολόκληρη εποχή. Αλλά το πιθανότερο είναι να μας προκύψει πολύ ζεστός – να τον πιάσει αιχμάλωτο δηλαδή το καλοκαίρι όπως έχει κάνει καιρό τώρα με τον Σεπτέμβρη.

Το ελληνικό καλοκαίρι είναι ως γνωστόν ατελείωτο: επεκτείνεται μανιωδώς και φλερτάρει και τον Οκτώβρη. Το καλοκαίρι έχει κατασπαράξει το άλλοτε γκρίζο και μελαγχολικό φθινόπωρο: σχεδόν το έχει εξαφανίσει. Μόνο ο Νοέμβριος με τις βρόχινες μέρες, τις κρύες νύχτες και τους αινιγματικούς σκορπιούς του έχει απομείνει να το θυμίζει. Ο χειμώνας δεν θα μπορούσε παρά απέναντι στον επεκτατισμό του καλοκαιριού να δώσει την μάχη του: κάπως έτσι φέτος κατέλαβε εντελώς τον Μάρτη που όντας γδάρτης άλλο που δεν ήθελε. Του παραδόθηκε και μας οδήγησε στο να κυκλοφοράμε με πουλόβερ και χοντρά μπουφάν – οι γυναίκες τουλάχιστον φοράνε τα παλτό τους, που αν ξέρουν να τα διαλέγουν, είναι υπέροχα. Οι άντρες, ντυμένοι σαν κρεμμύδια, νοσταλγούμε τις εποχές που ανοιξιάτικα βγάζαμε από τις ντουλάπες τα ελαφριά μας σακάκια ή τα αμάνικα μπουφάν ή κάτι παντελόνια με τσέπες στο πλάι, πολύ ανοιξιάτικα και πρακτικά – τα οποία χάθηκαν κι αυτά μαζί με την άνοιξη.

Δεν έχω στεναχωρηθεί για την εξαφάνιση του φθινοπώρου, το ομολογώ. Το έβρισκα από παιδί σαν εποχή στενάχωρη. Ήθελα πάντα να γιορτάζουμε τον Σεπτέμβρη την Πρωτοχρονιά (το χω γράψει παλιότερα εδώ και το έχω εξηγήσει) αλλά εξαιρουμένου του γεγονότος ότι όλα ξεκινάνε το φθινόπωρο (σχολεία, πανεπιστήμια, δουλειές – ακόμα και το πρωτάθλημα στο ποδόσφαιρο επί της ουσίας…) όλα τα υπόλοιπα φθινοπωρινά μου προκαλούσαν πάντα λίγο θλίψη. To ό,τι σιγά σιγά το φθινόπωρο το απορροφά το καλοκαίρι δεν με χαλάει. Ο Σεπτέμβριος έχει γίνει μια παράταση του Αυγούστου κι έστω κι αν τον περνάμε στις πόλεις κι όχι στις παραλίες δεν τον βρίσκω κακό. Ο Οκτώβριος σιγά σιγά αρχίζει να μου γίνεται από αδιάφορος συμπαθητικός. Στο φινάλε κανείς δεν έχει υμνήσει το φθινόπωρο ώστε να το κλάψουμε: το μόνο στιχάκι που για αυτό θυμάμαι είναι εκείνο που έλεγε «φθινόπωρο θα πει μελαγχολία» και είχε αναδείξει αυτή την εποχή ως καιρό εύκολων χωρισμών. Η άνοιξη όμως, αν χαθεί, θα είναι πρόβλημα.

Η άνοιξη δεν είναι εποχή: είναι ιδέα. Κουβαλάει συμβολισμούς πιο πολύ από οποιοδήποτε άλλη εποχή του χρόνου. Η λέξη «άνοιξη» προέρχεται από το ρήμα «ανοίγω» και από το «άνοιγμα». Αντικατέστησε στην δημοτική την λέξη «Εαρ» - την άνοιξη της αρχαιότητας. Θεωρητικά αυτό το άνοιγμα που περιγράφεται είναι το άνθισμα των λουλουδιών, αλλά στην πραγματικότητα την άνοιξη αυτό που άνοιγε ήταν οι καρδιές μας. Η άνοιξη σε βοηθούσε με τον ερχομό της να αλλάξεις διάθεση: να δεις τις μέρες πιο φωτεινές και να χαρείς τις νύχτες που ξαφνικά ζεσταίνουν. Κι αν ο Μάρτης «φλέβιζε» (δηλαδή θύμιζε Φλεβάρη) στο τέλος του μύριζε καλοκαίρι, έλεγε μια σοφή παροιμία. Η άνοιξη ήταν το άνοιγμα μιας πόρτας σε μια εποχή που στο μυαλό σου θα ήταν σίγουρα καλύτερη από τον χειμώνα που προηγήθηκε: είναι κλείσιμο και άνοιγμα παρένθεσης ταυτόχρονα. Για αυτό και τα τραγούδια για την άνοιξη είναι πολλά, για αυτό και τα ποιήματα ατελείωτα. Για αυτό και ο σοφός Τσίρκας βάφτισε ένα μυθιστόρημα που μιλά πικρά για το τέλος των προσδοκιών ως «Χαμένη Ανοιξη»: αν το βάρος του τίτλου είναι στο «χαμένη», αυτό που τραβά το μάτι είναι η άνοιξη. Αν το βάφτιζε «Χαμένο Φθινόπωρο» δεν θα είχε ασχοληθεί κανείς. Αν το αποκαλούσε «Χαμένο Χειμώνα» κάποιοι θα έλεγαν πάλι καλά που ο χειμώνας χάθηκε. Αν το αποκαλούσε «Χαμένο καλοκαίρι» θα πίστευαν ότι έχει ήρωα κάποιον που απλά δεν πήρε άδεια. Ενώ μιλώντας για μια «Χαμένη Άνοιξη» σου δημιουργούσε αμέσως αγωνία και περιέργεια να δεις τι συμβαίνει.

Ήταν προφήτης ο Τσίρκας που έβλεπε την άνοιξη να χάνεται; Όχι ήταν απλά κάποιος που έκανε ωραίες περιγραφές (και αισθημάτων κι όχι μόνο εποχών) κι ωραίες διαπιστώσεις. Απλά ο τίτλος του τελευταίου του μυθιστορήματος μοιάζει με προφητεία. Η άνοιξη μοιάζει να χάθηκε: φέτος χάθηκε σίγουρα, προσεχώς θα δούμε. Κι επειδή έχει χαθεί και το καλοκαίρι, αληθινή προφητεία είναι εκείνο το παλιό τραγούδι του Δημήτρη Μητροπάνου που μιλάει για κάποιον που περιμένει «καλοκαίρια και χειμώνες». Κι εμένα αυτό με χαλάει. Όχι γιατί αυτή που ο ήρωας περιμένει να φανεί δεν έρχεται ποτέ, αλλά γιατί και να ερχόταν, αν ο τύπος δεν μπορεί να χαρεί μαζί της την άνοιξη, απλά την περιμένει άδικα…

(Βημαγκαζίνο, Μάρτιος του 2026)

Κι όποιος αντέξει...

Sun, 05 Apr 2026 10:01:25 GMT

Σήμερα ξεκινάνε τα play off στα οποία θα κριθεί ο τίτλος του πρωταθλητή. Νομίζω ότι είναι εύκολο να πει κανείς ότι τα συγκεκριμένα play off δε μοιάζουν με καμιά αντίστοιχη διαδικασία που είχαμε τα τελευταία χρόνια: μπορεί πάντα το πρωτάθλημα να κρίνεται στα play off από τότε που αυτά θεσμοθετήθηκαν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι διοργανώσεις play off ήταν ίδιες. Συνήθως μάλιστα τα play out, η διαδικασία που γίνεται για να δούμε ποιοί θα υποβιβαστούν, είχε μεγαλύτερο σασπένς.

Στις περισσότερες των περιπτώσεων τα play off ήταν μία τυπική διαδικασία -εννοώ ότι η ομάδα η οποία κέρδιζε την κανονική περίοδο έμπαινε σε αυτά με τόσο μεγάλη διαφορά βαθμών από τον δεύτερο που επί της ουσίας της αρκούσε απλά λίγη αγωνιστική σοβαρότητα για να καταφέρει να πάρει τον τίτλο. Πέρσι για παράδειγμα δεν υπήρξε κανενός είδους χτυποκάρδι. Ο Ολυμπιακός ολοκλήρωσε την κανονική περίοδο χάρης στην νίκη του στην Νέα Φιλαδέλφεια στην τελευταία αγωνιστική με 7 βαθμούς διαφορά από την δεύτερη ΑΕΚ. Την πρώτη κιόλας αγωνιστική η επικράτηση επί του Παναθηναϊκού με 4-2 στο Καραϊσκάκη ( το βράδυ που η ΑΕΚ έχανε στην Τούμπα από τον ΠΑΟΚ με 1-0) οι βαθμοί της διαφοράς έγιναν δέκα και όλες οι υπόλοιπες αγωνιστικές εξελίχθηκαν για τον πρωταθλητή σε τυπική διαδικασία. Ακόμα και όταν ο Ολυμπιακός έχασε την δεύτερη αγωνιστική από τον ΠΑΟΚ στην Τούμπα η διαφορά του από τους διώκτες του παρέμεινε πολύ μεγάλη.

Βελτίωση και προσοχή

Υπάρχουν δύο πράγματα τα οποία χαρακτηρίζουν την φετινή διοργάνωση. Το πρώτο ότι η ομάδα που θέλει να πάρει το πρωτάθλημα θα πρέπει εντός της διαδικασίας των play off να βελτιωθεί. Η ΑΕΚ που ολοκλήρωσε την κανονική περίοδο στην πρώτη θέση έδειξε ειδικά προς το τέλος του πρωταθλήματος μεγάλα προβλήματα στην άμυνα κυρίως εκτός έδρας. Εξαιτίας αυτών των προβλημάτων πέταξε βαθμούς με το Βόλο, αλλά και με τον Ατρόμητο στο Περιστέρι: οι δύο αυτές ισοπαλίες (και μάλιστα με το ίδιο σκορ 2-2) θα μπορούσαν να της έχουν στοιχίσει την πρωτιά, αν ο Ολυμπιακός δεν πετούσε βαθμούς στο γήπεδο του με την ΑΕΛ και ο ΠΑΟΚ ήταν προσεκτικότερος σε παιχνίδια θεωρητικά εύκολα όπως αυτά με την ΑΕΛ και το Βόλο στα οποία έχασε πέντε ολόκληρους βαθμούς. Η ΑΕΚ έχει και τα ματς με την Ράγιο Βαγιεκάνο εντός των play off και το Conference League είναι ανομολόγητος στόχος της.

Ο Ολυμπιακός πρέπει να βελτιώσει την εικόνα του επιθετικά και όχι μόνο τα αποτελέσματα του στα ντέρμπι που δεν ήταν φέτος τα καλύτερα. Έχοντας πετύχει μόλις 15 γκολ σε ολόκληρο το δεύτερο γύρο οι Ερυθρόλευκοι χρειάζεται στα play off να αλλάξουν αγωνιστική συμπεριφορά και να ξαναδουν ποδοσφαιριστές - για τον κόουτς Μεντιλίμπαρ βασικότατους) να ξανασκοράρουν. Ο Τσικίνιο, ο Ποντένσε, ο Ταρέμι, ο Ζελσον πρέπει να βοηθήσουν τον ΕλΚαμπί που δεν είναι δυνατόν να σκοράρει σε κάθε παιχνίδι: αυτός τα γκολ του τα έχει βάλει - οι άλλοι όχι. Και ο ΠΑΟΚ πρέπει εντός της διαδικασίας των play off να αλλάξει την εικόνα με την οποία ολοκλήρωσε την σεζόν του. Τους δύο τελευταίους μήνες η ομάδα του Λουτσέσκου ταλαιπωρήθηκε πάρα πολύ από τραυματισμούς. Η βασικοί του Ρουμάνου προπονητή (παίκτες όπως ο Κένι, ο Παβλένκα, ο Μεϊτέ, ο Τάισον κτλ) θα επιστρέψουν. Μένει να δούμε αν η επιστροφή τους θα βοηθήσει τον ΠΑΟΚ να παίξει το καλό ποδόσφαιρο που μας είχε δείξει από το Νοέμβριο μέχρι τον Δεκέμβριο. Τα αποτελέσματα του στα ντέρμπι στην κανονική περίοδο του πρωταθλήματος ήταν καλά, Αλλά είναι τρεις βαθμούς πίσω από την ΑΕΚ. Και πρέπει ειδικά στα δυο πρωτα ματς (με τον ΠΑΟΚ στην Τούμπα και με την ΑΕΚ στη Νέα Φιλάδελφεια) να είναι πολύ προσεχτικός καθώς ένα στραβοπάτημα μπορεί να τον πάει πολύ πίσω.

Υποχρέωση η επικράτηση

Αυτό που κάνει ακόμα περισσότερο δραματική τη διαδικασία είναι ότι τρεις ομάδες που διεκδικούν τον τίτλο έχουν τεράστια κίνητρα για να το κατακτήσουν. Ο ΠΑΟΚ θέλει να συνδυάσει την κατάκτηση του πρωταθλήματος με τα γενέθλια των 100 χρονών του, όπως ακριβώς έκανε πέρσι ο Ολυμπιακός. Ο Ολυμπιακός έχοντας εξασφαλισμένη τη θέση στο Τσάμπιονς λιγκ χωρίς να δώσει προκριματικά θέλει το πρωτάθλημα για να έχει ένα ήσυχο καλοκαίρι ανάλογο με τα δύο τελευταία όταν έκανε κανονική προετοιμασία κι ασχολήθηκε με τις μεταγραφές του χωρίς μεγάλη πίεση. Φυσικά το πρωτάθλημα το θέλει πάρα πολύ και η ΑΕΚ, καθώς αν το κατακτήσει θα είναι το πρώτο με τον νέο της ιδιοκτήτη στο τιμόνι. Ο Μάριος Ηλιόπουλος βλέπει την κατάκτηση του πρωταθλήματος ως ένα είδος προσωπικής δικαίωσης για πολλά από τα αγαπημένα του one man show που έχει δώσει τα δύο τελευταία χρόνια.

Κι ο ΠΑΟ έχει τα ζητήματα του

Πέρα από την υποχρέωση των ομάδων να γίνουν καλύτερες εντός των play off υπάρχει φυσικά και o αστάθμητος παράγοντaς που λέγεται Παναθηναϊκός και που μπορεί να δώσει στην διοργάνωση ακόμα μεγαλύτερη δραματική συναρπαστικότητα. Ο Παναθηναϊκός είναι μακριά από την κορυφή 11 ολόκληρους βαθμούς, αλλά είναι αυτός που εχει τα καλύτερα αποτελέσματα στις δέκα τελευταίες αγωνιστικές της κανονικής περιόδου και από τους τέσσερις που θα πάρουν μέρος στην διαδικασία. Ο ΠΑΟ είναι δεδομένο ότι θα κάνει ζημιές καθώς έχει λιγότερο άγχος από τους υπόλοιπους τρεις. Πάλεψε για να μπει στην τετράδα και είναι βέβαιο ότι και ο προπονητής Ράφα Μπενίτεθ και η διοίκηση του ΠΑΟ θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα μέσω των play οff ότι στο επόμενο πρωτάθλημα η ομάδα θα είναι πολύ ανταγωνιστική. Επιπλέον προέκυψε και κάτι αλλο: η διαρροή πως στα play off κρίνεται και ο Μπενίτεθ. Μου έμοιαζε ότι είναι υπεράνω συζητήσεων: δεν ισχύει, παρά την φανερή πρόοδο του ΠΑΟ. Οπότε κι αυτό μεγαλώνει το σασπένας.

Τέλος υπάρχει και κάτι ακόμα που θα κάνει την διαδικασία αληθινό θρίλερ. Αναφέρομαι στην ίδια την φόρμουλα διεξαγωγής. Αύριο θα έχουμε την πρώτη αγωνιστική. Μετά ακολουθεί η διακοπή του Πάσχα - πράγμα που σημαίνει ότι η δεύτερη αγωνιστική θα γίνει 15 ολόκληρες μέρες αργότερα. Και σαν να μην έφτανε αυτή η μεγάλη παύση μεταξύ των δυο πρώτων αγωνιστικών, ας έχουμε στα υπόψη μας ότι τρεις τελευταίες αγωνιστικές θα γίνουν την ίδια εβδομάδα, και ότι πριν από αυτή θα υπάρχει εμβόλιμα και ο τελικός του κυπέλλου ανάμεσα στον ΠΑΟΚ και τον ΟΦΗ. Τα δύσκολα αυτά play off θα ολοκληρωθούν με ένα σπριντ. Και όποιος αντέξει.

(Νεα Σαββατοκύριακο, Απρίλιος 2026)

Δεν υπάρχουν κατάρες

Sat, 04 Apr 2026 10:11:00 GMT

Ο Ολυμπιακός κερδίζοντας την Βιλερμπαν με 82-74 έφτασε και φέτος την κορυφή στην Ευρωλίγκα. Βοήθησαν σε αυτό οι ήττες της Φενέρ από την Μπάγερν Μονάχου (η ομάδα του Γιασκεβίτσιους έχει τρεις πλέον στην σειρά) και της Ρεάλ Μαδρίτης από την πεισματάρα Μπασκόνια που δεν ήταν αδιάφορη – κάθε νίκη απέναντί στη Βασιλισσα σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκεται είναι μεγάλη. Ο ΠΑΟ έχασε από την Χάποελ Τελ Αβίβ στη Σόφια με 92-88. Η ήττα της Μπαρτσελόνα από την Ζαλγκίρις έκανε την ήττα για την ώρα βαθμολογικά μάλλον ανώδυνη, αλλά του μεγαλώνει την δυσκολία των ματς που ακολουθούν και που πρέπει να τα κερδίσει για να μπει στην εξάδα και να αποφύγει την ζόρικη διαδικασία που λέγεται play in. Για τον Ολυμπιακό αρχίζει να συζητιέται αν τον συμφέρει να τερματίσει πρώτος. Για τον ΠΑΟ πόσο περίπλοκη είναι η κατάσταση έτσι όπως έχει διαμορφωθεί.

Οι τρεις συνηθισμένοι λόγοι

Ο Ολυμπιακός με την Βιλερμπάν έκανε την δουλειά του και θύμισε πως γιατί, ενώ δυσκολεύεται εκτός έδρας με τους δώδεκα πρώτους της βαθμολογίας (έχει κερδίσει μόνο τον ΠΑΟ) κέρδισε φέτος στην ίδια συνθήκη σχεδόν όλους όσους βρίσκονται από την 14η θέση και κάτω. Στην πραγματικότητα αυτός κάνει το ίδιο ματς – αλλάζει μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις η ένταση, πράγμα λογικό. Η διαφορά είναι τι κάνει ο αντίπαλος. Η Βιλερμπάν ήταν μαχητική, σοβαρή και βρήκε και δυο πρωταγωνιστές που την τράβηξαν: ο Αζινσά με 17 πόντους κει 5 τρίποντα και ο Ανγκόλα με 14 πόντους αξιοποίησαν μερικές από τις 9 ασίστ του Ερτέλ (που ξόδεψε στο πουθενά μια καριέρα που έπρεπε να είναι καλύτερη) και ταλαιπώρησαν λίγο την άμυνα του Ολυμπιακού. Αλλά η γαλλική ομάδα έχει όλες κι όλες 8 νίκες και δεν ξέρει να κερδίζει αντιπάλους καλύτερους: ο Ολυμπιακός παίρνοντας πολλά αυτή την φορά από τον Βεζένκοφ (και σταθερά σε όλο το ματς), αλλά και από το δίδυμο των ψηλών του (ο Μιλουτίνοφ έκανε ένα σπουδαίο παιγνίδι κι ο Χολ ήταν X Factror) έλεγχε το ματς συνεχώς. Όταν οι γηπεδούχοι μείωναν στους 5 πόντους στο τέταρτο δεκάλεπτο πάντα μια καλή επίθεση έδιωχνε κάθε άγχος πολύ πριν το ματς μπει στο τελευταίο δίλεπτο όταν και ο Ολυμπιακός συχνά μπερδεύεται. Η νίκη ήταν επαγγελματική. Και δημιούργησε και την ερώτηση αν τον Ολυμπιακό τον συμφέρει να τερματίσει πρώτος.

Μολονότι πιστεύω στην μεταφυσική στον αθλητισμό (τα μάτια μου έχουν δει πολλά ανεξήγητα…) δεν πιστεύω στην περίφημη κατάρα που τάχα μου κουβαλάει όποιος τερματίσει στην πρώτη θέση στην Ευρωλίγκα. Για ένα απλούστατο λόγο: γιατί οι αποτυχίες των ομάδων που έχουν τερματίσει πρώτες έχουν εξηγήσεις – δεν χρειάζεσαι εξορκιστές για την περίπτωσή τους. Ο λόγος της αποτυχίας είναι ότι πολύ συχνά μια πρωτιά φέρνει χαλάρωση – θυμάμαι κάποτε την ΤΣΣΚΑ να χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια της αδυνατώντας να διαχειριστεί το πρώτο ματς έντασης που βρήκε μπροστά της μετά από καιρό. Ενας άλλος λόγος είναι ότι συχνά οι ομάδες που έχουν κυριαρχήσει στην κανονική περίοδο ξεχνάνε τι σημαίνει να κερδίζεις «κλειστά ματς», συνήθως γιατί τέτοια δεν έχουν δώσει: πάνε στο Final 4 απροετοίμαστες για την πιθανότητα. Ενας τρίτος λόγος είναι ότι συχνά οι ομάδες αυτές κουβαλάνε έπαρση: πιστεύουν πως όλοι θα παραμερίσουν – ειδικά αν έχουν περάσει κι εύκολα τα play off. Αλλά ο εφετινός Ολυμπιακός δεν διατρέχει κανένα τέτοιο κίνδυνο. Αν τερματίσει πρώτος θα το κάνει όχι γιατί έχει κυριαρχήσει αλλά γιατί σε μια αρκετά ισορροπημένη διοργάνωση βρήκε στην πορεία σταθερότητα στην έδρα του. Με άλλα λόγια δεν κινδυνεύει ούτε από χαλαρότητα, ούτε από αλαζονεία. Την δε συμπεριφορά του στα κλειστά ματς, όπως είναι συνήθως αυτά στο Final 4, πρέπει να την βελτιώσει είτε τερματίσει πρώτος, είτε τέταρτος.

Και υπάρχει και κάτι άλλο: υπάρχουν αποτυχίες του Ολυμπιακού και όταν αυτός δεν τερμάτισε πρώτος. Για να υπάρχουν κατάρες, πρέπει να υπάρχουν και σενάρια βολικά – στηριγμένα στην μεταφυσική: δεν τα βλέπω. Βλέπω πολλά ευχάριστα (το ξύπνημα του Ντάντα Χολ και την σταθερή πρόοδο του ΜακΚίσικ πχ) και βλέπω και διάφορα ανησυχητικά, όπως τον χθεσινό καυγά του Μπαρτζωκα με τον Ντόρσεϊ πχ. Που σαφώς και δεν έχει να κάνει με κάποια κατάρα, αλλά με τις γνωστές εντάσεις: όταν κάποιοι καυγαδίζουν δημόσια σπανίως φταίει μόνο ο ένας αλλά ποτέ αυτό δεν είναι καλό να συμβαίνει και μάλιστα στην διάρκεια ενός αγώνα.

Τα ζόρια του ΠΑΟ

Θα ζοριστεί κι ο ΠΑΟ στην συνέχεια μετά την ήττα από την Χάποελ Τελ Αβίβ. Κυρίως γιατί κάθε ήττα που έρχεται από λάθη σου πονάει λίγο παραπάνω κι αφήνει το είδος της ανασφάλειας που ο ΠΑΟ πρέπει να αποφύγει. Ο Παναθηναϊκός πιστοποιώντας την πρόοδό του, παρά τις απουσίες, έλεγχε το ματς μέχρι το τέταρτο δεκάλεπτο και φαινόταν πως θα το κερδίσει αφού συνήθως κλείνει τέτοια ματς καλά. Αν κάποιος το δει επιδερμικά το πράγμα θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το παιγνίδι το έχασε ο Ναν: αυτή τη φορά δυο – τρεις πρωτοβουλίες του ήταν τραβηγμένες και σε συνδυασμό και με μια αστοχία στο τρίποντο προκάλεσαν στο τέλος ένα επιθετικό μπούκωμα που πληρώθηκε ακριβά. Ο Ναν δεν σκοράρει ποτέ στα 4 τελευταία λεπτά κι ο ΠΑΟ μένει συνολικά άποντος στα 2 τελευταία, μετά από δυο βολές του Οσμάν. Αλλά η ήττα του έχει έρθει προηγουμένως όταν έχει επιτρέψει στην Χάποελ να γυρίσει από το -11: ο ΠΑΟ ήταν μπροστά με 80-69 8 λεπτά πριν το παιγνίδι τελειώσει.

Ο λόγος της επιστροφής της Χάπολελ ήταν ο σύνηθες: χωρίς τον Γκραντ η περιφερειακή άμυνα του Παναθηναϊκού ήταν κακή – ο Αταμάν έβγαλε τον Σορτς τον οποίο οι τυπικά γηπεδούχοι σημάδευαν αλλά το πράγμα έγινε μάλλον χειρότερο. Ο Ιτούδης στην πραγματικότητα έκανε αυτό που κάνει ο ΠΑΟ συνήθως: η ομάδα του έπαιξε σκληρή άμυνα μόνο στο τέταρτο δεκάλεπτο (η Χάποελ το κέρδισε με 26-13), έβγαλε μπροστά τους τρεις του γκαρντ (τον Τζόουνς, τον Μπράιαντ και κυρίως τον Μπλάκενεϊ) για να πάρουν επιθετικές πρωτοβουλίες και να κουράσουν τον Ναν και άφησε το τρίποντο σε παίκτες όπως ο Ντέιβις και ο Οσμαν ρισκάροντας. Του βγήκε – λίγο τζογαδόρικα. Αλλά και γιατί ο Αταμάν νόμιζε πως περιορίζοντας τον Οτούρου ο ΠΑΟ θα βρει άκρη.

Ενταση χρειάζεται

Ακούω πολλά για τις πιθανότητες του ΠΑΟ να βρεθεί στο play in κτλ. Προφανώς είναι κομβικό το ματς με την γεμάτη σκαμπανεβάσματα Μπαρτσελόνα από την οποία έχει χάσει και στην Αθήνα. Αν το κερδίσει θα μπει στην εξάδα, αν το χάσει μάλλον όχι. Αλλά πραγματικά αναρωτιέμαι αν για τον Παναθηναϊκό θα ήταν καλό να αποφύγει το play in. Όπως τον βλέπω αυτό που του χρειάζεται είναι να κερδίσει δύσκολα ματς, να αποκτήσει ηθικό χάρη σε νίκες και να βρει ένταση. Αν δεν μπορείς να φτάσεις στο final 4 κάνοντας πασαρέλα καλύτερα να επιχειρήσεις να το κάνεις περνώντας δια πυρός και σιδήρου.

Αδύνατον να κάνεις προγνωστικά

Fri, 03 Apr 2026 08:15:31 GMT

Ενας φίλος μου έστειλε χθες ένα παλιό μου κείμενο στο οποίο έγραφα τα προγνωστικά διάφορων σούπερ σταρ του παγκόσμιου ποδοσφαίρου πριν την έναρξη του μουντιάλ του Κατάρ. Το έκανε για να μου δείξει πόσο δύσκολα έχουν γίνει πλέον τα προγνωστικά και το έκανε με την ευκαιρία του αποκλεισμού των Ιταλών και των Δανών. Το κείμενο είχε πλάκα διότι τα προγνωστικά των περισσότερων ανθρώπων του χώρου ήταν παντελώς αποτυχημένα. Ο φίλος επισήμανε πως αν το μουντιάλ ξεκίνησε (επι της ουσίας αυτό συμβαίνει…) με τους αποκλεισμούς των Ιταλών και των Δανών, το τι θα συμβεί το καλοκαίρι είναι δύσκολο και να το φανταστείς.

Εχει ένα δίκιο. Τον αποκλεισμό των Ιταλών από το μουντιάλ ήταν δύσκολο να τον προβλέψει κανείς, όσο κι αν γνωρίζει τα προβλήματα τους: σε τελική ανάλυση την Βοσνία έπρεπε να κερδίσουν κι όχι κάποια υπερδύναμη. Το ίδιο και τον αποκλεισμό των Δανών – ειδικά πριν ξεκινήσει η φάση των προκριματικών ομίλων. Η Δανία έμοιαζε ότι δεν θα δυσκολευτεί με την Σκοτία από την οποία δεν έχασε στην πρεμιέρα. Οταν κέρδισε την Εθνική μας με 0-3 στο Καραϊσκάκη στερώντας της την δυνατότητα να τερματίσει πρώτη, η πρωτιά της στον όμιλο έμοιαζε εύκολη υπόθεση. Κι όμως αποκλείστηκε τελικά.

Σειρά λάναθασμένων εκτιμήσεων

Δεν χωράει αμφιβολία πως το να κάνεις προγνωστικά για το μουντιάλ του επόμενου καλοκαιριού είναι εξαιρετικά δύσκολο. Διαβάζοντας το παλιό μου κείμενο διαπιστώνων πως ήταν δύσκολο και να κάνει κανείς προγνωστικά και για το μουντιάλ του Κατάρ κι ας ολοκληρώθηκε αυτό με τον θρίαμβο του Μέσι που δεν ήταν και σούπερ έκπληξη. Πριν αρχίσει το μεγάλο πανηγύρι λίγοι την επιτυχία του την περίμεναν– και δεν μιλάω για δημοσιογράφους.

Ο Κριστιάνο Ρονάλντο όταν τον Νοέμβριο του 2022 είχε ερωτηθεί μας ποιος θα κερδίσει το παγκόσμιο κύπελλο είπε το όνειρό του: τελικός Πορτογαλία – Βραζιλία. Καμία από τις δυο δεν τα κατάφερε. Ο Λεβαντόφσκι δήλωνε τότε ότι βλέπει ως μεγάλα φαβορί την Ισπανία και την Γερμανία. Η Πολωνία ήταν στον ίδιο όμιλο με την Αργεντινή, αλλά ο «Λέβα» δεν μιλούσε κολακευτικά για τους Αργεντίνους, ώστε να δικαιολογήσει ένα άλλοθι για μια αποτυχία της δικής του ομάδας. Εβλεπε ως φαβορί την Ισπανία, γιατί όπως έλεγε «έχει τους καλύτερους νεαρούς του κόσμου και σε ένα σκληρό τουρνουά αυτό μπορεί να παίξει ρόλο», και δίπλα στην Ισπανία έβαζε τη Γερμανία, λέγοντας ότι ο Χανς Φλικ είναι ο μεγαλύτερος εμψυχωτής που υπάρχει στον πλανήτη!

Ο Λίο Μέσι που σπανίως κάνει προγνωστικά δεν είχε διστάσει να πάρει θέση. Αφήνοντας στην άκρη την Αργεντινή του, έλεγε ότι η Βραζιλία και η Γαλλία είναι ομάδες ικανές να κερδίσουν το τρόπαιο, αλλά ο ίδιος θεωρούσε μεγάλο αουτσάιντερ την Αγγλία, που ήταν σταθερή και κατά τη γνώμη του έτοιμη για το βήμα μπροστά. Αγγλία έβλεπε και ο Γιούργκεν Κλοπ. «Ολοι περιμένουν ένα τελικό ανάμεσα στην Αργεντινή και στην Βραζιλία, αλλά εγώ βλέπω ότι η κυριαρχία των Ευρωπαίων θα συνεχιστεί – ο δικός μου τελικός είναι Αγγλία – Γερμανία με τους Αγγλους να έχουν τον πρώτο λόγο, περίπου όπως συμβαίνει και στο Τσάμπιονς λιγκ» είχε δηλώσει στην Γκαζέτα Ντελο Σπορτ. Την Αγγλία, την Γαλλία και την Ισπανία ξεχώριζε και ο Κάρλο Αντσελότι. «Οι Αγγλοι δεν θα είναι εξουθενωμένοι από τις τεράστιες απαιτήσεις του πρωταθλήματός τους γιατί τα ματς γίνονται στη μέση της περιόδου, οι Γάλλοι με Μπενζεμά και ΕμΠαπέ έχουν δυο παίκτες που μπορεί να κρίνουν όλα τα παιγνίδια με μια προσωπική ενέργεια και οι Ισπανοί έχουν πολλούς νέους παίκτες και σίγουρα πάνω από 18 εν δυνάμει βασικούς» είχε πει μιλώντας στην εκπομπή της RAI για το μουντιάλ πριν αυτό αρχίσει.

Και οι Βραζιλιάνοι είχαν φυσικά τέσσερα χρόνια πριν τους υποστηρικτές τους. Ο Σαμουέλ Ετό, που ήταν σίγουρος ότι το Καμερούν και η Σενεγάλη θα κάνουν σπουδαία πράγματα στο παγκόσμιο κύπελο, έλεγε ότι η μια θέση στον τελικό είναι ρεζερβέ από την Βραζιλία. Το ίδιο πίστευε και ο Μουρίνιο, που θεωρούσε πως τριπλέτα Βινίσιους, Νεϊμάρ, Ρισάρλισον δεν έχει καμία ομάδα στον κόσμο. Βέβαια ο Μουρίνιο νομίζω πως πάντα με όποιον μιλάει του λέει αυτό που θέλει ν’ ακούσει! Στο βρετανικό Sky είχε πει ότι περιμένει ένα μεγάλο τουρνουά από την Αγγλία. Ο Ντιμπάλα που ήταν τότε παίκτης του στη Ρόμα είχε πει ότι ο προπονητής του ήταν βέβαιος πως η Αργεντινή θα κερδίσει το τρόπαιο. Προβάδισμα στην Αργεντινή έδινε κατηγορηματικά ο τότε ομοσπονδιακός προπονητής των αποκλεισμένων Ιταλών Ρομπέρτο Μαντσίνι που δεν ήταν αισιόδοξος για τις ευρωπαϊκές ομάδες – πράγμα λογικό αφού με αντίπαλο αυτές η Ιταλία του κέρδισε το Euro2020 και μετά από το μουντιάλ αποκλείστηκε. Τουλάχιστον ο Μαντσίνι έπιασε το προγνωστικό. Αλλά δεν το λες και παρηγοριά.

Οταν μιλάμε για προγνωστικά θυμάμαι πάντα τον Πελέ. Μας έχει χαρίσει και την ωραιότερη σκηνή προγνωστικών στην ιστορία – είναι κινηματογραφική και σκηνοθετημένη, δηλαδή fake, αλλά παραμένει υπέροχη. Στην θρυλική πλέον ταινία «Μάικ Μπάσετ, ο Αγγλος μάνατζερ» ένα συνεργείο του ΒΒC του ζητά ποιος θα κερδίσει το παγκόσμιο κύπελλο. Αυτός μιλά επαινετικά για καμμιά εικοσαριά ομάδες, αλλά δεν αναφέρεται στην Αγγλία. Όταν ο δημοσιογράφος τον ρωτά τι ελπίδες έχουν οι Αγγλοι, το γέλιο του Πελέ πλημυρίζει την οθόνη.

Το ίδιο είχε συμβεί και το 2018

Βλέποντας αυτή την σωρεία χαμένων προγνωστικών κοίταξα από περιέργεια ποιοι από τους πολλούς ανθρώπους του ποδοσφαίρου είχαν πιάσει το προγνωστικό που είχαν κάνει για το μουντιάλ του 2018. Θα εντυπωσιαστείτε, αλλά μολονότι οι Γάλλοι είχαν και τότε μια εξαιρετική ομάδα, κανείς δεν τους έβλεπε ως πρώτο φαβορί! Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι όσοι είχαν προβλέψει συμφορές για τις δικές τους Εθνικές ομάδες το 2018 είχαν πέσει μέσα. Ο Πελέ είχε προβλέψει την αποτυχία της Βραζιλίας – το ίδιο και ο Ριβάλντο και ο Ρονάλντο, το «φαινόμενο». Ο Ντανιέλ Πασαρέλα δεν έδινε καμία τύχη στην Αργεντινή – και δικαιώθηκε. Ο Ρουμενίγκε έβλεπε μια Γερμανία χωρίς όρεξη - «δεν θα κάνει τίποτα» έλεγε. Ο ίδιος ο Μουρίνιο τόνιζε ότι η Πορτογαλία δύσκολα θα περάσει τον όμιλο.

Δεν είναι παράξενο. Αν αγαπάς και γνωρίζεις καλά μια ομάδα είναι σαφώς πιο εύκολο να προβλέψεις τις συμφορές της. Είναι πάντα πιο εύκολο να εξηγήσεις γιατί μια ομάδα δεν θα πάει καλά από το να δηλώσεις την βεβαιότητα σου ότι θα πάει καλά: οι αρετές των ομάδων έχουν να κάνουν συχνά με την κατάσταση των παικτών ένα βράδυ, οι παθογένειες των ομάδων είναι συνήθως δοκιμικές κι έχουν να κάνουν με το παιγνίδι τους πιο πολύ από το υλικό τους. Να ακούτε αυτούς που έχουν το θάρρος αυτό να το εξηγήσουν: ακόμα κι αν χάνουν το προγνωστικό δεν μιλάνε τυχαία. Το λέω περιμένοντας τα προγνωστικά για το μουντιάλ του καλοκαιριού. Που για λόγους που θα δούμε προσεχώς θα ‘ναι ακόμα πιο δύσκολα…

Δραπετεύοντας απο το Ιράν

Fri, 03 Apr 2026 08:08:38 GMT

Επειδή όλοι αναρωτιόμαστε τι διάβολο συμβαίνει στο Ιράν (οι ανταποκρίσεις από εκεί είναι ελάχιστες και οι πληροφορίες ελεγχόμενες) βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την συνέντευξη στη Gazzeta Dello Sport ενός Ιταλού προπονητή ποδοσφαίρου που δούλευε εκεί και κατάφερε να φύγει. Λέγεται Γκαμπριέλε Πιν ήταν εξαιρετικός αμυντικός μέσος και την δεκαετία του 90 έπαιξε στην Λάτσιο και στην Τορίνο – είχε κι ένα πέρασμα από την Γιουβέντους. Ως προπονητής, ήταν το δεξί χέρι του Τσέζαρε Πραντέλι και ήταν μαζί του και στην Εθνικής ομάδα της Ιταλίας που τερμάτισε δεύτερη στο Euro2012. Το 2021, αποδέχτηκε τον ρόλο του προπονητή στην Εστεγκχλάλ του Ιράν και κέρδισε ένα τίτλο. Εφυγε και επέστρεψε στο Ιραν το περασμένο καλοκαίρι, για λογαριασμό της Σεπάχαν, μετά από τρία χρόνια στα Εμιράτα. Στις 28 Φεβρουαρίου, ο Πιν ήταν στο αεροδρόμιο του Ερφαχάν, που είναι η έδρα της η Σεπαχάν και βρίσκεται 440 χλμ. από την Τεχεράνη. « Θα πηγαίναμε στο Ντουμπάι. Είχαμε μερικές μέρες άδεια. Μόλις είχαμε επιστρέψει από την Τεχεράνη. Μερικοί παίκτες είχαν μείνει στην πρωτεύουσα για να φύγουν από εκεί. Ένας μου έστειλε μήνυμα: «Κόουτς, κάτι συμβαίνει. Μας ανάγκασαν να κατεβούμε από το αεροπλάνο. Οι άνθρωποι τρέχουν στους δρόμους. Είδα πυραύλους να πέφτουν» θυμάται ο Πιν. Και λέει πως «ο Χαμενέι σίγουρα σκοτώθηκε στους πρώτους βομβαρδισμούς». «Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν αρχίσει να βομβαρδίζουν πολύ στοχευμένα» τονίζει και προσθέτει πως και στο Ερφαχάν «χτύπησαν αμέσως μια πυρηνική εγκατάσταση που βρίσκεται 200 χιλιόμετρα μακριά από την πόλη». Αλλά όπως ισχυρίζεται «η πρώτη βόμβα που εξερράγη 20 χιλιόμετρα από την πόλη χρησίμευσε κυρίως ως σήμα, για να τρομάξει τους ανθρώπους να φύγουν».

Μέχρι την Τούρκια

Τι έγινε στην συνέχεια; «Ήμουν με τον Μπράνκο, τον προπονητή τερματοφυλάκων. Επιστρέψαμε γρήγορα στο ξενοδοχείο, πήραμε από μια βαλίτσα και μπήκαμε σε ένα βανάκι του κλαμπ μαζί με ένα από τους φροντιστές της ομάδας που οργάνωσε τη διαφυγή μας προς τα τουρκικά σύνορα. Η βοήθεια του Νικολά, ενός Ιταλού αντζέντη που ήταν στο Ιραν» λέει «επίσης καθοριστική γιατί αυτός ήξερε την τέχνη της δωροδοκίας, δηλαδή ποιους και πως να πληρώσει». «Μας πήρε δύο ώρες για να βγούμε από την πόλη: οι άνθρωποι είχαν εισβάλει σε καταστήματα και βενζινάδικα για να εφοδιαστούν με προμήθειες. Νέοι είχαν βγει στους δρόμους για να γιορτάσουν, επειδή είχαν φτάσει τα νέα για τον θάνατο του Χαμενεΐ. Όλες οι επικοινωνίες διακόπηκαν γρήγορα. Δεν μπορούσα να τηλεφωνήσω στο σπίτι για να καθησυχάσω την οικογένειά μου» τονίζει και περιγράφει μια χώρα σε πλήρη αναταραχή την οποία χρειάστηκε να διασχίσουν μέχρι να φτάσουν στην Τουρκία.

Πόσο καιρό τους πήρε για να φτάσουν στα σύνορα; «Πάνω από 15 ώρες, οδηγώντας ασταμάτητα και οι τέσσερις. Δεν θάλαμε να σταματήσουμε ούτε για να ξεκουραστούμε» λέει. «Φτάσαμε στην Ταμπρίζ και από εκεί στα σύνορα, μετά από ένα ταξίδι 2.600 χιλιομέτρων. Σε κάθε βενζινάδικο, κάναμε «ουρές» χιλιομέτρων! Ο κόσμος ήταν ατελείωτος και πολύ φοβισμένος. Τα χέρια μου είχαν γίνει μωβ από την αϋπνία» τονίζει. «Μου ζήτησαν το διαβατήριό μου, αλλά δεν μπορούσα να το βγάλω από το σακάκι μου. Τα δάχτυλά μου ήταν παγωμένα. Έπρεπε να μου το βγάλουν για να το ελέγξουν».

Στην ερώτηση αν υπήρξαν προβλήματα στους ελέγχους ασφαλείας ο Πιν είναι σαφής. «Υπήρξαν. Τα σύνορα είναι κλειστά: κανείς δεν φεύγει κανείς δεν μπαίνει. Αλλά είμασταν ξένοι και το πρόβλημα λύθηκε με μερικά χαρτονομίσματα. Αλλά δεν πλήρωσα μόνο: μέτρησε και ότι με αναγνώρισαν. Ένας στρατιώτης με ρώτησε: αν είμαι ο προπονητής Εστεγκλάλ. Με την Εστεγκλάλ είχα κερδίσει ένα πρωτάθλημα που οι οπαδοί περίμεναν εννέα χρόνια. «Μπορούμε να βγάλουμε φωτογραφίες;» είπε. «Βγάλτε όσες φωτογραφίες θέλετε, αλλά αφήστε με να περάσω» είπα. «Μας κατάσχεσαν το αμάξι και μας άφησαν να περάσουμε. Περπατήσαμε γύρω στα 5 χιλιόμετρα όταν ήρθε και μας παρέλαβε ένα άλλο βαν που ανήκε στην Βανσπόρ, ένα τουρκικό σύλλογο με τον οποίο είχαμε επικοινωνήσει: οι άνθρωποι μας μάζεψαν από το δρόμο. Μας πήγαν στην κοντινή πόλη Βαν. Ήμασταν εξαντλημένοι, αλλά αντί να κοιμηθούμε, ο Μπράνκο και εγώ καταφέραμε να αγοράσουμε δύο αεροπορικά εισιτήρια για την Κωνσταντινούπολη μέσω διαδικτύου και φύγαμε αμέσως. Και από εκεί φτάσαμε στην Μπολόνια» θυμάται ο Πιν.

Του λένε ότι ο εφιάλτης τελείωσε. «Για εμάς ναι», λέει «για τους φίλους μας από το Εσφαχάν όχι». «Οι Ιρανοί είναι υπέροχοι, και καλλιεργημένοι άνθρωποι. Και υπάρχουν στο Ιραν πολλοί νέοι. Υπήρχε ένας νεαρός που δούλευε στο ξενοδοχείο μου, και όταν τελείωνε η βάρδιά του, έβγαζε τα βιβλία του και διάβαζε σε ένα τραπέζι. «Μου απομένουν δύο μαθήματα για το πτυχίο του μηχανικού. Ονειρεύομαι να φύγω στο εξωτερικό και να βρω μια καλή δουλειά, αλλά δεν με αφήνουν να φύγω από δω», μου έλεγε.

Τι θα θυμάται

«Τα χειρότερα» λέει ο Πιν «συνέβησαν τον Δεκέμβριο κατά τη διάρκεια των μεγάλων διαδηλώσεων. Κάθε απόγευμα στις έξι το βράδυ έπρεπε να κλειδωνόμαστε στο ξενοδοχείο και να κατεβάζουμε και τα στόρια για να μην φαίνεται το πως. Έξω, τα πάντα μπορούσαν να συμβούν. Είχαν κλείσει το διαδίκτυο για να αποτρέψουν τη διάδοση βίντεο της καταστολής στο εξωτερικό. Κάθε πρωί, υπήρχαν άδεια θρανία στις τάξεις των σχολείων και οι διαμαρτυρόμενες δασκάλες απομακρύνονταν. Οι νέοι και οι γυναίκες, όμορφες γυναίκες, ήταν στην πρώτη γραμμή, από την πρώτη κιόλας ώρα. Στην Τεχεράνη, έμενα ακριβώς απέναντι από τη φυλακή Εβιν, αυτή που ήταν χτισμένη στο βουνό, όπου η Μασχα Αμίνι βασανίστηκε και σκοτώθηκε επειδή φορούσε λανθασμένα τη μπούργκα» θυμάται. Και προσθέτει: «ποτέ δεν θα ξαναδώ νέους ανθρώπους με τόσο κουράγιο».

Τον ρωτάνε αν παραμένει σε επαφή με κάποιους. «Ναι» λέει και εξηγεί: «Ο φόβος τους δεν είναι ο πόλεμος, αλλά ότι, όταν τελειώσει, θα μείνουν μόνοι. Ότι θα συνεχίσει να υπάρχει αυτό το καθεστώς που έχει 5 εκατομμύρια οπαδούς, ενώ υπάρχουν 80 εκατομμύρια άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων όλων των νέων, που αξίζουν όνειρα και ελευθερία. Και υπάρχει και μια υπέροχη χώρα που αξίζει να την επισκεφτούμε και να την χαρούμε» λέει. Οσο για το αν το Ιράν θα πάει μέρος στο μουντιάλ ο Ιταλός δηλώνει βέβαιος: «οι παίκτες θα βγάλουν βίζες μόνοι τους και επειδή οι πιο πολλοί ζουν μακριά από το Ιραν θα πάρουν μέρος ακόμα κι αν το καθεστώς αυτό δεν το θέλει». Ο Πιν δηλώνει προπονητής. Στην πραγματικότητα είναι έτοιμος να γράψει ένα βιβλίο…

(Τα Νέα, Μάρτιος 2026)

Ο ιταλικός εφιάλτης

Thu, 02 Apr 2026 08:07:08 GMT

Ηταν δεδομένο πως θα υπήρχαν εκπλήξεις στα play off της ευρωπαϊκής ζώνης στα οποία κρίθηκαν τα τέσσερα τελευταία εισιτήρια του μουντιάλ του καλοκαιριού. Ηταν δύσκολο να φανταστεί κανείς ωστόσο ότι την βραδιά που τα κατάφεραν να προκριθούν δύσκολα οι Τούρκοι, που κέρδισαν στο Κόσοβο με 0-1 και οι Σουηδοί που απέκλεισαν την Πολωνία επικρατώντας με 3-2 χάρη στον Γιόκερες, θα αποκλείονταν οι Δανοί από τους Τσέχους και για τρίτη σερί φορά από τελικά του μουντιάλ οι Ιταλοί που έχασαν στα πέναλτι από την Βοσνία στη Ζένιτσα. Για να καταλάβετε πόσο μεγάλο είναι το κάζο σκεφτείτε ότι ποτέ Εθνική ομάδα που έχει κατακτήσει το παγκόσμιο κύπελλο δεν έχει αποκλειστεί τρεις συνεχόμενες φορές από τα τελικά του.

«Ας το παραδεχτούμε: δεν είμαστε πλέον στην ελίτ του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Δεν είναι κάτι τυχαίο ο τρίτος σερί αποκλεισμός, δεν είναι σύμπτωση. Μια ατυχία μπορεί να συμβεί, δεχτήκαμε τη δεύτερη μόνο και μόνο επειδή ήρθε μετά από ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα, τον θρίαμβο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2021. Αλλά σήμερα, με αυτή την ήττα, η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε έχει πάρει διαφορετική μορφή: μας φαίνεται ως μια αδιαμφισβήτητη συρρίκνωση» γράφει η Γκαζέτα Ντελο Σπορτ. Επιχειρώντας μια καθυστερημένη, αλλά σκληρή αυτοκριτική με στόχο αυτό που είναι το μεγάλο πρόβλημα, δηλαδή το ίδιο το ιταλικό ποδόσφαιρο.

Ο κανόνας και η εξαίρεση

Οι Ιταλοί με πίκρα αρχίζουν να καταλαβαίνουν αυτό που καιρό τώρα βλέπει όλος ο υπόλοιπος κόσμος. Η πρόσφατη ιστορία μας λέει κάτι σαφές, από το οποίο θα έπρεπε να ξεκινήσουν κάθε ανάλυση: η εξαίρεση -δυστυχώς- δεν είναι ο αποκλεισμός από το Παγκόσμιο Κύπελλο, που έχει συμβεί τρεις φορές στη σειρά, αλλά η επικράτησή τους πριν από πέντε χρόνια στο Γουέμπλεϊ στα τελικά του Euro2020. Εκεί μια ομάδα, πληγωμένη από τον αποκλεισμό από το μουντιάλ του 2018, ξεπέρασε τα όρια της. Όταν επέστρεψε στην κανονικότητα, ξαναβρήκε άλυτα όλα της τα προβλήματα. Η κανονικότητα μετά τη νίκη επί των Αγγλών είναι οι o αποκλεισμός από το μουντιάλ του Κατάρ, οι κακές εμφανίσεις στα τελικά του Euro2024, η μετριότατη παρουσία στα προκριματικά του μουντιάλ στα οποία οι Νορβηγοί έκαναν πλάκα στην Σκουάντρα Ατζούρα.

Ακόμα πιο πολύ η κανονικότητα του τωρινού ιταλικού ποδοσφαίρου είναι η εικόνα της Εθνικής Ιταλίας στο μικρό στάδιο στη Ζένιτσα. Σε αυτό, μια Ιταλία γεμάτη έπαρση, αφού προηγήθηκε νωρίς αποφάσισε να βγάλει τα μάτια μόνη της. Ο Μπαστόνι αποβλήθηκε, ο Κιν και ο Εσπόζιτο έχασαν τεράστιες ευκαιρίες και στα πέναλτι όλοι πνίγηκαν από τον φόβο της ήττας. Μια ομάδα χωρίς προσωπικότητες, όπως η τωρινή Εθνική Ιταλίας, αποδείχτηκε αδύνατο να αντέξει το βάρος μιας δύσκολης αποστολής έστω κι αν απέναντί της είχε μια Βοσνία που έμοιαζε ο Τζέκο και τα παιδιά του. «Πολλές φορές δεν χρειάζεται καν αντίπαλος για να χάσεις, χάνεις μόνο σου» είπε ο Ντελ Πιέρο, ως σχολιαστής πλέον, μετά το ματς.

Ο Γκατούζο όπως και οι άλλοι

Ο κόουτς Γκατούζο απέτυχε στον πιο σημαντικό αγώνα: η ομάδα του είχε έπαρση στην αρχή και φόβο στο τέλος. Θα ήταν άδικο να κατηγορήσουν όμως μόνο τον Ρίνο. Αν οι Βεντούρα, Μαντσίνι και Σπαλέτι απέτυχαν πριν από αυτόν, σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι στον πάγκο. Σήμερα είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την Σκουάντρα Ατζούρα να ξεκινά από την αρχή με τον προπονητή που την οδήγησε σε μια τόσο τρομερή ήττα. Αλλά χάρη σε αυτή οι Ιταλοί μοιάζουν τουλάχιστον να απέκτησαν την βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει προπονητής να λύσει χρόνια προβλήματα του ποδοσφαίρου τους από μόνος του.

Το τέλος των ψευδαισθήσεων είναι χρήσιμο. Βέβαια στην προκειμένη περίπτωση θα οδηγήσει σε ένα πεσιμισμό χωρίς προηγούμενο. Γιατί σε ένα βράδυ και μετά από ένα εφιάλτη οι Ιταλοί καταλαβαίνουν πως αυτό που πληρώνουν στα προκριματικά των μουντιάλ είναι προβλήματα που βασανίζουν το ποδόσφαιρο τους σχεδόν είκοσι χρόνια. Κι όταν πήγαιναν στα μουντιάλ, τίποτα καλό δεν έχουν να θυμούνται μετά την κατάκτησή του μεγάλου κυπέλλου από την ομάδα του Λίπι το 2026. Στο μουντιάλ του 2010 αποκλείστηκαν στον πρώτο γύρο χωρίς νίκη στον όμιλο. Στο μουντιάλ του 2014 κέρδισαν μεν τους Αγγλους, αλλά κατέληξαν τρίτοι πίσω από την Ουρουγουάη και την Κόστα Ρίκα. Ισως θα πρεπε να είναι ανακουφισμένοι γιατί τώρα γλύτωσαν ένα ρεζιλίκι: με την ομάδα αυτή που ζορίστηκε να κερδίσει το Ισραήλ κι έχασε την μπάλα από την Νορβηγία έτσι κι αλλιώς δεν θα πήγαιναν πουθενά.

Λείπουν οι μεγάλοι παίκτες

Από το 1934 και μετά, για εβδομήντα χρόνια, οι Ιταλοί πήγαιναν πάντα στο Παγκόσμιο Κύπελλο – μόνη εξαίρεση ο ατυχής αποκλεισμός το 1958. Το καλοκαίρι οι Ιταλοί θα λείψουν από ένα μουντιάλ στο οποίο θα πάρουν μέρος 48 εθνικές ομάδες. O Ντελ Πιέρο είπε πως «είναι σχεδόν κατόρθωμα». Ο Γκραβίνα, ο πρόεδρος της ομοσπονδίας κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αποτυχιών, παρέδωσε την παραίτησή του στο ΔΣ της ομοσπονδίας μετά την ήττα στη Ζένιτσα. Αλλά λέγεται πως προσπαθεί να κρατηθεί στο τιμόνι με κάθε τρόπο. Ο Πάολο Ντι Κάνιο σχολιαστής κι αυτός είπε πως αν ο Γκραβίνα καταφέρει να παραμείνει στην ομοσπονδία και αυτή τη φορά, παρά την απογοήτευση εκατομμυρίων οπαδών των Ατζούρι, θα σημειώσει ένα διπλό ρεκόρ: θα είναι αυτός με τις πιο πολλές αποτυχίες της Εθνικής κι αυτός με την πιο μεγάλη αντοχή στη θέση.

Η Γκαζέτα Ντελο Σπορτ τονίζει καιρό τώρα πως αφήνοντας κατά μέρος απογοήτευση, θυμό και αγανάκτηση, όλοι οι εμπλεκόμενοι με το ιταλικό ποδόσφαιρο πρέπει να εστιάσουν στο πως θα ξαναχτίσουν το σύστημα. «Δεν μπορούμε άλλο να καθυστερούμε. Δεν γίνεται άλλο να διοικούν το ιταλικό ποδόσφαιρο άνθρωποι που προέρχονται από ερασιτεχνικά σωματεία. Ζούμε μια κατάσταση απόλυτης έκτακτης ανάγκης και σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει μόνο μία λύση: να παρέμβουμε με έκτακτα μέτρα. Πρέπει να εργαστούμε σε όλα: να ξαναδούμε την λειτουργία των Ακαδημιών, την οργάνωση των μικρών Εθνικών ομάδων, τα γήπεδα, τα πάντα».

Η καλή εφημερίδα έχει δίκιο: το μεγαλύτερο πρόβλημα των Ιταλών είναι η παραγωγή ποδοσφαιριστών. Ηθελαν να πάνε στο μουντιάλ με επιθετικό δίδυμο τον Ρετέγκι που αγωνίζεται στην καλή Αταλάντα που δέχτηκε δέκα γκολ σε δυο ματς από την Μπάγερν Μονάχου και τον Μόζες Κιν που παίζει στην Φιορεντίνα που στόχος της είναι η αποφυγή του υποβιβασμού. Σε ολόκληρη την Εθνική Ιταλίας ξεχωρίζουν το πολύ τρεις – τέσσερις παίκτες: ο Ντοναρούμα, ο Καλαφιόρι, ο Τονάλι, ο Μπαρέλα – πλην του τερματοφύλακα οι άλλοι είναι ρολίστες πολυτελείας. Στο ματς στη Ζένιτσα ο καλύτερος ήταν ο Παλέστρα, που μπήκε ως αλλαγή: ένας καλός δεξιός μπακ χαφ που ανήκει στην Αταλάντα και παίζει δανεικός στο Κάλιαρι. Εμφανίζουν ως μεγάλο επόμενο σταρ του ποδοσφαίρου τους τον 20χρονο Πίο Εσπόσιτο που στην διαδικασία των πέναλτι μόνο που δεν λιποθύμησε. Στις μεγάλες ιταλικές ομάδες του καιρού μας (που δεν περνάνε κι αυτές τις καλύτερες μέρες τους) Ιταλοί ποδοσφαιριστές καλά καλά δεν υπάρχουν: η Μίλαν, η Ιντερ, η Γιουβέντους έχουν ελάχιστους. Ετσι καλή Εθνική ομάδα δεν γίνεται..

Χωρίς ταυτότητα πλέον

Θα χρειαστεί χρόνος και, πάνω απ' όλα, θα χρειαστούν οι κατάλληλοι άνθρωποι και οι κατάλληλες ιδέες. Τα καμπανάκια συναγερμού χτυπούσαν καιρό τώρα. Δεν είναι μόνο η Εθνική το πρόβλημά τους. Η Ιντερ πέρυσι έχασε στον τελικό του Τσάμπιονς λιγκ από την Παρί Σεν Ζερμέν με 5-0 – και είναι η καλύτερη ιταλική ομάδα. Φέτος στους 16 του Τσάμπιονς λιγκ υπήρχε μόνο η Αταλάντα – καμία μεγάλη ιταλική ομάδα. Το πρωτάθλημα τους, με τις είκοσι ομάδες και τα πάρα πολλά ανούσια ματς, είναι απλά υπερτιμημένο. Η κάποτε εθνική τους ταυτότητα έχει χαθεί: ούτε αμυντικούς δεν βγάζουν. Ο τρίτος σερί αποκλεισμός από το μουντιάλ και η ήττα από την Βοσνία είναι κάτι σαν κορυφή του παγόβουνου: το πρόβλημα του ποδοσφαίρου τους είναι αυτό που ζουν στο χαμηλής ποιότητας πρωτάθλημά τους και στις αποτυχίες τους στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Τώρα απλά το είδαν.

Οσο αργεί ο Κωνσταντέλιας…

Wed, 01 Apr 2026 10:55:00 GMT

Μετά το τέλος του δεύτερου φιλικού της Εθνικής μας το τι θέλει να κάνει ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς μου φαίνεται περισσότερο ευδιάκριτο – τόσο ώστε να μπορώ να εκφράσω απορίες και ενστάσεις: έγιναν δυο φιλικά ματς και άλλα δύο τέτοια θα γίνουν και τον Ιούνιο καλό είναι όποιος έχει κάτι να επισημάνει να το κάνει τώρα. Μετά το τέλος του παιγνιδιού της Εθνικής μας με την Ουγγαρία (και το κάπως άχρωμο 0-0 που προέκυψε) ο Γιοβάνοβιτς δήλωσε σε γενικές γραμμές ευχαριστημένος. Από όσα είπε κρατάω το «Δείξαμε μεγάλη σοβαρότητά, ιδιαίτερα στην ανασταλτική λειτουργία. Οι επιλογές μας στην τελική πάσα, δεν ήταν καλές». Η δήλωση μαρτυρά ποια είναι αυτή την στιγμή η πρόθεσή του: να παρουσιάσει μια ομάδα που να αμύνεται καλύτερα από αυτό που είδαμε στα αποτυχημένα προκριματικά του μουντιάλ. Με δεδομένο ότι η επόμενη διοργάνωση είναι το Nations League και οι αντίπαλοι λέγονται Γερμανία, Ολλανδία και Σερβία είναι λογικό να ψάχνει το πως η Εθνική μας θα αμυνθεί καλύτερα. Χθες σε σχέση με το ματς με την Παραγουάη εμφάνισε μια εντελώς διαφορετική άμυνα με τους Βαγιαννίδη – Τσιμίκα – Ρέτσο – Κουλιεράκη μπροστά από τον Τζολάκη και τους Κουρμπέλη – Τριάντη κόφτες. Η Εθνική ήταν κάπως βελτιωμένη σε σχέση με το προηγούμενο ματς, αλλά δεν ήταν παραγωγική. Η εξίσωση δεν είναι απλή.

Δυο απλές επιλογές

Δεν θέλω να γράψω ειδικά για το ματς με την Ουγγαρία: δεν υπάρχει λόγος. Θέλω να καταθέσω ένα γενικότερο δικό μου συμπέρασμα μετά τα δυο φιλικά. Στην Εθνική υπάρχουν αρκετοί ποδοσφαιριστές επιπέδου – αυτό δεν άλλαξε. Πίστευα και πιστεύω ότι ο Γιοβάνοβιτς έχει δύο επιλογές μπροστά του. Η μία είναι να συνεχίσει να δουλεύει για να κάνει καλύτερη την ομάδα που είδαμε στα προκριματικά του Μουντιάλ. Η άλλη επιλογή είναι να δοκιμάσει να την αλλάξει, να παίξει δηλαδή ή με τρεις στόπερ ή με τρεις κόφτες, ελπίζοντας ότι αυτό θα δώσει στην Εθνική μας μεγαλύτερη σιγουριά στα μετόπισθεν, ώστε οι ποδοσφαιριστές που αγωνίζονται μπροστά να μπορούν να κάνουν ότι θέλουν χωρίς να φοβούνται πως αν χαθεί η μπάλα ή πως αν γίνει ένα λάθος στο build up θα προκύψει μια μεγάλη ευκαιρία για τον αντίπαλο, όπως στα ματς για τα προκριματικά του μουντιλά. Πίστευα ότι ο Γιοβάνοβιτς μπορεί να ελπίζει ότι το 4-2-3-1 θα αποδώσει καρπούς ή να δοκιμάσει ένα 3-4-3 ή ένα 4-3-3 (χωρίς «δεκάρι», αλλά με τον Κωνσταντέλια πχ στην γραμμή της επίθεσης) που θα του δώσει μεγαλύτερη κάλυψη στα μετόπισθεν αν και εφόσον εφαρμοστεί σωστά.

Αλλά ο κόουτς δείχνει πως έχει στο μυαλό του κάτι άλλο: μια ομάδα που θα παίξει γενικά καλύτερη άμυνα αφήνοντας στην άκρη το build up παίζοντας λίγο πιο άμεσα και με μεγαλύτερες καλύψεις στο πλάι – χθες πχ για αυτό χρησιμοποίησε τον τακτικά πάντα χρήσιμο Γιώργο Μασούρα αλλά και τον πιο συνηθισμένο να πρεσάρει Βαγγέλη Παυλίδη. Αλλά αν η σκέψη του πως θα παίξει η ομάδα καλύτερη άμυνα αρχίσει να τον βαραίνει πολύ δεν ξέρω αν το πράγμα θα του βγει σε καλό.

Αρκετή σκέψη για τα μετόπισθεν

Και στα δυο φιλικά που η Εθνική μας έδωσε ο Γιοβάνοβιτς μου φάνηκε ότι ασχολήθηκε πιο πολύ με την άμυνα: οι δοκιμές στην επίθεση δεν έλειψαν αλλά νομίζω πως κι αυτές έγιναν με την σκέψη στην αμυντική λειτουργία. Με την Παραγουάη έβαλε τον Δουβίκα, όχι μόνο για να του δώσει μια ευκαιρία να αγωνιστεί βασικός, αλλά και για να δει αν η τριάδα Τζόλης, Δουβίκας, Καρέτσας μπορεί να του δώσει αντεπιθέσεις. Μετά το γκολ των φιλοξενούμενων πέρασε στο παιχνίδι τον Τετέη, έπαιξε για λίγο με αυτόν δίπλα στον Δουβίκα με ένα κάπως παράξενο 4-4-2 και τελείωσε το ματς με ένα 4-2-1-3 στο οποίο δεξιά έπαιζε ο Μασούρας αριστερά ο Τετέη, σέντερ φορ ο Δουβίκας και πίσω του ο Κωνσταντέλιας. Με την Ουγγαρία ξεκίνησαν στην επίθεση οι Μασούρας, Παυλίδης, Τζόλης για να πρεσάρουν και να καλύψουν πιο πολύ – ο Μπακασέτας ήταν παρών και στα δύο ματς. Όλα αυτά ωστόσο δεν βοήθησαν ώστε να δούμε μια ομάδα με σοβαρή παραγωγικότητα. Οι ευκαιρίες στην επίθεση ήταν και στα δυο ματς λίγες.

Μια άλλη επίθεση

Ομολογώ ότι δεν περίμενα πως θα φτάναμε να ανησυχούμε για την παραγωγικότητα αυτής της ομάδας. Εχοντας δει την εξέλιξή της στα προκριματικά του μουντιάλ, αλλά και αυτά τα φιλικά νομίζω πως ειδικά η επίθεση της ομάδας πρέπει να χτιστεί πάνω στην τριάδα που συνθέτουν ο Κωνσταντέλιας, ο Τζόλης και ο Καρέτσας. Γιατί είναι οι τρεις παίκτες που ξεχωρίζουν. Νομίζω επίσης ότι ο κομβικός παίκτης στον οποίο πρέπει ο ομοσπονδιακός να στηριχτεί είναι πλέον ο Κωνσταντέλιας, αυτός δηλαδή που στα δυο φιλικά αγωνίστηκε λιγότερο: θέλω να πιστεύω πως χθες αν δεν είχε ταλαιπωρηθει από μια ίωση θα ξεκινούσε, αλλά δεν παίρνω και όρκο. Όπως και να χει στα δυο επόμενα φιλικά ματς περιμένω να τον δω. Κι αλίμονο αν παραμείνει αναπληρωματικός.

Λόγω θέσης ο έμπειρος πλέον Τζόλης και ο χαρισματικός Καρέτσας είναι δύσκολο να εξελιχθούν σε ηγέτες αυτής της ομάδας: εξτρέμ και ηγεσία σπανίως πάνε μαζί. Είναι επίσης δεδομένο πως σε αυτή την ομάδα ένας καλός σέντερ φόρ θα υπάρχει πάντοτε διαθέσιμος και καλό είναι αυτός που θα ξεκινά να είναι ο περισσότερο φορμαρισμένος όποιο και αν είναι το όνομα του. Αλλά για να λειτουργήσει η επίθεση χρειάζεται κάποιον που να την κάνει πιο γρήγορη και πιο επικίνδυνη κι αυτός μπορεί να είναι μόνο ο ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ. Τον οποίο ο Γιοβάνοβιτς μπορεί να χρησιμοποιήσει είτε πίσω από τους τρεις κυνηγούς, είτε στο πλάι αριστερά όπως τον έβαζε πέρσι ο Λουτσέσκου. Το θέμα είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται γύρω από τον Κωνσταντέλια να υπάρξει ένας μηχανισμός – να βρεθούν ειδικά οι παίκτες που παίζουν πίσω του αλλά και οι πλάγιοι μπακ που να τον καταλαβαίνουν. Για την δημιουργία αυτού του μηχανισμού τα φιλικά μπορεί να είναι χρήσιμα. Τα πρώτα δύο δεν ήταν.

Γιατί ήταν χρήσιμα; Για να δει ο κόουτς λίγο πιο πολύ την άμυνα που κι αυτή χρειάζεται μηχανισμούς. Στο ματς με την Παραγουάη μηχανισμούς κάλυψης δεν είδα κι ας ήταν λίγες οι φάσεις που έφτιαξαν οι φιλοξενούμενοι: αρκούσαν δυο τρεις επιταχύνσεις του Χουλιο Ενσίσε για να υπάρχει πρόβλημα. Ο Γιοβάνοβιτς έχει πολλούς και καλούς στόπερ, αλλά του λείπει ένας χαρισματικός κόφτης που θα σε κάνει να τρίβεις τα μάτια σου και το ξέρουμε. Ο Κουρμπέλης έχει κομμάτι μεγαλώσει, ο Σιωπής δεν είναι καν βασικός στον ΠΑΟ, ο Τριάντης είναι λογικό να ψάχνεται, ο Μουζακίτης δεν είναι κόφτης και ο Κοντούρης χθες αγωνιζόταν με την Ελπίδων. Και εδώ χρειάζεται μηχανισμός. Αλλά το ματς με την Ουγγαρία έδειξε πως το πράγμα είναι μάλλον πιο εύκολο σε ό,τι έχει να κάνει με τα μετόπισθεν.

Αμυνα ναι, αλλά…

Το ποδόσφαιρο είναι σε γενικές γραμμές είναι απλό άθλημα αρκεί να ξέρεις τι θες. Θα ήταν καλό αυτά τα δυο φιλικά να ξεκαθάριζαν γενικά τις ιδέες του κόουτς. Κατά την γνώμη μου το πιο απλό (και κατά συνέπεια και το πιο λογικό) θα ήταν να δημιουργηθεί μία επίθεση στα μέτρα του Κωνσταντέλια και ένας αμυντικός μηχανισμός που να βασίζεται στη δουλειά όλων. Ακούγεται και είναι απλό. Κι ελπίζω στα φιλικά του Ιουνίου να αρχίσουμε να το βλέπουμε. Αυτό που είδαμε στα φιλικά του Μαρτίου ήταν κάτι ημιτελές. Δημιούργησε απλά προβληματισμούς. Ελπίζω χρήσιμους.

Πενήντα πράγματα που έμαθα τον Μάρτιο

Wed, 01 Apr 2026 08:33:00 GMT

Εφυγε κι ο Μάρτιος και πολύ μας ταλαιπώρησε. Δεν θυμάμαι πιο δύσκολο Μάρτη τα τελευταία χρόνια: είχε κρύα, βροχές, πολέμους, γκρίνιες, σημαντικές απώλειες ανθρώπων κτλ. Μαθαίνεις πολλά βέβαια όταν υπάρχουν αυτά. Εγώ έμαθα άλλα πενήντα καινούργια πράγματα.

Εχουμε και λέμε.

Παίρνεις ποπ κόρν και κόκα κόλα και παρακολουθείς ένα πόλεμο, αλλά το ξέρεις πως δεν θα βγει σε καλό όλο αυτό.
Σε λίγο τα ρεκόρ στην τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου θα είναι πιο συχνά από αυτά του Ντουμπλάντις.
Δεν υπάρχουν ανοιχτά του Ορμουζ. Μόνο στενά.
Κάποια μέρα θα αποδειχτεί πως στο Ιράν από την μέρα που έφυγε ο Αγιατολάχ Χαμενεϊ ανέλαβε ο Μπόρατ.
Θα ήταν ακόμα πέρα από κάθε λογική το πράγμα αν ο Τραμπ είχε πάρει και το Νόμπελ Ειρήνης.
Αν είχαν τσακωθεί στο ΠΑΣΟΚ θα είχε πάρει κι ο κόσμος χαμπάρι ότι έγινε συνέδριο.
Ο Αδωνις τρώει κρακεράκια, η Ζωή τον τραβάει με το κινητό και η είδηση είναι ότι αυτά γίνονται στη Βουλή κι όχι σε ένα νηπιαγωγείο.
Το σαρδάμ του Προέδρου της Δημοκρατίας μας θύμισε ότι υπάρχει και Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Αν θέλεις να σοκάρεις όσους σοκαρίστηκαν γιατί πήγαν οι φρεγάτες στην Κύπρο θύμισέ τους ότι στη Μεγαλόνησο έχουμε και στρατό.
Τελικά μάθαμε πως τις υποκλοπές τις έκαναν λέει κάτι τύποι μόνοι τους…

Μετά από μεγάλη και επιτυχημένη προσπάθεια του Ολυμπιακού και του ΠΑΟΚ να τελειώσουν στη δεύτερη και στην τρίτη θέση η ΑΕΚ κατέκτησε την πρωτιά στην κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος.
Ο ΕλΚαμπί ξεμπλοκαρίστηκε με τον Πανσερραϊκό, μπλοκαρίστηκε με τον ΠΑΟΚ, ξεμπλοκαρίστηκε με τον ΟΦΗ, μπλοκαρίστηκε με την ΑΕΛ κτλ. Μαργαρίτες να μαδάω.
Το γκολ του Αμραμπατ που δέχτηκε ο ΠΑΟ με την Μπέτις σε αυλή σχολείου δεν θα μετρούσε.
ΠΑΟΚ, ΠΑΟ και ΑΕΚ βοήθησαν την οικονομία της πόλης του Βόλου αφήνοντας βαθμούς στο Πανθεσσαλικό.
Ο Ολυμπιακός στο β γύρο έχει 15 γκολ. Αλλά φταίει ό,τι δεν αποκτήθηκε ο Σαραγόσα και ο Χιλ.
Αν ο Γερεμεγιεφ ξεκινούσε την χρονιά στον ΠΑΟΚ θα ήταν πρώτος σκόρερ.
Νέα επαγγέλματα Σισοκό.
Ανέβηκαν ο Ηρακλής και η Καλαμάτα και θυμήθηκε κόσμος τα νιάτα του.
Πολύ φοβάμαι πως για κάποιους τα play off θα είναι πλέι ωχ.
Ωρα είναι να βγάλει μια ανακοίνωση το ΚΚΕ και να πει ότι το ΟΑΚΑ ανήκει στο λαό.

Οι αγγλικές ομάδες στους 16 του Τσάμπιονς λιγκ τρόμαξαν τον κόσμο. Κυριολεκτικά.
Αν η Παρί κερδίσει και φέτος το Τσάμπιονς λιγκ μπορούμε να πούμε πως βρήκαμε την πρώτη ομάδα στη ιστορία που παίζει μπάλα μετά τον Φεβρουάριο και μέχρι τότε κοροϊδεύει τον κόσμο.
Οι Ιταλοί δεν είχαν μεγάλη ομάδα τους στους 16 του Τσάμπιονς λιγκ και αναρωτιούνται γιατί αποκλείστηκαν για τρίτη συνεχόμενη φορά από τα τελικά του μουντιάλ.
Αληθινά σοκαριστικός αποκλεισμός από το μουντιάλ ήταν αυτός της Δανίας. Κατάφερε και να μην κερδίσει τον όμιλο των προκριματικών και να αποκλειστεί από τους άχρωμους Τσέχους.
Ο Τζέκο θα πάει στο μουντιάλ τραγουδώντας η ζωή αρχίζει στα 40…
Ο Πεπ Γκουαρντιόλα είχε πει ότι στην Αγγλία το Καραμπάο καπ είναι πιο σημαντικό από το Τσάμπιονς λιγκ. Φέτος το πιστεύει και ο ίδιος.
Υπάρχουμε και εμείς που ακούγοντας ότι ο Σαλάχ φεύγει από την Λίβερπουλ σκεφτήκαμε το «Κουφός ο Σάλαχ το κατάστρωμα σαρώνει, μ' ένα ξυστρί καθάρισέ με απ' τη μοράβια»…
Στο Ελλάδα – Γερμανία πρέπει να κρατηθεί ενός λεπτού σιγή για τον Βασίλη Δανιήλ.
Ο Γιόκερες τρώει τα λεφτά του στο Only funs αλλά την Σουηδία την πήγε στο μουντιάλ.
Ο Κωνσταντέλιας παθαίνει ιώσεις πιο γρήγορα από όσο ο Λούκι Λουκ πυροβολάει την σκιά του.

Ο ΠΑΟ ζήτησε να ανακληθεί το διαβατήριο του Γουόκαπ. Αν είχε 40% τρίποντο θα ζητούσε και την απέλασή του από τη χώρα.
Το να δουλεύεις στη Μονακό και να χρεοκοπήσει είναι ο ορισμός της ατυχίας.
Ο Τρινκέρι είναι και καταπληκτικός μάγειρας. Η άχρηστη πληροφορία του μήνα.
Στο τελευταίο λεπτό το Barzokas ball λέγεται συνήθως «Φουρνιέ σώσε μας».
Στο «η Ευρωλίγκα τιμώρησε τον Γιαννακόπουλο» αναρωτιέσαι που είναι η είδηση…
Για να απαντήσει στην ΚΑΕ Ολυμπιακός ο Γιαννακόπουλος που του ζήτησε φωτογραφία από το στρατό πιστεύω πως θα αρχίσει να κυκλοφοράει με στολή παραλλαγής.
Θα μπει στην εξάδα ο Ερυθρός Αστέρας τσίμα τσίμα. Για την ακρίβεια Τσίμα Τσίμα Μονέκε.
Αυτά που κάνει ο Γουέμπι στο ΝΒΑ δεν γίνονται ούτε σε ταινία της Marvel.
H Ρεαλ Μαδρίτης έχει μόνο μια εντός έδρα στην Ευρωλίγκα και δεν παίζει και στο Μπερναμπέου.
Ο Αλκαράθ έχασε ένα τουρνουά αλλά πήρε ένα σκάφος.

Ποτέ δεν θα υπάρξει άλλη Μαρινέλλα γιατί στο μεταξύ έχει αλλάξει εντελώς ο κόσμος.
Ο Γιάννης Ιωαννίδης έλεγε ότι για τις σεζόν του «Αυτοκράτορα» Γκούμα στις χώρες της Αφρικής έπρεπε να γυριστεί ντοκιμαντέρ.
Την δεύτερη φορά που το βλέπεις το «Μεγαλείο» του Σορεντίνο είναι καλύτερο από την πρώτη.
Υπάρχουμε κι εμείς που είδαμε το Love Story και «καπάκι» την πρώτη ιστορία του Χάρι Χόλε.
Και πόλεμος να γίνεται τον Μάρτιο η ερώτηση είναι πάντα τι καιρό θα κάνει το Πάσχα.
Γεννάει η Καινούργιου, παντρεύεται η Σκορδά – όλα καλά για τα κορίτσια που ξυπνάνε νωρίς, για αυτά που κοιμούνται αργά δεν ξέρω.
Το Αμνετ δεν πήρε Οσκαρ. Κι έχασαν τα Οσκαρ.
Εχω φορέσει φέτος πιο πολλά ζιβάγκο κι από τον Αντρέα.
Γκρινιάζουμε αλλά από τότε που άρχισαν τα αλκοτέστ το βράδυ σταματήσαν τα νυχτιάτικα τρακαρίσματα.
Η ανιψιά μου στην γιορτή της 25^ης Μαρτίου τραγούδησε Διονύσιο Σολωμό και με ρώτησε γιατί δεν της έστειλα λουλούδια.

Ο Μπαρτζώκας το διασκεδάζει...

Tue, 31 Mar 2026 08:06:46 GMT

Εβλεπα αυτά που συνέβαιναν χθες στο ντέρμπι του ελληνικού πρωταθλήματος μπάσκετ ανάμεσα στον ΠΑΟ και στον Ολυμπιακό στο ΟΑΚΑ και αναρωτιόμουν σε πολλές περιπτώσεις αν αυτό που βλέπω είναι παιγνίδι μπάσκετ ή θεατρική παράσταση. Στα πολλά ματς που είχαν και έχουν να δώσουν φέτος μεταξύ τους οι Αιώνιοι ήταν λογικό να υπάρχει κι ένα εντελώς αδιάφορο και για τους δύο: η πρώτη θέση στην κανονική περίοδος θα ήταν έτσι κι αλλιώς του Ολυμπιακού, ο Αταμάν διάλεξε να μην ρισκάρει με σημαντικούς παίκτες που είχαν ενοχλήσεις, το ματς έμοιαζε απλά μια ωραία ευκαιρία για τους προπονητές να δοκιμάσουν πράγματα – πρόκειται για ευκαιρία που δεν έχουν και συχνά. Για αυτό και το είδα κι εγώ που το μόνο που βλέπω στο ελληνικό πρωτάθλημα μπάσκετ είναι συνήθως τους τελικούς, άντε και κανένα ντέρμπι που να έχει βαθμολογικό ενδιαφέρον, αν κι αυτό είναι σχετικό καθώς τα τελευταίο πρωτάθλημα πχ το κέρδισε ο δεύτερος της κανονικής περιόδου. Χθες έμοιαζε ενδιαφέρον για να δει κανείς τον Ολυμπιακό χωρίς τον Φουρνιέ και τον ΠΑΟ χωρίς τους Χουάντσο, Χέις Ντέιβις και Γκραντ. Αλλά αυτό που προέκυψε ήταν πάλι μια ιστορία όπου η τοξικότητα έχει μεγαλύτερη σημασία από το μπάσκετ. Το παιγνίδι πάλι έγινε αφορμή για αθλιότητες, επιθέσεις ακόμα και παραγόντων σε παίκτες, ανακοινώσεις, αναρτήσεις του Δημήτρη Γιαννακόπουλου στο Instagram, γκρίνιες για διαιτητές κτλ κτλ. Στο τέλος έμεινε ως συμπέρασμα πως κανένα ματς Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός δεν μπορεί να είναι αδιάφορο όταν δεν αντιμετωπίζεται ως παιγνίδι μπάσκετ αλλά ως ακόμα ένα επεισόδια μιας ατελείωτης επίδειξης μαγκιάς – αναρωτιέμαι πώς γίνεται όλα αυτά να μην τα βαριούνται όχι μόνο αυτοί που τα προκαλούν αλλά κι αυτοί που τα παρακολουθούν.

Σε αυτό το κλίμα παραγωγής τοξικότητας στιγμές όπως ο καυγάς του Ναν με τον Ντόρσεϊ πχ, είναι απλά αποδείξεις του πόσο το μυαλό των παικτών μπορεί να διαλυθεί. Δεν σοκάρομαι: οι παίκτες πάντα καυγαδίζουν και θα καυγαδίζουν. Αλλά στην προκειμένη περίπτωση είναι φανερό πως η περιρρέουσα ατμόσφαιρα είναι αυτό που οδηγεί κι αυτούς στην υστερία: κάποιοι είναι σε αυτά τα παιγνίδια να συμπεριφέρονται σαν να θέλουν να παίξουν ρόλους που ευχαριστούν άρρωστους οπαδούς. Χθες μετά τον μεταξύ τους καυγά στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου αποβλήθηκαν από τους διαιτητές και οι δυο και το ματς έχασε δυο πρωταγωνιστές – τους καλύτερους των ομάδων μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αλλά ποιος νοιάζεται; Οι επιδείξεις μαγκιάς μετράνε πιο πολύ από το μπάσκετ. Και είναι κρίμα. Γιατί και οι δυο ομάδες μπορεί να παίξουν καλό μπάσκετ.

Με τον τρόπο του Μπαρτζώκα

Κέρδισε ο Ολυμπιακός γιατί ήταν πιο γεμάτος, είναι πιο ομάδα, και έχει ένα προπονητή που ξέροντας καλά το υλικό του μπορεί να διαχειριστεί ευκολότερα απουσίες. Ο Μπάρτζώκας ξέρει επίσης και ότι κάθε νίκη επί του ΠΑΟ μετρά και ειδικά αν αυτή είναι στο ΟΑΚΑ λειτουργεί και λίγο ως επένδυση για το μέλλον, αφού στο γήπεδο αυτό θα κριθεί η Ευρωλίγκα. Ο Μπαρτζώκας δεν είχε τον Φουρνιέ, αλλά είχε τεράστιο πρωταγωνιστή τον Ντόρσεϊ στο πρώτο ημίχρονο: οι 18 του πόντοι ήταν μαχαιριές και σε συνδυασμό με τους 9 του Βεζένκοφ εκτίναξαν την διαφορά. Αλλά την τελική νίκη με 94-101 ο Ολυμπιακός την πήρε στο δεύτερο ημίχρονο κάνοντας δυο σημαντικά πράγματα. Από την μια άντεξε στην αντεπίθεση που επιχείρησε ο Παναθηναϊκός ειδικά στο τρίτο δεκάλεπτο μολονότι μάλιστα βρέθηκε σ’ αυτό χωρίς τον Ναν που ήταν ο πρώτος του σκόρερ μέχρι να αποβληθεί και αφετέρου βρήκε λύσεις κι από παίκτες που έγιναν ανέλπιστοι κατά κάποιο τρόπο πρωταγωνιστές.

Ο Γουόκαπ και ο Πίτερς με 11 εκατέρωθεν πόντους βοήθησαν πολύ, και ο Ντάντα Χολ ήταν καλύτερος και από τον Ταρίκ Τζόουνς και από τον άποντο Μιλουτίνοφ που τελευταία μοιάζει λίγο κουρασμένος. Αλλά ο παίκτης – κλειδί ήταν αναμφίβολα στην επανάληψη ο Γιαννούλης Λαρεντζάκης με τους 11 πόντους του κι αυτό πρέπει κανείς να το πιστώσει στον Μπαρτζώκα: τον χρησιμοποιεί σχεδόν αποκλειστικά στο ελληνικό πρωτάθλημα, στα ματς της Ευρωλίγκας πολλές φορές δεν είναι ούτε καν στην αποστολή κι όμως χθες που χρειάστηκε για ένα ημίχρονο ήταν σαν να έπαιξε και για τον Ντόρσεϊ και για τον Φουρνιέ. Αυτός έδειξε στον προπονητή του πως μπορεί να τον υπολογίζει, αλλά κι ο προπονητής έδειξε πως έχει τον τρόπο του από κάποιους παίκτες να παίρνει πολλά την στιγμή που πρέπει. Πράγμα που φυσικά δεν είναι λίγο και για αυτό και ο κόουτς του Ολυμπιακού χάρηκε και είπε πως αν δεν υπήρχε λίγη χαλαρότητα ο Ολυμπιακός θα κέρδιζε με 20 πόντους. Σε αυτά τα ματς κάνει την δουλειά και διασκεδάζει κιόλας.

Κάκιστη άμυνα, φτηνές δικαιολογίες

Κι ο Παναθηναϊκός; Ο Αταμάν, που δεν είχε τον Χέις Ντέιβις, τον Γκραντ, τον Χουάντσο αλλά και τον Ρογκαβόπουλο, είδε τον Οσμαν να προσπαθεί από την αρχή να τον σηκώσει στους ώμους του και μετά την αποβολή του Ναν τον Σορτς να παίρνει πρωτοβουλίες και σε κάποιες περιπτώσεις να βάζει και σουτ που η άμυνα του Ολυμπιακού του έδινε με ευκολία – στο τέλος βέβαια έχασε ένα κρίσιμο τρίποντο για να κάνει το ματς θρίλερ και η σεμνή τελετή έλαβε τέλος. Δν ήταν κακοί ο Σλουκάς, ο Μητογλου, και ο Λεσόρ αλλά στην επίθεση: στην άμυνα ας το αφήσουμε καλύτερα. Η ομάδα του Αταμάν σε πολλά σημεία του παιχνιδιού έμοιαζε με αυτήν να μη θέλει να ασχοληθεί: έτσι εξηγείται και το κρεσέντο του Ντόρσεϊ στην αρχή και η ευκολία του Λαρεντζάκη να πάρει την σκυτάλη στην συνέχεια. Χωρίς άμυνα ντέρμπι έστω και για το γόητρο δεν κερδίζεται.

Αλλά πέρα από την κάκιστη άμυνα, ο ΠΑΟ έκανε κι άλλα πολλά για να κάνει την ήττα του να μοιάζει πιο μεγάλη από όσο τελικά ήταν. Οι εντάσεις στο γήπεδο, οι αναρτήσεις του Γιαννακόπουλου, και οι δηλώσεις του Αταμάν στο τέλος μετέτρεψαν ένα διαδικαστικό ματς (ένα παιγνίδι που επί της ουσίας έγινε για να γίνει) σε ένα ακόμα χαστούκι από τον αιώνιο αντίπαλο, που μάλιστα πόνεσε. Αντί να σταθούν στις πολλές και μεγάλες απουσίες και να δώσουν στον Ολυμπιακό ραντεβού για τα σημαντικά που οι δυο έχουν μπροστά τους στην συνέχεια θυμίζοντας πως άλλα είναι τα ματς που θα κρίνουν τίτλους στον ΠΑΟ έκαναν ό,τι μπορούσαν για να δώσουν στην νίκη του Ολυμπιακού ακόμα μεγαλύτερη αξία. Κι αν οι παράγοντες του ΠΑΟ έχουν μπει στο κακό τρυπάκι ότι πάντα πρέπει να κάνουν μαγκιές, αν ένας κόσμος που πληρώνει και πολλά πάει στο γήπεδο για να εκτονώνεται γελοιοποιώντας τις κάμερες της ΔΕΑΒ πχ, αν οι επαγγελματίες κλαίουσες θεωρούν χρέος τους μετά από κάθε ήττα να θυμούνται διαιτητές και τρισκατάρατους Λιόλιους, είναι να απορείς με τον Αταμάν που θυμήθηκε χθες ότι έχουν ελληνικά διαβατήρια ο Γουόκαπ και ο Ντόρσεϊ και το ανέδειξε σε πρόβλημα. Ποιος αυτός που πήρε ασημένιο μετάλλιο στο Πανευρωπαϊκό έχοντας στην Εθνική Τουρκίας τον Λάρκιν!

Θα μου πεις τρία χρόνια κοντεύει να κλείσει εδώ και τα έχει καταλάβει κι αυτός όλα. Κατανοητό αλλά και κακό σημάδι για την συνέχεια. Γιατί όσο πιο πολλές και πιο αστείες είναι οι δικαιολογίες, τόσο χειρότερα τα αποτελέσματα. Σε όλα τα σπορ και στην ζωή την ίδια…

Ολοι κάτι ψάχνουν

Mon, 30 Mar 2026 10:21:37 GMT

Δεν είχαμε πρωτάθλημα αυτό το Σαββατοκύριακο και νομίζω κομμάτι μας έλειψε. Και γιατί η διακοπή αυτή τη φορά μας προέκυψε πάνω στο καλύτερο, δηλαδή πριν την έναρξη των play off όπου το πρωτάθλημα θα κριθεί. Η διακοπή έδωσε την δυνατότητα να διαβάσουμε και πολλά κείμενα προβληματισμού – πιο πολύ και από ρεπορτάζ. Επικαιρότητα ποδοσφαιρική άλλωστε δεν υπάρχει. Οι διεθνείς λείπουν, κι αν άδειες δεν δόθηκαν (θα υπάρξει άλλωστε κι άλλη διακοπή πασχαλιάτικη…), οι προπονήσεις ήταν χαλαρές και σε κάποιες περιπτώσεις πιο πολύ σημασία έχουν οι αποθεραπείες. Όπως συμβαίνει πάντα στις διακοπές κυκλοφόρησαν και φήμες μεταγραφικές – μην δίνετε σημασία είμαστε ακόμα πολύ μακριά από το καλοκαίρι. Ας μείνουμε στα play off κι ας δούμε τα δεδομένα μια εβδομάδα πριν το ξεκίνημά τους.

Μοιάζουν εντελώς διαφορετικά

Είναι αλήθεια πως σε αυτά τα play off μοιάζει αν υπάρχει ένα εντελώς διαφορετικό δεδομένο από όλα τα προηγούμενα: αναφέρομαι στην διάχυτη εντύπωση πως οι τρεις ομάδες που διεκδικούν το πρωτάθλημα, για να το κατακτήσουν δεν αρκεί να εμφανιστούν απλά στην καλύτερη δυνατή αγωνιστική τους κατάσταση (πράγμα άλλωστε που η περίσταση επιβάλει), χρειάζεται και κάτι άλλο, δηλαδή να είναι και πολύ διαφορετικές από όσο είδαμε στην κανονική περίοδο – ειδικά στο τέλος της. Αυτό είναι απαραίτητο όχι μόνο γιατί θα είναι διαφορετική η δυσκολία των αγώνων που έχουν μπροστά τους, αλλά και γιατί από τα όσα συνέβησαν στην κανονική περίοδο και οι τρεις διεκδικητές έχουν πολλά να διορθώσουν. Δεν θα έλεγα να αλλάξουν: αυτό πρακτικά, μια μέρα πριν το τέλος Μαρτίου, μου μοιάζει αρκετά δύσκολο.

Ριφινίρισμα και προσοχή

Η ΑΕΚ, που ολοκλήρωσε στην πρώτη θέση της κανονικής περιόδου και ξεκινά με ένα μικρό αβαντάζ, έχει μπροστά της δυο πράγματα να διορθώσει. Το πρώτο αφορά την άμυνα της στα εκτός έδρας ματς κυρίως και το δεύτερο την παραγωγικότητα της στα ματς με τον Ολυμπιακό και τον ΠΑΟΚ στα οποία πρέπει να είναι και πιο προσεχτική. Η ΑΕΚ ολοκλήρωσε στην πρώτη θέση έχοντας κλείσει την σεζόν με δυο πολύ μέτρια σε ό,τι αφορά την άμυνα ματς εκτός έδρας: και στο Βόλο και στο Περιστέρι κόντρα στον Ατρόμητο δέχτηκε δυο γκολ (από στημένες φάσεις και αντεπιθέσεις) χωρίς μάλιστα να πιεστεί και ιδιαίτερα. Είχε καλές αντιδράσεις και στις δυο περιπτώσεις (στο Βόλο ισοφάρισε στο 94΄με το γκολ του Ρέλβας, στο Περιστέρι είχε δοκάρια με τον Μουκουντί και τον Γιόβιτς) αλλά νίκες δεν ήρθαν. Εξυπακούεται ότι πρέπει να κάνει και καλύτερα ματς με τον Ολυμπιακό και τον ΠΑΟΚ: στην κανονική περίοδο δεν κέρδισε κανένα από τους δυο, αλλά τουλάχιστον έφτασε κοντά στο να το κάνει στον δεύτερο γύρο – στη Νέα Φιλαδέλφεια ισοφαρίστηκε με τον Ολυμπιακό στο 98΄, στην Τούμπα είχε δοκάρι με τον Γιόβιτς στο 93΄χωρίς ωστόσο σε κανένα από τα δυο αυτά ματς να είναι καλύτερη. Απορίας άξιο είναι και πως θα αντιδράσει μετά από μια ήττα, αν αυτή προκύψει. Θυμίζω ότι στο πρωτάθλημα είναι αήττητη από τον Οκτώβρη.

Αναζήτηση έντασης

Ο Ολυμπιακός αναμένεται πως στα play off δεν θα βρει ομάδες που παίζουν πολύ κλειστά, όπως έκαναν στα ματς της κανονικής περιόδου εναντίον του ομάδες όπως η ΑΕΛ, ο Λεβαδειακός, η Κηφισιά κτλ που τον δυσκόλεψαν πολύ. Ωστόσο ανάλογα τον δυσκόλεψαν και οι μεγάλοι που πρόσεξαν την άμυνα τους – ειδικά στο Καραϊσκάκη. Ο ΠΑΟΚ και ο Παναθηναϊκός πχ δεν έκαναν κάτι εντυπωσιακό για να τον δυσκολέψουν: απλά αμύνθηκαν συντεταγμένα. Ο Ολυμπιακός τερμάτισε δεύτερος με όπλο την καλή του άμυνα, κάνοντας ωστόσο ένα πολύ κακό δεύτερο γύρο και σε ό,τι έχει να κάνει με τους βαθμούς που συγκέντρωσε και κυρίως σε ό,τι αφορά την επιθετική του παραγωγικότητα: τα μόλις 15 γκολ που σημείωσε είναι μια από τις χειρότερες επιδόσεις στην ιστορία του τα τελευταία είκοσι χρόνια. Η εκτίμηση που υπάρχει πάντως είναι ότι αυτό που θα χρειαστεί θα είναι η συνταγή των ματς υψηλής έντασης κι αυτή ο Μεντιλίμπαρ την έχει. Για αυτό κι αυτή τη φορά ο πρόεδρος του Ολυμπιακού κ. Βαγγέλης Μαρινάκης, όταν πήγε στο Ρέντη δεν μίλησε στην ομάδα, αλλά στον προπονητή αποκλειστικά. Ζητώντας του στα play off να κάνει αυτά που ξέρει.

Ο Λουτσέσκου και οι επιστροφές

Η περίπτωση του ΠΑΟΚ είναι λίγο διαφορετική από αυτή των άλλων δύο. Ο ΠΑΟΚ ολοκλήρωσε την κανονική περίοδο κι αυτός με προβλήματα κυρίως στην άμυνα – προβλήματα που φάνηκαν στα εκτός έδρας ματς με την ΑΕΛ και τον Βόλο. Η δική μου εντύπωση είναι ότι στον ΠΑΟΚ έκανε μάλλον κακό η ισοπαλία με τον Ολυμπιακό στο Καραϊσκάκη: το 0-0 με πολλές μάλιστα ελλείψεις, δημιούργησε την εντύπωση πως ο ΠΑΟΚ είναι πιο μπροστά από τους διώκτες του και πως αρκούν κάποιες επιστροφές τραυματιών για να γίνει απλησίαστος. Επιστροφές υπήρξαν (του Κωνσταντέλια είναι η σημαντικότερη) αλλά δεν υπήρξε και πρόοδος. Πάντως ο Ρασβάν Λουτσέσκου αναμένεται πλέονν να έχει πίσω όλους τους παίκτες που του έλειψαν καιρό τώρα. Η επιστροφή του Μεϊτέ, του Παβλένκα, του Ζίφκοβιτς, του Γιακουμάκη, το Κένι θα τον βοηθήσουν και αυτό που θέλει να ξαναδεί ο Ρουμάνος είναι τον ΠΑΟΚ που έπαιζε καλό ποδόσφαιρο πριν αρχίσουν οι τραυματισμοί. Αυτό συνιστά και την διαφορά του ΠΑΟΚ από τους άλλους δυο: ο Μεντιλίμπαρ πρέπει να δει από τον Ολυμπιακό πράγματα που δεν βλέπει από πέρυσι, ο Νίκολιτς πρέπει να δει από την ΑΕΚ πολλά από αυτά που δεν είδε στα παιγνίδια της με τον Ολυμπιακό και τον ΠΑΟΚ. Ο Λουτσέσκου πρέπει απλά να δει την ομάδα που άρεσε κυρίως στο τρίμηνο Νοέμβριος - Δεκέμβριος – Ιανουάριος πρώτα από όλα για την παραγωγικότητα της. Αυτό είναι ένα μικρό αβαντάζ για τον ΠΑΟΚ, που όμως αντισταθμίζεται από το γεγονός ότι ξεκινά με τρεις βαθμούς λιγότερους από την ΑΕΚ. Πράγμα που κάνει τα δυο πρώτα του ματς (με τον ΠΑΟ εντός και την ΑΕΚ εκτός) πάρα πολύ σημαντικά καθώς ένα στραβοπάτημα μπορεί να τον φέρει βαθμολογικά πολύ πίσω.

Η αξιολόγηση του Μπενίτεθ

Φυσικά υπάρχει και ο ΠΑΟ που είναι ωστόσο σε τελείως διαφορετική θέση από τους άλλους τρεις. Αν είχε κερδίσει τον Παναιτωλικό (σε μια στιγμή που έτρεχε ένα σερί από νίκες) μαθηματικά θα ήταν αρκετά κοντά στο να κυνηγήσει ένα θαύμα: τώρα για να κοιτάζει τις αποστάσεις από τους πρώτους πρέπει να κερδίσει τον ΠΑΟΚ στην Τούμπα στην πρεμιέρα. Σε διαφορετική περίπτωση θα του μείνει ο ρόλος του ρυθμιστή του πρωταθλήματος που είναι βολικός και άβολος συγχρόνως. Βολικός γιατί η ομάδα δεν έχει άγχος και μπορεί να παίξει καλό ποδόσφαιρο απέναντι σε αντιπάλους που για βαθμούς θα καίγονται: θυμίζω ότι ο ΠΑΟ είναι πρώτος στην άτυπη βαθμολογία των δέκα τελευταίων αγωνιστικών και μπαίνει με καλύτερο βηματισμό στην διοργάνωση από όλους. Και άβολος γιατί ο Μπενίτεθ θα πρέπει να βρει τρόπο να αποκτήσουν οι παίκτες του ένα σοβαρό κίνητρο που μοιάζει να λείπει. Ένα τέτοιο θα μπορούσε να είναι το να τερματίσει πρώτος ο ΠΑΟ στην διοργάνωση αυτή, να κάνει δηλαδή τους πιο πολλούς βαθμούς από οποιαδήποτε άλλη ομάδα. Φαίνεται όμως ότι ο Μπενίτεθ αποφάσισε να δώσει στους ποδοσφαιριστές του ένα άλλο κίνητρο: οι πρόσφατες δηλώσεις του για μεταγραφές μαρτυρούν πως θα χρησιμοποιήσει τα play off για αξιόλογηση. Τα έξι ματς που θα δώσει ο ΠΑΟ προσφέρονται για να βγάλει ο προπονητής τα καλύτερα δυνατά συμπεράσματα για το ρόστερ. Ο ΠΑΟ έχει πολλούς παίκτες που κανείς δεν ξέρει αν θα συνεχίσουν. Πολλοί πρέπει να του δείξουν πόσο το θέλουν. Όλα αυτά μοιάζουν ωραία. Αρκεί να μην ξεχάσει πως η διαδικασία θα μετρήσει και για την δική του αξιολόγηση.

Με πνίγει τούτη η σιωπή...

Sun, 29 Mar 2026 10:25:12 GMT

Η Μαρινέλλα που έφυγε χθες το απόγευμα από την ζωή, δεν θα φύγει ποτέ ποτέ από την ζωή όποιου την γνώρισε – το έχει τραγουδήσει κιόλας. Όταν έλεγε το «Εσύ ποτέ να μην χαθείς από την ζωή μου» έκλεινε συνήθως για λίγο τα μάτια και μας έβλεπε όλους. Ήταν κι αυτό ένα από τα υπέροχα μικρά της τρικ που την βοηθούσαν να καταπλήττει. Αυτή η μαγεία της φωνής της που όλοι θαυμάσαμε δεν ήταν απλά αποτέλεσμα δουλειάς και τεχνικής, γιατί αν αρκούσαν μόνο αυτά αυτή την μαγεία θα την βρίσκαμε και σε άλλες. Η φωνή, τεράστια, επιβλητική, απροσδόκητη, υπερθεαματική, ερχόταν από κάπου πολύ βαθιά. Ήταν μια φωνή που είχε σκοπό και στόχο. Όχι να εντυπωσιάσει. Αλλά να σε αγαλλιάσει. Καμιά φορά στοργικά, αλλά συνήθως ερωτικά – με όλο αυτό τον ερωτισμό που μπορεί να έχει μια αγκαλιά την οποία λαχταράς. Αυτό ήταν για μένα η Μαρινέλλα κι έτσι θα την θυμάμαι: σαν ένα πλάσμα θεϊκό, με μια δύναμη να σε αγκαλιάζει έξω από τα συνηθισμένα. Να σε αγκαλιάζει με ένα τρόπο που σου γεννούσε ένα θαυμασμό που δύσκολα θα ξαναβρείς ποτέ. Ίσως αυτό το «να μην χαθείς ποτέ ποτέ από την ζωή μου» να έπρεπε να το λέμε εμείς για αυτή, όχι αυτή σε εμάς.

Όταν έβλεπα το «Υπάρχω» την γλυκιά ταινία για ένα Στέλιο Καζαντζίδη όπως θα τον ήθελαν οι θαυμαστές του, σκεφτόμουν μόνο ένα πράγμα: το πόσο πιο εντυπωσιακή και περιπετειώδης υπήρξε η ζωή της αληθινής αυτής γυναικάρας που για χρόνια στεκόταν δίπλα του και στο πάλκο και στην ζωή του. Πριν την γνωρίσω σκεφτόμουν πως η καριέρα της ήταν ένα είδος θεαματικής απελευθέρωσης από αυτόν που στα μάτια μου ήταν κατά κάποιο τρόπο μέντοράς της πιο πολύ κι από άνδρας της ζωής της. Όταν την γνώρισα , γύρω το 2007 ήτανε, κατάλαβα πως αυτό ήταν μια δική μου επιπόλαιη ανάγνωση, το είδος της εύκολης εξήγησης που χρησιμοποιείς για να κατανοήσεις μια επιτυχία που δεν έχει καμία σχέση με άλλες: οι άνθρωποι απλοποιούν, αλλά η Μαρινέλλα ήταν κάτι εξαιρετικά σύνθετο.

Μια υπέροχη πολύπλοκη ιστορία

Χρόνια αργότερα, το σπουδαίο βιβλίο του Γιάννη Ξανθούλη περιέγραψε αυτό τον υπέροχο ελληνικό μύθο κάνοντας τον θεαματική αφήγηση, και η εντύπωση που είχα ότι η Μαρινέλλα ήταν πάνω από όλα μια υπέροχη πολύπλοκη ιστορία, επιβεβαιώθηκε.

Καμία άλλη τραγουδίστρια δεν με έκανε να σκεφτώ τόσο πολύ: η Μαρινέλλα δεν έχτισε απλά μια καριέρα, αλλά μετέτρεψε την ζωή της σε ένα σύμπαν αληθινό απογειώνοντας το ρεπερτόριο της, δηλαδή την ερμηνευτική της μανιέρα, σε σημεία απλησίαστα. Η Μαρινέλλα δεν είχε την τύχη να την ερωτευτούν συνθέτες όταν ήταν είκοσι χρονών και να της γράψουν τα καλύτερα τραγούδια τους μαγεμένοι από την φωνή της, ενώ θα έπρεπε. Κάποτε μου έλεγε, όχι παραπονιάρικα αλλά πολύ στιβαρά σαν να μου κάνει μαθήματα ζωής, ότι η ίδια έπρεπε να επιβάλει αρχικά και να απογειώσει στην συνέχεια σχεδόν κάθε τραγούδι της. Ελεγε ότι για άλλες και άλλους γράφτηκαν ίσως τραγούδια καλύτερα, αλλά ότι η ίδια δεν μπήκε ποτέ στην ανάγκη να ζητήσει τίποτα: ίσως μόνο το Σταλιά Σταλιά που ο Γιώργος Ζαμπέτας είχε γράψει για την Αλικη Βουγιουκλάκη και για το «Η κόρη μου η σοσιαλίστρια». Γιατί να ζητήσει τι και από ποιον; Όλοι άλλωστε ήξεραν πως μπορούσε να μετατρέψει σε επιτυχία τα πάντα.

Ακούστε τα τραγούδια της. Τα πιο πολλά δεν κουβαλάνε παρά στο ελάχιστο μουσικές, ενορχηστρώσεις και ρεύματα της εποχής που γράφτηκαν: η Μαρινέλλα τα έχει κάνει όλα δικά της μεταφέροντάς τα στο σύμπαν της μοναδικής της διάστασης. Η φωνή της έχει εξαφανίσει την ίδια την διάσταση του χρόνου: όλα έρχονταν από κάπου, δηλαδή από τα μέσα της. Και βγαίνανε. Δηλαδή γίνονταν δικά της πριν γίνουν δικά μας, επεξεργασμένα από μια φωνητική μεγαλοπρέπεια ικανή να μετατρέψει σε κάτι που λάμπει το οτιδήποτε. Τα τραντζίστορ τα αμερικάνικα. Μια καρδιά που γεμίζει δροσιά. Μια Κυριακή που ξεκουράζει. Ένα ναρκοπέδιο. Μια πέτρα που πρέπει να ανοίξει. Μια κάμαρα που γίνεται θάλασσα. Το αθάνατο νερό. Τα πυροφάνια. Το κρασί. Τα περιττά λόγια.

Λέξεις και περιπέτειες

Η Μαρινέλλα είναι η μεγαλύτερη τραγουδίστρια λέξεων που έχει εμφανιστεί σε αυτή τη χώρα. Δεν ερμήνευε τραγούδια, αλλά έδινε χρώματα και ζωή και όγκο και διάσταση μαγική στις ίδιες τις λέξεις. Αν ακούσεις το «Τι να φταίει» το καταλαβαίνεις. Ο Ζαμπέτας, σε στίχους του Δημήτρη Χριστοδούλου, σκαρώνει ένα απλό σουξεδάκι, παραπονιάρικο, γλυκό, φορτωμένο από μια ανέμελη αυτοκριτική από αυτή που σε όλους αρέσει. Το παίρνει η Μαρινέλλα και ακούς την μελωδία της ευτυχίας: τραβά κάθε φωνήεν με τέτοιο τρόπο ώστε το απλό αυτό χαριτωμένο σκάρφισμα γίνεται βιωματική απόλαυση: νομίζει ότι σου λέει μια ιστορία. Και κάπως έτσι συνέβαινε με όλα τα τραγούδια της: η φωνή, πότε σαν έκρηξη, πότε σαν ομολογία, πότε σαν δήλωση απέναντι στην οποία όφειλες να μείνεις σιωπηλός, ερχόταν να σε μαγέψει.

Ισως γιατί αυτή η φωνή κουβαλούσε όλες τις περιπέτειές της που δεν ήταν και λίγες. Η προσπάθεια να γίνει ηθοποιός. Τα σεγόντα και οι «δεύτερες» στον Καζαντζίδη. Οι μεγάλες πίστες. Οι μπουάτ και ο Χατζής κι εκείνο το υπέροχο «Ρεσιτάλ» που καμία σχέση δεν είχε με όσα είχαν προηγηθεί. Η Τζορτζίνα, ο μοναδικός θησαυρός της όπως έλεγε. Ενας γάμος με τον Βοσκόπουλο στο σπίτι της(!), όπου οι κουμπάροι (ο υπέροχος Γιώργος Κατσαρός και η γυναίκα του) ήταν πιο ωραία ντυμένοι αφού αυτή κι ο Τόλης παντρεύτηκαν με τζιν. Τα μεγάλα σόου στο REX. Οι μαγικές της νύχτες με τον Νταλάρα, την Αλεξίου, τον Γιάννη Πάριο φυσικά. Η θρυλική επιστροφή της δίπλα στον Αντώνη Ρέμο στο Αθηνών Αρένα το 2007. Η συμμετοχή στην Γιουροβίζιον ως σοβαρή προσωπική δουλειά. Οι εντυπωσιακές εμφανίσεις στο Ηρώδειο και στο Μέγαρο Μουσικής, αλλά και στο Ακρόαμα «με τον Γκάλη τον Γιαννάκη, τον Φιλίππου και τα άλλα παιδιά». Η Θεσσαλονίκη της και οι περιοδείες της σε όλο τον κόσμο – ο κόσμος της που πάντα αποτελούταν από λίγους αιώνια πιστούς. Όλα αυτά κι άλλα πολλά έκαναν αυτή την φωνή ακόμα πιο πλούσια, ακόμα πιο εκφραστική, ακόμα πιο γεμάτη από ένταση. «Για να τραγουδήσεις πρέπει να ζήσεις, να ξέρεις τι τραγουδάς» έλεγε.

Να αλλάξει ουρανό

«Στη σκηνή φαινόταν πανύψηλη», γράφει ο Ξανθούλης. Εχει δίκιο απόλυτο. Καμία Ελληνίδα τραγουδίστρια δεν είχε και δεν θα έχει ποτέ αυτό το χάρισμα να μεταμορφώνεται όταν τα φώτα έπεφταν πάνω της. «Η Ελλάδα όλη ήταν κάτω από τα τακούνια της» έλεγαν περιπαιχτηκά την δεκαετία του 70: οι πιο μεγάλες αλήθειες λέγονται με ένα χαμόγελο. Η Μαρινέλλα χαμογελούσε συχνά και γελούσε με την καρδιά της. Αλλά ήταν και αυστηρή και απαιτητική και γκραν ντάμα. Μια από τις πιο άδικες κριτικές που της έγιναν είναι ότι δεν σταμάτησε να τραγουδά: αν εκείνο το καταραμένο βράδυ του Σεπτέμβρη στο Ηρώδειο δεν είχε αποσπάσει πέφτοντας στη σκηνή εκείνο το τελευταίο χειροκρότημα (το μόνο που ποτέ της δεν ήθελε), είμαι σίγουρος πως θα τραγουδούσε μέχρι χθες. Όχι από ματαιοδοξία, ούτε για τα χρήματα. Αλλά γιατί κάθε εμφάνισή της ο κόσμος της την είχε ανάγκη κι αυτό το καταλάβαινε. Και σε αυτή την ανάγκη προσπαθούσε πάντα να ανταποκριθεί παίρνοντας μας αγκαλιά όλους για να μας πει πως καμιά φορά θέλει ν΄ αλλάξει και τον ουρανό τον ίδιο. Και μπορούσε και να το κάνει – δεν έχω αμφιβολία.

Η νύχτα έπεσε

Της είχα πει πόσο την αγαπούσα μετά από μια εμφάνισή της σε ένα πρωτοχρονιάτικο πρόγραμμα του Μega πριν μερικά χρόνια. Της είχα γράψει ένα κομμάτι εδώ μιλώντας για την θεϊκή της φύση. Με πήρε τηλέφωνο για να μου πει ότι λέω συγχρόνως υπερβολές αλλά και αλήθειες. Ετσι ήταν: η αυστηρότητα και η γλύκα έπρεπε να πηγαίνουν μαζί γιατί χωρίς την πρώτη η δεύτερη δεν έχει αξία. Ηταν η τελευταία φορά που μιλήσαμε. Χθες όταν άκουσα ότι έφυγε έβαλα κι άκουσα ένα τραγούδι που δεν ήταν δικό της, αλλά το έχει πει μοναδικά: την Ομορφη Πόλη του Μίκη Θεοδωράκη – σας το συνιστώ. Θα ακούσετε όλη της την αγάπη για την μουσική και την ζωή. Ισως τελικά αυτό να ήταν η Θεά: μια Ομορφη Πόλη – είμαστε τυχεροί όσοι την περπατήσαμε. Σήμερα η νύχτα έπεσε, οι δρόμοι χαθήκαν. Με πνίγει ήδη τούτη η σιωπή...

Εθνική αμηχανία

Sat, 28 Mar 2026 14:44:00 GMT

Ομολογώ ότι δυσκολεύομαι να γράψω κάτι για την Εθνική ομάδα που ξεκίνησε την προετοιμασία της για τα σημαντικά που έχει μπροστά της με μια ήττα από την Παραγουάη στο Καραϊσκάκη με 0-1. Το ματς ήταν φιλικό, αλλά δεν κατάλαβα γιατί έγινε. Τα φιλικά γίνονται συνήθως για να γίνουν δοκιμές: είδα ελάχιστες. Ο Χατζηδιάκος και ο Ρότα που ξεκίνησαν με τον Γιαννούλη και τον Μαυροπάνο στην άμυνα έχουν παίξει αρκετές φορές. Σίγουρα δοκιμή ήταν και η τριάδα Κουρμπέλης – Μουζακίτης – Μπακασέτας στη μεσαία γραμμή – αλλά όχι κάτι για το οποίο χρειαζόταν ένα φιλικό για να το δεις. Πήρε μια ευκαιρία ο Δουβίκας για να ξεκινήσει βασικός στη θέση του φορ με τους Τζόλη και Καρέτσα στα εξτρέμ. Στο δεύτερο ημίχρονο, μετά το γκολ του Γκόμεθ από χτύπημα φάουλ στο 52΄είδαμε κι ένα είδος 4-4-2 με τον Τετέη δίπλα στο Δουβίκα και μετά ο Γιοβάνοβιτς έδωσε χρόνο σε όλους, πράγμα που διέλυσε εντελώς την όποια συνοχή της ομάδας: η αντίδραση στο γκολ ήταν δυο – τρια μακρινά σουτ, μια ωραία ενέργεια του Κωνσταντέλια που δεν ολοκλήρωσε καλά ο Τετέη που είχε και μια κεφαλιά που έφυγε άουτ στο τέλος. Οι φιλοξενούμενοι όσο υπήρχε στο γήπεδο ο διάβολος που λέγεται Χουάν Ενσίσο ήταν πιο επικίνδυνοι στις αντεπιθέσεις. Η Εθνική μας έμοιαζε απλά με την ομάδα που είδαμε στα προκριματικά του μουντιάλ. Γιατί υπήρχαν κάποιες επιταχύνσεις του Τζόλη, κάποια μπασίματα του Καρέτσα, μια – δυο ωραίες συνεργασίες στο πλάι και λίγες ευκαιρίες: τις πιο σημαντικές τις έχασε στο πρώτο ημίχρονο ο κάπως ψαρωμένος Δουβίκας στο 9΄και στο 41΄. Αλλά ό,τι είδα δεν ήταν καν ματς προετοιμασίας: δεν υπήρχε κάποια αληθινή δοκιμή, αλλά δεν υπήρχε και καθόλου φλόγα. Όλα ήταν σβηστά. Σαν κανείς να μην προσπαθούσε.

Τι είπε ο Ιβάν

Όταν αισθάνομαι αμήχανος μπροστά σε κάτι που βλέπω κάνω κάτι απλό: κοιτάζω να δω τι είπε ο προπονητής πριν το μας (μήπως και καταλάβω τις προθέσεις και τους προβληματισμούς του…) και τι είπε μετά το ματς (για να δω τι συμπεράσματα έβγαλε).

Από τα πολλά που είπε ο κόουτς πριν από το ματς κρατάω τα εξής γιατί τα θεωρώ χρήσιμα

- «Νομίζω ότι, τόσο συναισθηματικά όσο και αγωνιστικά, με βάση την εικόνα που είχαμε – ιδιαίτερα στο Nations League – υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός και η πεποίθηση ότι θα βρεθούμε στο Μουντιάλ. Υπάρχει, όμως, απογοήτευση, την οποία πρέπει να διαχειριστούμε.

- «Πρέπει να αξιοποιήσουμε τα φιλικά ώστε να προετοιμαστούμε όσο το δυνατόν καλύτερα για την επόμενη μεγάλη πρόκληση. Ο αποκλεισμός οφείλει να μας κάνει πιο δυνατούς. Έχουμε μια νέα ομάδα, χωρίς μεγάλη εμπειρία, την οποία θα αποκτήσει με τον χρόνο. Xρειάζεται μεγαλύτερη συγκέντρωση και να δείξουμε χαρακτήρα. Πρέπει να δούμε τα φιλικά από τη θετική τους πλευρά και να εκμεταλλευτούμε το γεγονός ότι δεν υπάρχει τεράστια πίεση.(…) Παράλληλα, είναι μια ευκαιρία να δοθεί χρόνος σε όλους τους παίκτες, αλλά και να διευρύνουμε το ρόστερ με νεότερα παιδιά, που δεν έχουν ακόμη πολλές παραστάσεις».

- «Έχουμε αρκετούς νέους παίκτες, αυτό είναι πραγματικότητα. Και ταλαντούχους επίσης. Ωστόσο, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι μέσα σε έναν χρόνο βρεθήκαμε σε ένα υψηλότερο επίπεδο πολύ γρήγορα. Οι εμπειρίες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Όλοι θέλουμε να βρεθούμε σε μεγάλες διοργανώσεις, όμως για να γίνει αυτό, η εμπειρία είναι απαραίτητη. Είμαι ικανοποιημένος από τις επιλογές που έχω, ωστόσο υπάρχουν και προβληματισμοί σχετικά με τη συνολική “δεξαμενή” των παικτών. Αυτή τη στιγμή, για παράδειγμα, στη μεσαία γραμμή υπάρχουν επιλογές όπως ο Ζαφείρης και ο Τριάντης, που προέρχονται από το εξωτερικό, ο Κοντούρης που ουσιαστικά τώρα ξεκινά να “χτίζεται”, ο Μουζακίτης που είναι μόλις 18 ετών, αλλά και ο Καρέτσας, που επίσης έρχεται από το εξωτερικό».

- «Είμαι από τους ανθρώπους που θεωρούν ότι, για να αλλάξεις κάτι, πρέπει πρώτα να κάνεις πολύ καλά αυτό που ήδη εφαρμόζεις.Έχουμε δημιουργήσει μια βάση και δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να διορθώσουμε ή να διαφοροποιήσουμε ορισμένα στοιχεία. Πάντα υπάρχει στο μυαλό μου η πιθανότητα να δοκιμάσουμε έναν διαφορετικό τρόπο παιχνιδιού. Από τη στιγμή, όμως, που αυτό που κάνουμε τώρα το κάνουμε καλά, αν δεν νιώσουμε ότι μπορούμε με ασφάλεια να εφαρμόσουμε κάτι νέο, τότε θα συνεχίσουμε πάνω σε αυτό που έχουμε ήδη χτίσει».

Η αποτυχία είναι στο μυαλό

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Πρώτα από όλα ότι στο μυαλό όλων (και του προπονητή) υπάρχει ακόμα η πίκρα του αποκλεισμού: δεν είναι καλό και είναι και επικίνδυνο. Η Εθνική μας φάνηκε στο ματς με την Παραγουάη ότι κουβαλάει αυτή την αποτυχία: έμοιαζε να έχει χάσει την χαρά του παιγνιδιού που είχαμε δει στα φιλικά στην Κρήτη που ακολούθησαν τα ματς στο Nations League (τις νίκες με Αγγλία και Σκοτία κυρίως) αλλά και στο εναρκτήριο ματς με τους Λευκορώσους στα προκριματικά του μουντιάλ που είχαμε δει. Ενδεχομένως εκείνη η υπεραισιοδοξία πληρώθηκε ακριβά στην συνέχεια αλλά την προτιμώ από την χθεσινή μουντάδα.

Τι άλλο μας είπε ο Γιοβάνοβιτς με τον τρόπο του; Ότι η ομάδα έχει ταλέντο αλλά έχει ανάγκη από εμπειρίες, δηλαδή από χρόνο, και όχι από αλλαγές. Είχε δημιουργηθεί πριν από το ματς μια εντύπωση πως θα δοκίμαζε να παίξει με τρια σέντερ μπακ, ένα 3-4-3 που ίσως στο υλικό της ομάδας να ταιριάζει – δεν πολυσυμφωνώ αλλά ας το βλέπαμε. Όμως ο κόουτς λέει πως για να γίνουν τέτοιες πρέπει πρώτα να δει την ομάδα του να αποδίδει όπως κατά την γνώμη του ξέρει και μπορεί ακολουθώντας το γνωστό της σχήμα. Αυτό θέλησε να κάνει χθες. Να ξαναδεί την ομάδα με κάποιες μικρές αλλαγές που είχαν να κάνουν με την φόρμα κάποιων παικτών (ο Ρότα και ο Χατζηδιάκος πήραν ευκαιρία ως φορμαρισμένοι - όπως και ο Δουβίκας), αλλά και με την δική του ανάγκη να λύσει απορίες του. Το τι μπορεί να δώσει ο Μουζακίτης είναι μια απο αυτές. Κι όλα αυτά είναι μεν κατανοητά πλην όμως δεν δημιουργούν μια νέα αρχή από μόνα τους.

Πάμε στο επόμενο

Μετά το ματς ο Γιοβάνοβιτς είπε ότι δεν είδε ευστροφία και προσπάθεια. Στάθηκε κυρίως στο πρώτο ημίχρονο καθώς αυτό ήταν περισσότερο πραγνματικό ως ματς: οι πολλές αλλαγές δεν βοήθησαν. Είπε πως «ήμασταν αργοί στη μεταφορά και αρκετά μονότονοι, όσον αφορά το κομμάτι της αλλαγής κατεύθυνσης στην επίθεση. Χάναμε χρόνο, δίναμε άνεση στον αντίπαλο να αμυνθεί» - έχει δίκιο. Είναι θετικό ότι ο Ιβάν Γιοβάνοβιτς από αυτό που είδε δεν είναι ευχαριστημένος. Αλλά νομίζω ότι μόνο αυτό είναι το θετικό. Θα περιμένω να δω και το επόμενο φιλικό της Εθνικής, αυτό που είναι στο πρόγραμμα την Τρίτη με την Ουγγαρία. Νομίζω ότι τότε θα είμαι και εγώ σε θέση να βγάλω λίγα περισσότερα συμπεράσματα για το τι ακολουθεί. Για την ώρα απλώς καταθέτω την αμηχανία μου. Και σας παρακαλώ να με συγχωρέσετε.

Το τρίτο κεφάλαιο του Ιβαν Γιοβάνοβιτς

Fri, 27 Mar 2026 11:08:46 GMT

Η Εθνική μας με ένα φιλικό ματς με αντίπαλο την μυστηριώδη Εθνική Παραγουάης που θα βρίσκεται πάντως το καλοκαίρι στο μουντιάλ ξεκινά αυτό που εγώ αποκαλώ τρίτο κεφάλαιο της περιόδου της παρουσίας του Ιβάν Γιοβάνοβιτς στον ρόλο του ομοσπονδιακού προπονητή. Στο πρώτο κεφάλαιο ο Γιοβάνοβιτς οδήγησε την Εθνική μας στο Nations League αποσπώντας τότε την δεύτερη θέση στον όμιλο, πίσω από την Αγγλία με σπουδαία αποτελέσματα όπως η νίκη επί των Λιονταριών στο Γουέμπλεϊ αλλά και η νίκη στην Σκοτία. Στο δεύτερο κεφάλαιο, πάντα με τον Ιβάν στον πάγκο, είχαμε τον αποκλεισμό της Εθνικής από το μουντιάλ. Το τρίτο ξεκινά απόψε. Ο βασικός στόχος είναι αυτή τη φορά η παρουσία της Εθνικής μας στα τελικά του Euro2028, αλλά πριν από τα προκριματικά αυτής της διοργάνωσης υπάρχει από το Σεπτέμβριο η αρκετά απαιτητική αυτή τη φορά συμμετοχή της ομάδας στο Nations League και θα ήταν πολύ μεγάλο λάθος αυτό να το ξεχάσουμε. Διότι η Εθνική μας βρίσκεται αυτή την φορά στην elite της διοργάνωσης, δηλαδή στο πρώτο γκρουπ. Κι έχει μπροστά της έξι δύσκολα ματς με τους Γερμανούς, τους Ολλανδούς και τους Σέρβους. Και για να έχει ρεαλιστικές πιθανότητες πρόκρισης στα τελικά του Euro2028 πρέπει να μπει στα προκριματικά του κουβαλώντας καλές εντυπώσεις από την συμμετοχή της στο Nations League. Αν σε αυτό γνωρίσει μόνο ήττες και καταστροφές το να αλλάξει τσιπάκι θα είναι δύσκολο.

Τι κρατάει ο Γιοβάνοβιτς

Πριν ξεκινήσει η προετοιμασία είναι καλό να δούμε τι κρατά και τι ψάχνει ο Γιοβάνοβιτς από την προηγούμενη δοκιμασία. Θα λεγα ότι υπάρχουν και καλές και λιγότερο καλές ειδήσεις. Οι τερματοφύλακες λογικά θα είναι ίδιοι: ο Βλαχοδήμος στην Σεβίλλη και ο Τζολάκης στον Ολυμπιακό έχουν παίξει φέτος πολύ και είχαν σε γενικές γραμμές καλές σεζόν. Ο Γιοβάνοβιτς ψάχνει τον τρίτο. Θα προτιμούσε τον Μανδά, που έχει κάνει καλά ματς όποτε χρησιμοποιήθηκε, αλλά δεν αγωνίζεται πολύ και για αυτό κάλεσε να δει και τον Τσιφτσή. Στη θέση του δεξιού μπακ υπάρχουν πάντα ο Ρότα και ο Βαγιαννίδης: ο πρώτος κάνει πολύ καλή σεζόν στην ΑΕΚ, ο δεύτερος παλεύει για να γίνει βασικός στην Σπόρτινγκ Λισαβόνας. Η τετράδα των στόπερ (Μαυροπάνος, Κουλιεράκης, Ρέτσος, Χατζηδιάκος) δύσκολα θα αλλάξει. Ο Τσιμίκας, που έφυγε από την Λίβερπουλ και ο Γιαννούλης, που το καλοκαίρι θα είναι στον ΠΑΟΚ, θα βρίσκονται στα αριστερά. Το πακέτο των κυνηγών παραμένει γεμάτο: Τζιόλης, Καρέτσας, Παυλίδης κι ο Ιωαννίδης όταν επιστρέψει θα είναι παρόντες και σε αυτούς λογικά θα προστεθεί ο Τετέη μετά και την μεταγραφή του στον ΠΑΟ. Ο Γιοβάνοβιτς δεν ξεχνά τον Δουβίκα που κάνει σπουδαία σεζόν στην Κόμο, έχει κατά νου τους δυο μικρούς της Πρέμιερ λιγκ, δηλαδή τον Κωστούλα και τον Τζήμα και σιγά σιγά θα μείνουν πιο πίσω και ο Μασούρας και ο Πέλκας, δυο παιδιά που πάντως έχουν τιμήσει την Εθνική.

Το πρόβλημα είναι στην μεσαία γραμμή εκεί που σίγουροι είναι ο Ζαφείρης και ο Κωνσταντέλιας – αν μπορούμε να μετρήσουμε το «δεκάρι» του ΠΑΟΚ ως χαφ. Ο Μάνταλος ανακοίνωσε ότι σταματά από την Εθνική. Ο Κουρμπέλης θα είναι στα προκριματικά του Euro στα 34. Ο Σιώπης έχει χάσει την θέση του στον ΠΑΟ, από τον οποίο έρχεται ο Κοντούρης, ο μόνος που μοιάζει έτοιμος να βρει χώρο σε μια Εθνική που έχει πολλές πολυτέλειες αλλά δεν έχει κόφτες. Υπάρχει και ο Μουζακίτης πάντα, που όμως δεν είναι αμυντικός χαφ. Σίγουρα ο Γιοβάνοβιτς θα πρέπει να δει πιο πολύ τον νεαρό Τριάντη που τον χρησιμοποίησε στο ματς με την Λευκορωσία. Γενικά ο Γιοβάνοβιτς κοιτάζει πολύ και τα παιδιά του εξωτερικού αλλά και το ελληνικό πρωτάθλημα: χθες είπε ότι δυστυχώς στο εφετινό οι μικρότεροι σε ηλικία Ελληνες παίκτες έχουν πάρει λίγες ευκαιρίες. Ο ίδιος έχει καλέσει και τον Βήχο: δεν θέλει να αδικήσει κάποιον. Απλά πολλά καλά χαφ δεν υπάρχουν.

Τι πρέπει να αλλάξει

Με δεδομένο ότι δεν υπάρχουν παίκτες που δεν έχουν κληθεί από τον ομοσπονδιακό, ώστε να περιμένει κανείς να μπουν στην Εθνική και να την αλλάξουν, δεν είναι εύκολη η απάντηση στην ερώτηση «τι μπορεί να αλλάξει σε αυτή την ομάδα» σε σχέση με την παρουσία της στα προκριματικά του μουντιάλ. Πριν δούμε τι μπορεί να αλλάξει, θέλω να θυμίσω τι πρέπει να αλλάξει: η Εθνική μας στα προκριματικά του μουντιάλ πλήρωσε κυρίως αμυντικά προβλήματα. Η άμυνα την πρόδωσε και στα τέσσερα δυσκολότερα ματς που έδωσε (τα δυο με την Δανία και τα δύο με την Σκοτία) κι από αυτά η ομάδα του Ιβάν κέρδισε μόνο ένα: αυτό με την Σκοτία στο Καραϊσκάκη με τρομερά καρδιοχτύπια. Σαφώς και υπήρξαν στα ματς αυτά και πολλά ατομικά λάθη, αλλά σε κανένα η Εθνική μας δεν είχε την εικόνα σοβαρά οργανωμένης ομάδας στα μετόπισθεν. Δεν είναι τυχαίο ότι το μόνο ματς στο οποίο δεν δέχτηκε γκολ είναι αυτό με τους Λευκορώσους στην Ουγγαρία, στο οποίο όμως δεν σκόραρε κιόλας.

Τι μπορεί να αλλάξει

Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τι μπορεί να αλλάξει σε αυτή την ομάδα αν δεν βρεθούν παίκτες να κάνουν σπουδαία πράγματα ειδικά στην μεσαία γραμμή. Δεν θα είναι δεδομένο ότι θα μπει ο Κοντούρης ή ο Τριάντης αντί του Κουρμπέλη ή του Σιώπη και θα αποκτήσει η ομάδα καλύτερη κάλυψη στα μετόπισθεν: και οι δυο είναι ακόμα μικροί. Ο Ιβάν δεν θα αφήσει στην άκρη τους βετεράνους του και καλά θα κάνει: στα ματς με την Γερμανία, την Ολλανδία και την Σερβία υπάρχει ανάγκη από έμπειρους παίκτες. Δεν είναι απλό επίσης ένα σχήμα χωρίς κόφτη (με τους Ζαφείρη, Μουζακίτη, Κωνσταντέλια πχ) και δε βλέπω αυτή την στιγμή ένα χαφ που να μπορεί να παίξει πολύ καλά σε άμυνα και επίθεση ώστε ο Κωνσταντέλιας να μεταφερθεί με κάποιο τρόπο στην επίθεση. Για να βελτιωθεί και αμυντικά η ομάδα του Γιοβάνοβιτς πρέπει να κάνει μεγαλύτερη και πιο παραγωγική κατοχή μπάλας: το δοκίμασε με την Δανία και την Σκοτία και αποδείχτηκε καθόλου απλό – τα λάθη στο build up στοίχισαν πολύ. Και μολονότι υπάρχει σε αυτή την ομάδα πολύ ταλέντο τώρα θα υπάρξει και κάτι καινούργιο: λίγη μεγαλύτερη πίεση.

Η καινούργια πίεση

Στα προκριματικά του μουντιάλ και χάρη στην καλή παρουσία της στο προηγούμενο Nations League και χάρη στις εντυπωσιακές της εμφανίσεις στα φιλικά που είχαν προηγηθεί η Εθνική μας μπήκε με αέρα στα πανιά της: ο κόσμος που γέμισε για χάρη της σε κάθε περίπτωση το γήπεδο την περίμενε με ενθουσιασμό. Η αποτυχία στα προκριματικά του μουντιάλ αντιμετωπίστηκε με κάμποση κατανόηση: ο κόσμος βλέπει μια νέα και ταλαντούχα ομάδα και κάνει υπομονή. Αλλά τώρα θα υπάρξουν μεγαλύτερες απαιτήσεις από όλους. Η ανάγκη για επιτυχίες είναι πλέον μεγάλη και μου μοιάζει δεδομένο πως θα υπάρξει μεγαλύτερη πίεση και στον προπονητή και στους παίκτες. Το τρίτο κεφάλαιο του Ιβαν Γιοβάνοβιτς μοιάζει να είναι το πιο δύσκολο.

Η τελευταία αποστολή του Μο Σαλάχ

Thu, 26 Mar 2026 09:04:12 GMT

H ανακοίνωση του Μο Σαλάχ ότι στο τέλος της χρονιάς θα αφήσει την Λίβερπουλ δεν έγινε με τον πιο χαρούμενο τρόπο. Στο βίντεο που ο ποδοσφαιριστής ανέβασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διακρίνεται μια κάποια μελαγχολία, αν όχι και θλίψη. «Θέλω να ξεκινήσω λέγοντας ότι ποτέ δεν φανταζόμουν πόσο πολύ αυτός ο σύλλογος, αυτή η πόλη και οι άνθρωποί της θα γινόνταν μέρος της ζωής μου», λέει ο Σαλάχ, με τη φωνή του σχεδόν σπασμένη. «Η Λίβερπουλ δεν είναι απλώς μια ομάδα: είναι πάθος, ιστορία, μια ιδέα που είναι δύσκολο να την περιγράψεις με λόγια σε όποιον δεν είναι μέλος αυτού του συλλόγου. Έχουμε γιορτάσει νίκες εδώ όλοι μαζί, έχουμε κερδίσει τα μεγαλύτερα τρόπαια. Εχω αγωνιστεί και σε παιγνίδια όπου αισθάνθηκα τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής μου στο ποδόσφαιρο. Δεν ήταν πάντα όλα εύκολα. Θέλω να ευχαριστήσω όλους όσους βρέθηκαν και δούλεψαν για τον σύλλογο κατά τη διάρκεια των χρόνων μου εδώ, ειδικά τους συμπαίκτες μου από το παρελθόν και το παρόν. Δεν έχω αρκετά λόγια για να ευχαριστήσω τους οπαδούς για την υποστήριξη που μου έδειξαν στα καλύτερα χρόνια της καριέρας μου και που στάθηκαν δίπλα μου στις πιο δύσκολες στιγμές. Είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ και θα το κουβαλάω μαζί μου για πάντα. Η αποχώρηση δεν είναι ποτέ εύκολη. Μου δώσατε τα καλύτερα χρόνια της ζωής μου και θα είμαι πάντα ένας από εσάς. Αυτός ο σύλλογος θα είναι πάντα το σπίτι μου, το δικό μου και της οικογένειάς μου. Σας ευχαριστώ για όλα: χάρη σε όλους σας, δεν θα περπατήσω ποτέ μόνος» είπε. Εχοντας διαλέξει προσεχτικά όλες τις λέξεις.

Η Λίβερπουλ δεν αιφνιδιάστηκε, αλλά…

Την ανακοίνωση του Σαλάχ ακολούθησε αμέσως μια δήλωση προερχόμενη από την ίδια την διοίκηση της Λίβερπουλ, στην οποία τονίζεται ότι ο επιθετικός είχε καταλήξει σε συμφωνία αποχώρησης από την ομάδα στο τέλος αυτής της σεζόν, ρίχνοντας την αυλαία στα θρυλικά εννέα χρόνια του στο Άνφιλντ. «Ο Σαλάχ ζήτησε να γίνει η ανακοίνωση από τον ίδιο και το συντομότερο δυνατό, για να διευκρινιστεί άμεσα το μέλλον του από σεβασμό και ευγνωμοσύνη προς τους οπαδούς. Δεν ήθελε να κυκλοφορούν φήμες. Ο Σαλάχ παραμένει συγκεντρωμένος στην ομάδα και μέχρι το τέλος της σεζόν θα κάνει ό,τι μπορεί για να τελειώσει αυτή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η στιγμή που θα γιορτάσουμε όσα σπουδαία αφήνει πίσω του, νίκες και θριάμβους θα είναι επομένως στο τέλος της σεζόν, όταν ουσιαστικά θα αποχαιρετήσει το Άνφιλντ. Όχι τώρα» λέει η ανακοίνωση. Που δείχνει ότι η Λίβερπουλ δεν αιφνιδιάστηκε.

Γενικώς κανείς δεν αιφνιδιάστηκε. Από τις 5 Δεκεμβρίου και μια δήλωσή του πριν το ματς της Λίβερπουλ με την Ιντερ για το Τσάμπιονς λιγκ όλοι είχαν καταλάβει πως ο Σαλάχ διανύει την τελευταία σεζόν του εκεί και πως αυτή δεν είναι και η καλύτερη. Ο Σλοτ τον είχε τότε αφήσει εκτός αποστολής και ο Αιγύπτιος είχε υποδεχτεί την απόφαση του προπονητή με μια δήλωση γεμάτη πίκρα. «Είμαι πολύ απογοητευμένος. Έχω κάνει τόσα πολλά για αυτόν τον σύλλογο. Τον τελευταίο καιρό είμαι στον πάγκο και δεν ξέρω γιατί. Νιώθω σαν ο σύλλογος να είναι ένα λεωφορείο και κάποιος να άνοιξε την πόρτα και να με πέταξε στο δρόμο ενώ αυτό τρέχει. Νομίζω ότι είναι πολύ σαφές ότι κάποιος θέλει να ρίξει όλη την ευθύνη σε μένα για όσα συμβαίνουν φέτος. Δεν έχουμε πλέον καμία σχέση με τον προπονητή. Δεν ξέρω γιατί, αλλά νιώθω ότι κάποιος δεν με θέλει στον σύλλογο» είχε πει. Ο Σλοτ είχε αντιδράσει ψύχραιμα αλλά το γυαλί είχε ραγίσει. Και ως γνωστόν μια φορά μονάχα φτάνει. Τα λόγια του είχαν χαρακτηριστεί τότε σαν «φυτίλι σε πυριτιδαποθήκη». Το ξέσπασμα είχε έρθει σε μια στιγμή που η Λίβερπουλ μετρούσε έξι ήττες σε δεκαπέντε αγώνες της Πρέμιερ Λιγκ, και ήταν ισόβαθμη στην όγδοη θέση με την Μπράιτον και τη Σάντερλαντ.

Ο Σλοτ είχε πει αμέσως: «Δεν περίμενα αυτές τις δηλώσεις από τον Σαλάχ, δεδομένου του τρόπου που προπονήθηκε και του τρόπου που συμπεριφέρθηκε τις τελευταίες ημέρες. Δεν μου μίλησε και προτίμησε να μιλήσει στον Τύπο. Θύμωσε γιατί δεν έχει κληθεί και δεν θα παίξει. Γενικώς φέτος δεν μιλάμε, πέρυσι μιλούσαμε. Μερικές φορές περισσότερο, μερικές φορές λιγότερο» είχε πει. Δίνοντας κι αυτός με τον τρόπο του την επιβεβαίωση ότι με τον παίκτη ήταν σαν χωρισμένοι στο ίδιο σπίτι. Το μόνο παράξενο είναι γιατί ο Σαλάχ μίλησε τώρα.

Γιατί το είπε τώρα

Το συμβόλαιο του Σαλάχ δεν λήγει το καλοκαίρι. Έχοντας φτάσει στη Λίβερπουλ το 2017 από τη Ρόμα, αφού έπαιξε στην Ιταλία και για τη Φιορεντίνα, ο Σαλάχ συμφώνησε πέρυσι μια γενναιόδωρη διετή επέκταση συμβολαίου λέγοντας πως είναι αρκετά πιθανό να κλείσει στο Ανφιλντ την καριέρα του. Την ανανέωση του συμβολαίου του δεν του την χαρίσαμε γιατί είναι ο τρίτος σκόρερ όλων των εποχών του συλλόγου (255 γκολ σε 435 παιχνίδια), αλλά και γιατί πέρυσι έκανε μια καταπληκτική χρονιά. Ωστόσο, η φετινή σεζόν 2025-26 ήταν η χειρότερη στην ιστορία του στο Άνφιλντ: ο σαλάχ είναι πιθανό να νιώθει βάρος. Μετά την δήλωσή του για τον Σλοτ υπήρξε σοβαρή συζήτηση ανάμεσα στον ατζέντη του και τον σύλλογο, ακολούθησε η απουσία του για την συμμετοχή του στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής, κι αυτό κυρίως βοήθησε στο να ξεχαστούν οι δηλώσεις του και να υπάρξει μια ομαλή επαναφορά στην ομάδα. Αλλά η σχέση είχε μέχρι τότε διαλυθεί και ο παίκτης και ο σύλλογος κατέληξαν στην απόφαση να χωρίσουν: ο Σαλάχ χαρίζει ένα χρόνο συμβολαίου για να διατηρήσει την εικόνα του ανέγγιχτη και να αποχωρήσει αξιοπρεπώς μετά από μια δύσκολη σεζόν. Νομίζω ότι διαλέγει τον καλύτερο επίλογο: αν τα προηγούμενα χρόνια έδειξε πόσο σπουδαίος ποδοσφαιριστής είναι, φέτος δείχνει πόσο σπουδαίος άνθρωπος είναι. Και ίσως πιστεύει πως η κίνησή του αυτή φέρνει στην ομάδα ηρεμία και ένα μικρό έξτρα κίνητρο: όλοι μπορεί μέχρι το τέλος της σεζόν να παίξουν και λίγο για αυτόν, ακριβώς όπως εννέα χρόνια έπαιζε ο ίδιος για όλους. Ζητά από την ομάδα να τον ακολουθήσει: θέλει να φύγει σαν πρωταγωνιστής.

Θα τους ξυπνήσει;

Ο Σαλάχ θα γίνει 34 ετών στις 15 Ιουνίου, αλλά εξακολουθεί να αισθάνεται ικανός να κάνει τη διαφορά παρά την μέτρια σεζόν του. Φέτος στην Πρέμιερ λιγκ και στο Τσάμπιονς λιγκ έχει μόνο 8 γκολ και 8 ασίστ σε 31 αγώνες: την περασμένη σεζόν στο πιο δύσκολο πρωτάθλημα του κόσμου είχε 29 γκολ και 18 ασίστ κάνοντας ατομικά την καλύτερη σεζόν επιθετικού στη σύγχρονη ιστορία του αγγλικού πρωταθλήματος. Ο Σαλάχ έχει αποδοχές 13,2 εκατομμυρίων ευρώ καθαρά για τη φετινή σεζόν, συν 3 εκατομμύρια ευρώ σε μπόνους: αυτά τα χρήματα μπορεί να τα βρει μόνο στη Σαουδική Αραβία: διάφορες ομάδες από εκεί τον έχουν βάλει στο μάτι εδώ και χρόνια και είναι πρόθυμες να τον πληρώσουν όσο τον Κριστιάνο Ρονάλντο. Ο Σαλάχ είναι ο καλύτερος ποδοσφαιριστής που έχει βγάλει ποτέ ο μουσουλμανικός κόσμος και η τεράστια δημοτικότητά του θα επέτρεπε στο Σαουδαραβικό πρωτάθλημα να αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερη προβολή ειδικά σε αυτό τον κόσμο – από την άλλη δεν είναι ο καλύτερος καιρός για να τρέχεις προς τα εκεί. Όπως είπε ο ίδιος μετά την πρώτη ανακοίνωσή του για την αποχώρησή του από τη Λίβερπουλ στο τέλος της σεζόν, θα υπάρξει και μια δεύτερη με την οποία θα μάθουμε που θα πάει: θα το αποφασίσει ο ίδιος.

Αλλά στο μεταξύ ως αληθινός ηγέτης ανέλαβε την τελευταία του μεγάλη αποστολή. Να ξυπνήσει την Λίβερπουλ.

Ο ένας και ο άλλος

Wed, 25 Mar 2026 10:38:13 GMT

Πολλά μπορεί να πει κανείς για την εφετινή Ευρωλίγκα που κάνουν ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟ αλλά σίγουρα δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει τις δυο ομάδες αυτές «πληκτικές». Με τον τρόπο τους κρατάνε το ενδιαφέρον συνεχώς – είτε όταν κερδίζουν και σου δείχνουν αρετές που δύσκολα συναντάς σε άλλους, είτε όταν χάνουν και σου δείχνουν αδυναμίες που πάντα σηκώνουν συζήτηση. Χθες ο Ολυμπιακός έχασε στην Βαλένθια με 84-85 και ο ΠΑΟ κέρδισε στο Σεράγιεβο την ομάδα του Ντουμπάι με 107-104. Η ήττα του Ολυμπιακού δεν αποτελεί κάποια καταστροφή, αλλά μεγαλώνει λίγο την δυσκολία του να πιάσει τον αρχικό στόχο του που είναι το να τερματίσει στην πρώτη τετράδα. Η νίκη του ΠΑΟ είναι σημαντικότατη γιατί του δημιούργησε μια απόσταση από την Ντουμπάι και μεγάλωσε τις πιθανότητες που έχει να αποφύγει το σκληρό play in: η έκτη θέση δεν είναι αξιοζήλευτη, αλλά είναι αρχικά ανακουφιστική.

ΠΑΟ όπως πρόπερσι, Ολυμπιακός όπως ξέρει

Ο ΠΑΟ μου θύμισε την προπέρσινη ομάδα του Αταμάν που έπαιζε σε ό,τι ρυθμό προτιμούσε ο αντίπαλος αλλά προσπαθούσε πάντα να παίξει καλύτερα από αυτόν: η Ντουμπάι του έβαλε 104 πόντους, αλλά ο ΠΑΟ δεν εγκλωβίστηκε στην προσπάθεια να παίξει άμυνα και μόνο, δέχτηκε το challenge και στο τέλος κέρδισε σκοράροντας περισσότερο. Ο ΠΑΟ, περιόρισε μεν τον Ράιτ και τον Πετρούσεφ πράγμα καθοριστικό, πλην όμως πήρε το ματς γιατί είχε πέντε παίκτες που πέτυχαν πάνω από 10 πόντους με τον Ντέιβις να κάνει τα πάντα και τον Ναν να παίρνει την κατάσταση στα χέρια του στο τελευταίο δεκάλεπτο: μέχρι τότε κουβάλησε τον ΠΑΟ επιθετικά ο Οσμαν που είχε καιρό να κάνει τέτοιο παιγνίδι: η στατιστική του (5/5 δίποντα, 3/4 τρίποντα 4/4 βολές, 2 ασίστ) μιλά από μόνη της.

Ο Ολυμπιακός πάλεψε σκληρά σε άμυνα και επίθεση με την Βαλένθια, πήρε διαφορές που όμως δεν κράτησε ( 6 λεπτά πριν το τέλος βρέθηκε στο +7 και 4 λεπτά πριν το τέλος στο +6), πήρε λίγα αυτή τη φορά από τον Ντόρσει, αλλά και από τον Βεζένκοφ στο δεύτερο ημίχρονο, ωστόσο δεν πρόσεξε στο φινάλε και κάπως έτσι πήγε στράφι το μεγάλο ματς του Γουόρντ (το καλύτερό του ίσως φέτος) αλλά και του Ταρίκ Τζόουνς που με 8 πόντους και 8 ριμπάουντ ήταν αυτή τη φορά καλύτερος από τον Μιλουτίνοφ. Επειδή τα δυο ματς κρίθηκαν στο τέλος ξεκίνησε μια συζήτηση με βάση για το πως κλείνουν τα ματς οι δυο ομάδες. Ο ΠΑΟ έχει κερδίσει φέτος αρκετά στο φινάλε τους, ενώ ο Ολυμπιακός αυτό για την ώρα δεν το έχει κάνει. Για αυτό και μολονότι δεύτερος στη βαθμολογία (με ένα ματς παραπάνω) δεν έχει νίκη εκτός έδρας με ομάδα που βρίσκεται στις 12 πρώτες θέσεις και δεν λέγεται Παναθηναϊκός.

Θα μοιραστώ μερικές σκέψεις για την διαφορά των δυο.

Η βασική διαφορά

Η απλοποιημένη εξήγηση (που δεν είναι εντελώς άστοχη) είναι ότι στον ΠΑΟ υπάρχει ο Ναν κι αυτός έχει ειδικότητα στο να καθαρίζει ματς στο φινάλε, ενώ στον Ολυμπιακό αντίστοιχος γκαρντ δεν υπάρχει. Όμως ο ΠΑΟ έχει πάρει ματς στο τέλος και χωρίς τον Ναν (με την Ρεάλ Μαδρίτης πχ), έχει πάρει ματς στο τέλος με μεγάλα σουτ παικτών που δεν περιμένεις (όπως ο Χουάντσο πρόσφατα ή παλιότερα ο Γκριγκόνις) και έχει χάσει και ματς γιατί ο Ναν δεν έχει κάνει τις καλύτερες επιλογές. Στον Ολυμπιακό το πράγμα είναι μάλλον πιο απλό: στα πολλά ματς φέτος (αλλά και πέρυσι) που έχουν χαθεί στο φινάλε, τον τελικό λόγο τον έχει συνήθως ο Φουρνιέ (που χθες βρήκε ένα μεγάλο τρίποντο 13 δευτερόλεπτα πριν το τέλος, αλλά αυτό δεν έφτασε) ή ο Βεζένκοφ – μια επίθεση σαν αυτή στο ματς με την Μονακό που σούταρε τρίποντο ο Μιλουτίνοφ είναι σπάνια. Και στην περίπτωση του Ολυμπιακού είναι εύκολο να πεις πως από την στιγμή που σουτάρουν πάντα αυτοί οι δυο η επίθεση στο τέλος γίνεται προβλέψιμη, η άμυνα των αντιπάλων προσαρμόζεται κτλ. Αλλά νομίζω πως το θέμα είναι λίγο πιο σύνθετο.

Ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟ έχουν μια βασική διαφορά που εξηγεί αυτού του τύπου τα διαφορετικά φινάλε. Ο ΠΑΟ είναι ομάδα παικτών, ο Ολυμπιακός είναι ομάδα του προπονητή του, είναι δηλαδή περισσότερο μηχανισμός. Ο Αταμάν όχι απλά ενθαρρύνει, αλλά απαιτεί την πρωτοβουλία. Πιέζει τους παίκτες του να βγουν μπροστά, θυμώνει όταν κρύβονται, θέλει όποιος έχει προσωπικότητα να το δείχνει. Δεν είναι τυχαίο ότι στην καριέρα του όλοι οι παίκτες που συνεργάστηκαν μαζί του και που θέλουν την μπάλα για να απειλήσουν είχαν μια εξαιρετική σχέση μαζί του: ο Λάρκιν κι ο Μίσιτς είχαν στην Εφές την καλύτερη δυνατή συνεργασία με αυτόν κι έπαιξαν χάρη στους τρόπους του το καλύτερο μπάσκετ της καριέρας τους. Όταν ένα ματς του ΠΑΟ πάει στο τέλος είναι δεδομένο ότι ο Ναν θα βγει μπροστά, δεν είναι όμως και απόλυτο: ο Αμερικάνος λατρεύει την ευθύνη αλλά μεγάλα τελευταία σουτ έχουν πάρει στην καριέρα τους και ο Σλούκας κι ο Γκραντ, κι ο Χουάντσο κι ο Ντέιβις κι ο Οσμαν – σχεδόν όλοι. Για τον ΠΑΟ κάθε φινάλε στο οποίο μπορεί να κριθεί ένα ματς είναι απλό: χρειάζεται απλά να βρεθεί αυτός που θα αναλάβει την δουλειά και που θα ψάξει μια προσωπική φάση, δηλαδή μια έμπνευση. Μπορεί να είναι ένα σουτ, αλλά και μια πάσα σε ένα ελεύθερο συμπαίκτη με καλό σουτ: το βασικό είναι ότι όλα μπορεί να γίνουν γρήγορα και ενστικτωδώς. Και στον Ολυμπιακό πολλά μπορεί να γίνουν ενστικτωδώς: η χθεσινή τελευταία προσπάθεια του Φουρνιέ πχ μετά τις βολές του ΝτεΛαρέντ. Αλλά είναι κόντρα στην λογική της ομάδας.

Εκτός διαδικασίας

Ο Ολυμπιακός παίζει επίθεση με βασική προϋπόθεση το μυαλό όλων να λειτουργεί. Γυρνά την μπάλα, ψάχνει ελεύθερα σουτ, προσπαθεί να φτάσει στο καλάθι χωρίς η μπάλα να ακουμπήσει στο παρκέ παρά ελάχιστα. Ολο αυτό όμως είναι δύσκολο να γίνει σε μια τελική επίθεση δευτερολέπτων με αντιπάλους μάλιστα που ξέρουν πως παίκτες όπως ο Γουόκαπ, ο Νιλικίνα, ο Γουόρντ κτλ δεν θα απειλήσουν ποτέ. Ο Ολυμπιακός στα ματς που κρίνονται στο φινάλε, όπου όλα πρέπει να γίνουν νευρικά και γρήγορα, είναι έξω από την συνήθεια του και την διαδικασία του. Όχι μόνο στην επίθεση αλλά και στην άμυνα. Και η άμυνα στο τέλος απαιτεί να δώσεις κάτι παραπάνω προσωπικά, αλλά στον Ολυμπιακό σπανίως βλέπεις προσωπικές άμυνες: ο βασικός αμυντικός μηχανισμός είναι απολύτως συμμετοχικός, συνήθως απαιτεί αλλαγές, παγίδες, καλύψεις κτλ. Δηλαδή μυαλό. Σε ένα σπορ που, κακά τα ψέματα, στο τέλος μετράει το ένστικτο.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι ο ΠΑΟ θα κερδίζει πάντα στο τέλος και ο Ολυμπιακός, εκτός έδρας ειδικά, θα χάνει πάντα. Ο ΠΑΟ είναι καλό να καθαρίζει κι αυτός τα ματς πιο νωρίς. Τον δε Ολυμπιακό με παίκτες όπως ο Φουρνιέ, ο Ντόρσεϊ και ο Βεζένκοφ δεν μπορείς στο τέλος να τον θεωρείς ξεγραμμένο: δεν αποκλείεται μέχρι το τέλος της σεζόν να ρθει μια νίκη με ένα μεγάλο σουτ ή μια μεγάλη φάση – οι παίκτες αυτοί δεν κρύβονται. Απλά μια ομάδα προπονητή δεν αγαπάει αυτές τις καταστάσεις. Ρωτήστε ένα προπονητή και θα σας το εξηγήσει: στο τελευταίο τάιμ άουτ οι παίκτες δεν ακούν ούτε το 20% από αυτό που τους λέει….

Χαμένοι στις δικαιολογίες

Tue, 24 Mar 2026 08:59:00 GMT

Ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ έμειναν πίσω από την ΑΕΚ στο τέλος του κανονικής διάρκειας του πρωταθλήματος. Για ένα πολύ απλό λόγο. Γιατί οι πολλές δικαιολογίες που είχαν για πολλά απ’ όσα έκαναν στη διάρκεια της φετινής σεζόν κατέληξαν στο να τους κάνουν - προσωρινά τουλάχιστον - κακό. Εχω μεγάλη περιέργεια για το τι και οι δυο μπορεί να διορθώσουν στα play off.

Τι είναι η δικαιολογία; Κατά βάση είναι κάτι απλό: είναι ο λόγος, η πρόφαση ή η εξήγηση που επικαλείται κάποιος για να κάνει ανεκτή μια άστοχη ενέργειά του, μια παράλειψή του ή ακόμα και κάτι που αφορά την συμπεριφορά του. Το κάνει επιδιώκοντας την κατανόηση ή συχνότερα την παρηγοριά. Πότε αυτό γίνεται μεγάλο πρόβλημα; Όταν βολεύει για να κρύβεσαι – όταν δηλαδή γίνεται ένας εύκολος τρόπος για να αποφύγεις ευθύνες.

Οι εξηγήσεις, όσο καλές κι αν είναι, δεν λύνουν από μόνες τους κανένα πρόβλημα: πρέπει να σε οδηγούν στο να το λύσεις. Οι δικαιολογίες απλά σε οδηγούν στο να πιστέψεις ότι το πρόβλημα κατά κάποιο τρόπο θα σταματήσει να υπάρχει από μόνο του κι αν και εφόσον σταματήσει να υπάρχει, όλα θα γίνουν αυτομάτως πολύ καλά. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας προσέγγισης είναι πάντα μόνο ένα: η χαλαρότητα. Όταν νομίζεις πως όλα τα κάνεις σωστά, αλλά για κάποιο μεταφυσικό ή απροσδιόριστο λόγο το πράγμα δεν λειτουργεί στο τέλος απλά πείθεσαι πως για ό,τι συμβαίνει δεν φταις εσύ. Και το πρόβλημα γίνεται κάτι σαν δεύτερη φύση: πόσο μάλλον όταν εξακολουθείς, όταν μιλάμε για ποδόσφαιρο, να κρύβεσαι με αναφορές σε στατιστικά, σε απουσίες, σε διαιτησίες κτλ. Η όταν νομίζεις πως δεν έχεις πρόβλημα γιατί απλά έχουν προβλήματα και οι άλλοι.

Ελάχιστος προβληματισμός, κακές προσεγγίσεις

Η σεζόν του Ολυμπιακού είναι η εξιστόρηση μιας σειράς δικαιολογιών, δηλαδή εξηγήσεων που ναι μεν έχουν μια βάση αλλά δεν αποτελούν κάποιο τύπου λύση για τίποτα. Ο Ολυμπιακός ξεκίνησε τη σεζόν πετώντας ασταμάτητα και διαρκώς το πρώτο ημίχρονο του κάθε παιχνιδιού που έδινε: το έκανε στα πέντε πρώτα ματς της σεζόν. Όταν αυτό συμβαίνει ο λόγος είναι απλός: η προσέγγιση του παιχνιδιού, δηλαδή ο τρόπος προετοιμασίας του, δεν είναι ο κατάλληλος. Αντί να υπάρξει προβληματισμός γι’ αυτό άρχισαν να κυκλοφορούν εκτιμήσεις και προβλέψεις που είχαν να κάνουν με ένα σωρό πράγματα που ναι μεν ήταν πιθανό να συμβούν, αλλά δεν ήταν και δεδομένο ότι θα τα δούμε. Οι νεοφερμένοι θα προσαρμόζονταν και θα έκαναν τη διαφορά. Οι παίκτες που ξέρουν από πρωταθλητισμό θα έπαιρναν την κατάσταση στα χέρια τους. Ο κόουτς Μεντιλίμπαρ θα έβρισκε τον τρόπο γιατί τον αγαπάνε όλοι. Όταν σχεδόν τίποτα απ’ αυτά δεν συνέβη, προέκυψε μια νέα εξήγηση-δικαιολογία: το Τσάμπιονς λιγκ και η δυσκολία του.

Είναι αλήθεια ότι το Τσάμπιονς λιγκ είναι μια πάρα πολύ δύσκολη διοργάνωση για ομάδες όπως ο Ολυμπιακός που δεν έχουν ρόστερ για να το κερδίσουν, αλλά θέλουν να είναι αξιοπρεπείς και κατά κάποιο τρόπο να διακριθούν. Έχω εξηγήσει το γιατί σε προηγούμενα δημοσιεύματα και έχω κάνει φανερό με παραδείγματα ότι αντίστοιχη δυσκολία με τον Ολυμπιακό έχουν κι άλλες ομάδες ανάλογες: η Μπριζ, η Κοπεγχάγη, η Σπόρτινγκ που έμεινε τρίτη στην Πορτογαλία, η ίδια η Μπόντο που έχασε το πρωτάθλημα στη Νορβηγία. Αλλά πέρα από την αντικειμενική δυσκολία της συμμετοχής στο Τσάμπιονς λιγκ υπάρχει ένα δεδομένο που δεν φάνηκε να το λαμβάνουν υπόψιν στον Ολυμπιακό: ότι όταν συμμετέχεις σε ένα πρωτάθλημα με σκοπό να το κερδίσεις και παίζεις συγχρόνως και στην μεγαλύτερη διασυλλογική διοργάνωση πρέπει να στηρίζεσαι σε πολλούς παίκτες γιατί διαφορετικά η κόπωση θα καταβάλει τους πάντες. Ο Ολυμπιακός για να ικανοποιήσει τα θέλω του προπονητή του τον Δεκέμβριο έδιωξε περισσότερους παίκτες από αυτούς που απέκτησε. Και πριν τον Δεκέμβριο κανείς δεν τολμούσε να πει στον Μεντιλίμπαρ ότι πρέπει να αξιοποιήσει περισσότερο το ρόστερ γιατί βασιζόμενος σε 15-16 παίκτες δεν μπορεί να βγάλει χρονιά. Το αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο να φύγουν παίκτες που κανονικά δεν θα έπρεπε, αλλά να υπάρχουν και γκρίνιες στα αποδυτήρια: η περίπτωση του Γιάρεμτσουκ είναι η πιο χαρακτηριστική.

Όταν μετά το Δεκέμβριο τα αποτελέσματα άρχισαν να γίνεται ακόμα χειρότερα και κυρίως όταν το παιχνίδι άρχισε να φθίνει τόσο πολύ (ο Ολυμπιακός έχει πετύχει όλα καλά 15 γκολ στο δεύτερο γύρο) υπήρξε μια άλλη δικαιολογία: τα προβλήματα του ΕλΚαμπί. Αρχικά ήταν η απουσία του, στη συνέχεια η κόπωση του στο Κύπελλο εθνών Αφρικής. Όποιος επισήμανε ότι δεν μπορεί μία ομάδα να στηρίζεται σε ένα μόνο ποδοσφαιριστή για να σκοράρει εισέπραττε ως απάντηση ότι σύντομα ο ΕλΚαμπί θα ξεμπλοκαριστεί και θα δούμε τον περσινό Ολυμπιακό. Ο ΕλΚαμπί έβαλε δύο γκολ στην Σέρρες και μετά χάθηκε στο ματς με τον ΠΑΟΚ. Έβαλε δύο γκολ με τον ΟΦΗ, αλλά δεν σκόραρε με την ΑΕΛ. Γιατί δεν είναι υπεράνθρωπος και δεν μπορεί να λύσει μόνος του κανένα τέτοιου τύπου πρόβλημα. Και πάλι η δικαιολογία δεν έλυσε το πρόβλημα.

Οι απόντες και οι παρόντες

Οι δικαιολογίες έκαναν τελικά κακό και στον ΠΑΟΚ. Στην δική του περίπτωση η δικαιολογία ήταν το βαρύ πρόγραμμα και οι απουσίες. Είναι αλήθεια ότι ο ΠΑΟΚ έχει ένα βαρύ Φεβρουάριο και τελευταία και πολλές απουσίες. Αλλά δεν είναι οι απόντες το πρόβλημα: αυτό είναι πάντα οι παρόντες. Ο ΠΑΟΚ χωρίς έξι βασικούς δεν έχασε στο Καραϊσκάκη από τον Ολυμπιακό: καλά καλά δεν δέχτηκε φάση. Εχασε πλήρης από τον Ατρόμητο, έχει πετάξει βαθμούς με την ΑΕΛ και γνώρισε μια ήττα από τον Βόλο: τα δυο τελευταία του ματς ήταν ίδια. Όλα αυτά δεν συμβαίνουν μόνο γιατί υπάρχουν απουσίες αλλά νομίζω και για έναν άλλο απλό λόγο: γιατί δεν είναι όσο σοβαρός απαιτεί η περίσταση. Αυτή η έλλειψη σοβαρότητας στα δικά μου μάτια φάνηκε και στην ιστορία του ντου στα δημοσιογραφικά: όλα παίζουν ρόλο.

Ο ΠΑΟΚ δεν διεκδικεί ένα πρωτάθλημα: διεκδικεί το πρωτάθλημα των 100 του χρόνων και θέλει να τον κερδίσει για να το συνδυάσει με τα ιστορικά γενέθλιά του. Ο υποχρεωτικός πρωταθλητισμός είναι πολύ δύσκολη δουλειά για μια ομάδα που αυτή τη στιγμή έχει τον Ραζβάν Λουτσέσκου που τρέχει για όλα και δεν μοιάζει να έχει κανέναν άλλο διοικητικό παράγοντα. Ο Μάκης Γκαγκάτσης είναι στην ΕΠΟ, και ο κάποτε πολύ δραστήριος στην καθημερινότητα του ΠΑΟΚ Κυργιάκος Κυργιάκος επέστρεψε στην δημοσιογραφία. Μπορεί ο Ρουμάνος να αντέξει τόσο βαρύ φορτίο; Δεν το ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι εμφανώς του έκαναν κακό και οι δυο ισοπαλίες με την ΑΕΚ και τον Ολυμπιακό. Η ισοπαλία με την ΑΕΚ αποδόθηκε στην ατυχία (χαμένο πέναλτι Γιακουμάκη κτλ) ενώ ήταν καμπανάκι συναγερμού: η ΑΕΚ θα έπαιρνε το ματς αν ο Γιόβιτς είχε σκοράρει στο τέλος. Η δε ισοπαλία με τον Ολυμπιακό θεωρήθηκε εντυπωσιακό αποτέλεσμα γιατί ο ΠΑΟΚ είχε επτά απουσίες: αυτό έφερε τον εφησυχασμό που πληρώθηκε στα ματς που ακολούθησαν. Στην πραγματικότητα εκείνο το 0-0 απέναντι στον τωρινό Ολυμπιακό δεν ήταν κάτι που μαρτυρούσε ότι ο ΠΑΟΚ είναι ατσάλινος, δεν μπορεί να χάσει και άλλα τέτοια που κυκλοφόρησαν και η ομάδα του Λουτσέσκου τα πίστεψε.

Ούτε ο Ολυμπιακός ούτε ο ΠΑΟΚ είναι εκτός πρωταθλήματος. Και οι δυο μπορούν να το κερδίσουν. Η ΑΕΚ μπορεί να μπλέξει με τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις και δεν είναι ασήμαντο προσοχής ότι δεν έχει κερδίσει κανένα από τους δυο στην κανονική περίοδο. Αλλά πρέπει και στον Πειραιά και στη Σαλονίκη να κλείσουν τα εργοστάσια δικαιολογιών. Μου μοιάζει πιο δύσκολο κι από κατάκτηση πρωταθλήματος…

Σαν περίληψη προηγουμένων

Mon, 23 Mar 2026 11:14:48 GMT

Η ΑΕΚ έκοψε τελικά πρώτη το νήμα στο τέλος της κανονικής περιόδου κι αυτή είναι η μεγάλη είδηση στο τέλος της 26^ης αγωνιστικής. Αυτή την αγωνιστική που τα ματς διεξάγονται ταυτόχρονα δεν είναι δυνατόν να τα δει κανείς όλα. Είδα, εξαιτίας της αβέβαιης εξέλιξής τους, λίγο παραπάνω τα ματς του Ολυμπιακού με την ΑΕΛ (0-0) και του ΠΑΟΚ στο Βόλο, στο οποίο οι γηπεδούχοι κέρδισαν με 2-1 – ξεκίνησα βλέποντας μάλιστα αυτό της ΑΕΚ με την Κηφισιά, αλλά αυτό τελείωσε πολύ νωρίς καθώς η πρωτοπόρος κέρδιζε με 3-0 στο 25΄. Θα κάνω μερικές επισημάνσεις για τα ματς των διεκδικητών του πρωταθλήματος και για τις υπόλοιπες ομάδες θα κάνω κάποιες παρατηρήσεις που έχουν να κάνουν με την θέση που τερμάτισαν, τους στόχους τους στην συνέχεια κτλ.

Η ΑΕΚ η μόνη που αληθινά προόδευσε

Κατά κάποιο τρόπο την τελευταία αγωνιστική η ΑΕΚ, ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ έδειξαν πολλά από όσα μας έχουν δείξει στην διάρκεια του πρωταθλήματος: η διαφορά είναι ότι η ΑΕΚ έδειξε αρετές και οι άλλοι δυο αδυναμίες. Το Σάββατο στην εφημερίδα επεσήμανα πως μολονότι οι τρεις πρωτοπόροι έχουν στα χαρτιά εύκολους αντιπάλους δύσκολα θα κερδίσουν και οι τρεις γιατί στο πρωτάθλημα αυτό έχει γίνει ελάχιστες φορές: βέβαια δεν περίμενα ότι δεν θα κέρδιζαν και ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ ενώ το ματς της ΑΕΚ με την Κηφισιά δεν μου φαινόταν τόσο εύκολο όσο αποδείχτηκε.

Η ΑΕΚ ερχόταν από το κακό παιγνίδι με την Τσέλιε την Πέμπτη. Νομίζω πως τελικά αποδείχτηκε πως αυτό το κακό ματς έγινε γιατί οι παίκτες της (και όχι ο προπονητής της) είχαν το μυαλό τους περισσότερο στο παιχνίδι με την Κηφισιά. Ο Νίκολιτς δεν έκανε μεγάλες αλλαγές σε σχέση με την Πέμπτη, αλλά δεν έστειλε στο γήπεδο και την ίδια ενδεκάδα. Η παρουσία του Μάνταλου και του Περέιρα στην μεσαία γραμμή, φυσικά και του Βάργκα στην επίθεση, έδωσαν λίγη περισσότερη ποιότητα αλλά η διαφορά είχε να κάνει με την προσέγγιση.

Η ΑΕΚ αυτή τη φορά μπήκε στο γήπεδο με πατημένο το πόδι στο γκάζι και καθοδηγούμενη από ένα πολύ καλό Γιόβιτς, πριν καλά-καλά ξεκινήσει το παιχνίδι το τελείωσε καθώς πέτυχε τρία γκολ στα πρώτα 25 λεπτά. Στο 5΄ο Γιόβιτς έκανε με πέναλτι το 1-0, στο 16΄η άμυνα της Κηφισιάς έδωσε στον Κοιτά το γκολ του 2-0 και στο 25΄ο Βάργκα από ασίστ του Πήλιου έκανε το 3-0. Το ματς εξελίχτηκε σε μια τυπική διαδικασία: η ΑΕ βρήκε τρία γκολ σε πέντε φάσεις. Την αναζήτηση γρήγορου γκολ εντός έδρας (το είδαμε αυτό και με τον Λεβαδειακό και με την ΑΕΛ) είναι κάτι που πρόσθεσε η ΑΕΚ στην διάρκεια της σεζόν και οφείλεται και σε αυτό η πρωτιά της στην κανονική περίοδο. Ο Ολυμπιακός και ο ΠΑΟΚ καινούργια πράγματα δεν είχαν. Τώρα η Ενωση έχει την υποχρέωση να κερδίσει το πρωτάθλημα: μόνο ο ΠΑΟ το 2023 το έχασε μπαίνοντας στα play off πρώτος.

Ομάδα τσακωμένη με τη λογική

Και ο Ολυμπιακός έδειξε κόντρα στην ΑΕΛ πολλά από όσα συζητάμε σε όλη την κανονική περίοδο. Ξεκίνησε το πρωτάθλημα με μια δύσκολη νίκη απέναντι σε μια ομάδα του Σάββα Παντελίδη και το ολοκλήρωσε με μια ισοπαλία πάλι κόντρα σε μια ομάδα του Παντελίδη, που απλά άλλαξε στο μεταξύ ομάδα: το ποδόσφαιρο που παίζουν οι ομάδες του είναι ίδιο και είναι αυτό στο οποίο ο Ολυμπιακός δεν είχε φέτος απαντήσεις.

Το 0-0 οφείλεται κυρίως σε αδυναμίες του Ολυμπιακού που ελάχιστα αντιμετωπίστηκαν: οι μέσοι εξακολουθούν να μην σκοράρουν (χθες ο Σιπιόνι και ο Μουζακίτης δοκίμαζαν να αποδείξουν με σουτ εκτός περιοχής ότι έχουν γκολ στα πόδια τους), οι στημένες φάσεις είναι συνήθως άσχημα εκτελεσμένες, η κατοχή μπάλας δεν συνδυάζεται με κίνηση χωρίς τη μπάλα, το παιγνίδι, ειδικά στο πρώτο ημίχρονο, ήταν τόσο προβλέψιμο που η ΑΕΛ εξαιρουμένης μιας φάσης που έκανε ο κατά τα άλλα αόρατος Ζέλσον μόλις στο 4΄δεν κινδύνεψε ποτέ. Σε όλα αυτά συντέλεσε και η εκτός λογικής απόφαση του Μεντιλίμπαρ να αφήσει εκτός αρχικής ενδεκάδας παίκτες που είχαν κίτρινες κάρτες (Ροντινέι, Εσε, ΕλΚαμπί, Γκαρθία, Νασιμέντο, Ορτέγκα) κι ο πειραματικός Ολυμπιακός πέταξε ένα ημίχρονο. Κάτι διορθώθηκε στην επανάληψη, όταν μπήκαν κάποιοι που επιθετικά κάτι πιο πολύ μπορούν να προσφέρουν, αλλά με 45 λεπτά κανονικού ποδοσφαίρου δεν είναι εύκολο να κερδίσεις, ειδικά αν πέσεις και σε ένα καλό τερματοφύλακα: ο τρίτος τερματοφύλακας της ΑΕΛ, ο Θοδωρής Βενετικίδης έκανε τρεις πολύ καλές επεμβάσεις κι ο ΕλΚαμπί και ο Κλέιτον έχασαν δυο πολύ καλές ευκαιρίες, αλλά πέντε φάσεις κόντρα στην τρίτη από το τέλος ομάδα του πρωταθλήματος δεν συνιστούν σοβαρή επιθετική παραγωγή.

Ο Μεντιλίμπαρ ήταν στο τέλος ο πρώτος που το παραδέχτηκε. Είπε επίσης ότι έγιναν λάθη στον σχεδιασμό του Ιανουαρίου και ότι υποχρεώνεται να αφήνει παίκτες εκτός αποστολής, αλλά δεν εξήγησε γιατί πχ έχει εξαφανιστεί ο Αντρε Λουίς. Ο Ολυμπιακός είναι προφανές ότι ελπίζει πως στα play off θα βρει αντιπάλους που θα τον αφήσουν να παίξει λίγο παραπάνω, θα του δώσουν χώρους και θα του επιτρέψουν να κερδίσει χάρη στην καλή του άμυνα. Αλλά όλο αυτό είναι ένα είδος προσδοκίας που δεν έχει να κάνει με τις δικές του αρετές: για να πάρει το πρωτάθλημα πρέπει οι αντίπαλοί του να κάνουν του κόσμου τα λάθη.

Το πάθημα του ΠΑΟΚ

Τέτοια έκανε χθες ο ΠΑΟΚ. Πήγε στο Βόλο πάλι με απουσίες (Μεϊτέ, Γιακουμάκης, Κένι, και κυρίως ο Ζίφκοβιτς εμφανώς λείπουν και σε αυτούς προστέθηκαν και ο Μιχαηλίδης και ο Μπάμπα) αλλά δεν ήταν οι απόντες το πρόβλημα: το πρόβλημα ήταν οι παρόντες.

Μετά από ένα καλό ξεκίνημα κι ένα πανέμορφο γκολ του Γερεμέγιεφ (το έβδομο από τον Ιανουάριο και μετά) ο ΠΑΟΚ που έκανε 78% κατοχή μπάλας στο πρώτο ημίχρονο φρέναρε και θέλησε να κερδίσει διαδικαστικά, περπατώντας. Όταν περπατάει φαίνονται αδυναμίες και προβλήματα και στα μετόπισθεν (με τον Λόβρεν δεν μπορεί να κατευθύνει μια άμυνα που παίζει ψηλά και οι Τέιλορ και Σάντσεζ δεν μοιάζουν ακραίοι μπακ), αλλά και στην επίθεση όπου χθες έλειψαν συνεργασίες. Ο Λουτσέκσου έριξε στο ματς τον Ντεσπότοφ και ο μετριότατος φέτος Βούλγαρος έμοιζε σαν να παίζει με βαριά ερωτική απογοήτευση. Η μη κλήση του στην Εθνική Βουλγαρίας και το γεγονός ότι έχει χάσει την θέση του από τον Χαντσίδη μπορεί να είναι οι βασικοί λόγοι μιας κατά τα άλλα απογοητευτικής εμφάνισης: στο τέλος κάνει το μοιραίο λάθος που επιτρέπει στον Ουρτάδο να κάνει μια αντεπίθεση μετά από εκτέλεση κόρνερ του ΠΑΟΚ και να γράψει το 1-2. Ο Βόλος είχε ισοφαρίσει με τον Μαρτίνεζ στο 65΄(μετά από μια κακή εκτίμηση του Τσιφτσή) και στο τέλος πέτυχε κάτι που μοιάζει απίθανο: με δυο μόνο νίκες σε όλο τον δεύτερο γύρο και με μια μόνο νίκη από τα Χριστούγεννα και μετά μπήκε στο γκρουπ των ομάδων που είναι στο 5-8 και θα διεκδικήσει ευρωπαϊκό εισιτήριο!

Τυπικές διαδικασίες

Στο 5-8 μπήκαν και ο Αρης με τον ΟΦΗ. Ο Αρης το χρωστά στον Λεβαδειακό που κέρδισε τον Ατρόμητο για να κρατήσει το +5 της διαφοράς από όλους – σε διαφορετική περίπτωση ο Αρης θα ήταν στα play out, πράγμα λογικό αν σκεφτεί κάποιος ότι κανείς δεν θυμάται πότε κέρδισε τελευταία φορά. Στα play out θα βρεθούν τελικά ο Ατρόμητος, ο Παναιτωλικός, η Κηφισιά, η ΑΕΛ, ο Πανσερραϊκός και ο Αστέρας. Οι τρεις πρώτοι έχουν μεγάλες διαφορές από τους υπόλοιπους, αλλά και ο Πανσερραϊκός, παρά την θεαματική του βελτίωση και ο Αστέρας που κόντρα στον ΠΑΟ έβαλε τέσσερις μικρούς από τις Ακαδημίες του, δύσκολα θα πιάσουν την ΑΕΛ που μοιάζει πιο ζωντανή ομάδα. Δεν προβλέπονται μάχες, αλλά μια μάλλον τυπική διαδικασία – μακάρι να κάνω λάθος γιατί το τελευταίο που χρειάζεται το πρωτάθλημά μας είναι μια σειρά από βαθμολογικά αδιάφορα ματς.

Ο ΠΑΟ χρειάζεται ένα στόχο

Δεν ξέχασα τον ΠΑΟ απλά δεν είδα πολύ από το παιγνίδι του. Είχε ένα περίπλοκο ματς στην Τρίπολη μετά τον ευρωπαϊκό αποκλεισμό, το κέρδισε και μπαίνει στα play off με κεκτημένη ταχύτητα. Είναι δεύτερος στο δεύτερο γύρο, και πρώτος στις δέκα τελευταίες αγωνιστικές. Είναι πολύ διαφορετικός από τους άλλους τρεις καθώς έχει ένα προπονητή που παίζει 3-4-3 και κάνει rotation. Αν δεν είχε φέρει την ισοπαλία με τον Παναιτωλικό (σε μια στιγμή που όλα του πήγαιναν καλά) θα μπορούσε να έχει στόχο και την δεύτερη θέση. Τώρα πρέπει να βρει ένα στόχο: δεν θα ήταν λίγο για μια ομάδα που χτίζεται να κερδίσει τα play off δηλαδή να κάνει σε αυτά πιο πολλούς βαθμούς από την ΑΕΚ, τον Ολυμπιακό και τον ΠΑΟΚ. Θυμίζω ότι ο Γιοβάνοβιτς την πρώτη του χρονιά στον ΠΑΟ είχε ολοκληρώσει την σεζόν κάνοντας πολύ καλά play off. Και την επόμενη χρονιά διεκδίκησε το μοναδικό πρωτάθλημα που θα μπορούσε να κερδίσει ο ΠΑΟ εδώ και μια δεκαετία…

Το δικαίωμα του Κώστα Φορτούνη

Sun, 22 Mar 2026 13:51:52 GMT

Η επιστροφή του Κώστα Φορτούνη στον Ολυμπιακό δεν έχει ακόμα ανακοινωθεί, αλλά πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Ο Φορτούνης θα γυρίσει το καλοκαίρι στην ομάδα πρώτα από όλα γιατί το ζήτησε ο ίδιος. Η επιστροφή του δεν θυμίζει ανάλογες περιπτώσεις παικτών που επέστρεψαν. Και για αυτό βρίσκω ενδιαφέρουσες τις αντιδράσεις στην είδηση.

Διαβάζω δεξιά και αριστερά για την πολλά και διάφορα. Όλα σχεδόν υπερβολικά.

Οι φανς που χαίρονται

Ο Φορτούνης είχε και θα έχει τους φανατικούς του. Θα υπάρχουν πάντα αυτοί που θα πιστεύουν ότι ο συγκεκριμένος ποδοσφαιριστής είναι ο καλύτερος Ελληνας και θα το πιστεύουν όσο παίζει ποδόσφαιρο ανεξάρτητα από την ηλικία του. Στον Φορτούνη αποδίδονται από τους fan του απίστευτες ικανότητες. Υπάρχουν για παράδειγμα πολλοί που πιστεύουν ότι αν ο Ολυμπιακός φέτος έχει προβλήματα στην επίθεση, είναι γιατί λείπει, όπως λένε, ένα «δεκάρι σαν τον Φορτούνη»: το λένε εννοώντας φυσικά τον ίδιο τον Φορτούνη. Το ότι ο Μεντιλίμπαρ δεν χρησιμοποιεί στις ομάδες του τέτοιου είδους ποδοσφαιριστές είναι λεπτομέρεια. Το ότι όταν προ διετίας είχε τον Φορτούνη τον χρησιμοποιούσε στα πλάγια, δεν έχει καμία σημασία για τους οπαδούς του Φορτούνη. Σημασία εν προκειμένου έχει η αγάπη για τον ποδοσφαιριστή. Η οποία είναι απολύτως σεβαστή, αλλά ως τέτοια είναι πάντα και λίγο παραμορφωτικός καθρέφτης. Όταν αγαπάς έτσι συμβαίνει. Και με τους ποδοσφαιριστές και με τις ομάδες και με τα πάντα.

Αυτοί που αναρωτιούνται

Με τους φανατικούς του Φορτούνη, όπως και με τους φανατικούς γενικά, έτσι συμβαίνει: το λάθος δεν το κάνουν αυτοί – αυτοί απλά αγαπάνε. Το λάθος το κάνει όποιος προσπαθεί να συνδιαλέγεται μαζί τους με λογικά επιχειρήματα. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην ιστορία αυτοί έχουν αυτοί που όταν ακούνε ότι ο Φορτούνης είναι έτοιμος να επιστρέψει δυσφορούν. Είναι αυτοί που λένε ότι ο Φορτούνης δύο χρόνια τώρα παίζει σε ένα πρωτάθλημα, όπως αυτό της Σαουδικής Αραβίας που δεν έχει και μεγάλη σχέση με τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Αυτοί τονίζουν ότι ο συγκεκριμένος ποδοσφαιριστής είναι κομμάτι δύσκολο να προσαρμοστεί στο ποδόσφαιρο του Μεντιλίμπαρ που απαιτεί πολύ τρέξιμο και πολύ πίεση και φέρνουν ως παραδείγματα ποδοσφαιριστών που ζορίστηκαν σε αυτό πολλούς. Λένε ότι τα δύο τελευταία χρόνια δεν προσαρμόστηκαν παίκτες με ανάλογα χαρακτηριστικά όπως ο Γουίλιαν, ο Γιαζίτσι, ακόμα και ο Ορτά που ήρθε κι έφυγε δυο φορές.

Κι αυτά υπερβολικά είναι όταν μιλάμε για τον Φορτούνη. Ο Φορτούνης δεν θα ρθει εδώ να δώσει εξετάσεις στον Μεντιλίμπαρ όπως αυτοί κι άλλοι τόσοι: με τον προπονητή του Ολυμπιακού έχει ήδη δουλέψει κι εφόσον ανήκει στο γρουπ των παικτών που κέρδισαν το Conference League λογικά δεν θα έχει και πρόβλημα προσαρμογής. Αλλά υπάρχει και κάτι επιπλέον: στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν μιλάμε για μεταγραφή αλλά για επιστροφή – κι αυτό πρέπει στην αξιολόγηση να το λαμβάνει κανείς στα υπόψιν του. Αν οι φανατικοί θαυμαστές του Φορτούνη υπερβάλλουν αποδίδοντας του μαγικές ιδιότητες που μάλλον δεν είχε ποτέ, όσοι ξαφνικά αμφιβάλλουν για την δυνατότητα της προσφοράς του κάνουν από τη μεριά τους κι αυτοί ένα ασυγχώρητο λάθος: δεν καταλαβαίνουν ότι για μια ομάδα είναι πολύ βασικό να αναγνωρίζει τις αξίες. Και είτε συμπαθείς, είτε δεν συμπαθείς τον Φορτούνη δεν μπορείς να μην αναγνωρίζεις ότι στην ιστορία του Ολυμπιακού αποτελεί αξία. Όχι μόνο γιατί βοήθησε την ομάδα να κατακτήσει τίτλους, όχι μόνο γιατί σε πολλές περιπτώσεις έχει ομορφύνει το παιχνίδι της, αλλά και γιατί με τη φανέλα της είχε δύο τραυματισμούς πολύ σοβαρούς. Και μάλιστα όταν διένυε πιθανότατα την καλύτερη φάση της καριέρας του. Αυτό πρέπει πάντα να του αναγνωρίζεται.

Ένα μήνυμα σε όλους

Η ιστορία δεν έχει να κάνει απλά με τα αγωνιστικά: έχει μηνύματα σαφώς πιο σοβαρά. Αν ο Φορτούνης ήθελε να γυρίσει, πολύ καλά έκανε ο Ολυμπιακός και του έδωσε το δικαίωμα να επιστρέψει. Πολύ καλά έκανε επίσης ο Ολυμπιακός που άφησε στην άκρη κάθε είδους προηγούμενη δυσφορία που μπορεί να υπήρξε όταν ο καλός αυτός ποδοσφαιριστής αποφάσισε να αφήσει την ομάδα για να πάει στην Σαουδική Αραβία και να πάρει ένα μεγάλο συμβόλαιο. Η αλήθεια είναι πως όταν αποφάσισε να φύγει το αποφάσισε σε σε μια στιγμή που η ομάδα τον χρειαζόταν: του έγινε τότε γνωστό αλλά αυτός δεν άλλαξε γνώμη. Αλλά αυτά έμειναν στην άκρη και πολύ σωστά. Στον Φορτούνη αναγνωρίστηκε πως έχει το ηθικό δικαίωμα να ολοκληρώσει την καριέρα του στον Ολυμπιακό. Ο Ολυμπιακός αυτό του το δικαίωμα κυρίως αναγνωρίζει γιατί είναι και ο καλύτερος τρόπος για να στείλει ένα μήνυμα στους ποδοσφαιριστές που υπάρχουν τώρα στην ομάδα ότι τους σέβεται Και τους θεωρεί παιδιά της μεγάλης του οικογένειας. Αυτές τις συμπεριφορές να είσαστε βέβαιοι ότι ποδοσφαιριστές τις αναγνωρίζουν και τις εκτιμούν.

Όπως ο Ρέτσος

Πριν την απόδοση ενός ποδοσφαιριστή υπάρχει κάτι σημαντικότερο: η διάθεσή του να αγωνίζεται σε μια ομάδα. Δεν χρειάζεται στη συγκεκριμένη ιστορία να υπενθυμίζουμε τι έκανε τα δυο τελευταία χρόνια στην Σαουδική Αραβία: δεν έχει νόημα. Σημασία έχει ότι ο Φορτούνης δείχνει με τον τρόπο του ότι ο Ολυμπιακός του έλειψε.

Κάθε φορά που ερχόταν στην Ελλάδα πήγαινε να δει τα παιχνίδια της ομάδας του μπάσκετ. Κάθε φορά κατεβαίνει στο Ρέντη για να μιλήσει με τους συμπαίκτες του - φυσικά δεν λείπει από κανένα παιχνίδι στο Καραϊσκάκη όταν είναι εδώ. Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια στον Ολυμπιακό υπήρξαν διάφορες επιστροφές παικτών του, άλλες επιτυχημένες κι άλλες λιγότερο επιτυχημένες. Αλλά δεν πρέπει να συγκρίνουμε την περίπτωση του Φορτούνη με τις περιπτώσεις ξένων παικτών που επέστρεψαν απλά γιατί εδώ κάποτε πέρασαν καλά και περίμεναν ότι θα ξαναβρούν μια δεύτερη νιότη.

Η περίπτωση του Φορτούνη μου θυμίζει πιο πολύ αυτή του Παναγιώτη Ρέτσου. Κι αυτός, όταν αγωνιζόταν στο εξωτερικό κάθε φορά που ερχόταν στην Ελλάδα πήγαινε με τον αδερφό του και έβλεπε τα παιχνίδια του Ολυμπιακού. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο Ρέτσος πάλεψε πάρα πολύ και με τον ίδιο του τον εαυτό για να αλλάξει το status του εντός της ομάδας αλλά και για να ξαναφτάσει στα επίπεδα απόδοσης που τον είχαμε δει νεαρότερο πριν από τραυματισμούς κι άλλες περιπέτειες. Ήθελε να προσφέρει στην ομάδα που αγαπάει και το κατάφερε. Το ίδιο νομίζω θέλει και ο Φορτούνης. Δεν είναι ζήτημα το συμβόλαιο ή τα χρήματα. Αν τον απασχολούσαν αυτά, θα μπορούσε να μείνει άλλη μια χρονιά στην Σαουδική Αραβία. Αυτό που θέλει είναι να επιστρέψει σπίτι. Και θα επιστρέψει, όχι ως άσωτος υιός αλλά ως ένα από τα πιο αγαπημένα παιδιά του Ολυμπιακού. Που τα δυο τελευταία χρόνια έλειψε από την ομάδα. Και από τον αγωνιστικό χώρο, αλλά και από τα αποδυτήρια της. Και μου μοιάζει βέβαιο ότι σύντομα κι όλοι αυτοί που γράφου πως «δεν καταλαβαίνουν τον λόγο της επιστροφής του», που θα ήθελαν κάποιο άλλο, που πιστεύουν «πως στην Σαουδική Αραβία απλά έχασε τον χρόνο του» κτλ, θα αναθεωρήσουν…

Ο εθισμός στην οργή

Sun, 22 Mar 2026 10:39:42 GMT

Κοιτούσα από περιέργεια για ποια ακριβώς πράγματα τσακώθηκαν οι Ελληνες στο διαδίκτυο τον προηγούμενο δίμηνο: θα ήταν μάλλον πιο εύκολο να βρει κανείς γιατί δεν τσακώθηκαν. Η εντύπωση που υπάρχει είναι ότι οι Ελληνες τσακώνονται για τα πολιτικά, τα αθλητικά, ενίοτε και για κανένα μεγάλο κοινωνικό ζήτημα καθώς τους αρέσει να διαιρούνται. Αλλά είδα ότι τσακώνονται πλέον και για άλλα που δεν τα λες και αμιγώς πολιτικά.

Τσακώθηκαν [χ για τις φωτογραφίες των εκτελεσθέντων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής: ομολογώ ότι δεν κατάλαβα ποιες ακριβώς είναι οι θέσεις των μεν και των δε αλλά τσακώθηκαν. Για το ταξίδι του Μητσοτάκη στην Αγκυρα και τις συζητήσεις με τον Ερτογάν που ως συνήθως δεν είχαν κανένα πρακτικό αποτέλεσμα. Για τις αντιδράσεις των εργαζομένων του εργοστασίου της Βιολέτα. Για το κόμμα του Τσίπρα και τις Καρυστιανού που ακόμα δεν υπάρχουν. Για την δίκη του δυστυχήματος των Τεμπών που δεν έχει ξεκινήσει. Για μια δήλωση του Φοίβου Δεληβοριά για την Καρυστιανού. Για το τελευταίο βιβλίο του Στάθη Καλύβα, που λέγεται Big Bang (1970-73) και είναι και καλό. Φυσικά για κανα μήνα τσακώνονταν για τον Καποδίστρια – εννοώ για την ταινία του Σμαραγδή. Τσακώθηκαν για τον Αδωνη Γεωργιάδη και την Ζωή Κωνσταντοπούλου: τουλάχιστον αυτοί από τους καυγάδες θρέφονται- μπορούν να καυγαδίζουν ασταμάτητα και διαρκώς αρκεί να υπάρχουν κάμερες να καταγράψουν μια σειρά από επιτηδευμένες θεατρικές υστερίες. Οι άλλοι δεν καταλαβαίνω τι χαρά βρίσκουν (βρίσκουμε) σε αυτούς τους ασταμάτητους οιωνεί διαδικτυακούς εμφυλίους.

Όταν άρχισε η εποχή των Social Media, με την εμφάνιση του Facebook αρχικά και του Twitter αργότερα δεν νομίζω πως υπήρχε κάποιος που μπορούσε να φανταστεί πως αυτά θα γίνουν τα Μαρμαρένια Αλώνια της αγανάκτησης, του θυμού, της οργής κτλ. Το Facebook μου θύμιζε ένα είδος διαδικτυακού λευκώματος, σαν αυτό των μαθητριών στις δεκαετίες του ‘70 και του ‘80. Χιλιάδες άνθρωποι, αρχικά κυρίως γυναίκες, καλούσαν τους φίλους τους να τους ακολουθήσουν. Ανέβαζαν τα αγαπημένα τους τραγούδια. Σου έδειχναν τις αγαπημένες τους φωτογραφίες και περίμεναν like και καρδούλες. Οι πιο θαρραλέοι έκαναν κάποια σχόλια για τα τρέχοντα: για ταινίες που είδαν, βιβλία που διάβασαν, πόλεις που επισκέφτηκαν ή απλά για κάτι που άκουσαν στην τηλεόραση – βέβαια για σχόλια (σύντομα και «πιπεράτα») δημιουργήθηκε το twitter που προσφερόταν και για χιουμοριστικές ατάκες, πειράγματα, χαριτωμενιές. Αργότερα μπήκε στην ζωή μας και το απόλυτο εργαλείο της προσωπικής μας ματαιοδοξίας, δηλαδή το Instagram που έγινε κάτι σαν τοιχογραφία εικόνων και στιγμών για τις οποίες πρέπει να ζηλεύουν οι φίλοι μας. Και μετά; Μετά ήρθε η κρίση.

Η κρίση προκάλεσε αγανάκτηση και οργή. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θέλησαν να εκδηλώσουν (εν μέρει και να εκτονώσουν) συναισθήματα σκληρά, πράγματα που δεν μπορούσαν να κρατήσουν μέσα τους. Τα μεγάλα ΜΜΕ όλου του κόσμου βλέποντας ότι τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης είχαν αρχίσει να αποκτούν χαρακτήρα διαδικτυακής κοινότητας ήθελαν να απευθυνθούν στα μεγάλα τους κοινά κάνοντας ό,τι πιο απλό: ανεβάζοντας ειδήσεις, κείμενα και σχόλια διάφορων επαγγελματιών. Επειδή είχαμε μπει σε μια εποχή αγανάκτησης οι θέσεις προκαλούσαν αυτομάτως αντιδράσεις. Στην Ελλάδα προέκυψαν στρατόπεδα με ανθρώπους που συμφωνούσαν σε πολλά: κυρίως στο ποιους ήθελαν να μισούν. Κι έτσι το τοπίο άλλαξε. Στο Facebook δεν έβλεπες πια φωτογραφίες και τραγουδάκια, αλλά απόψεις. Δεν διάβαζες σχόλια αποθεωτικά για το γούστο σου από ανθρώπους που είχαν το ίδιο, αλλά κατάρες και ευχές για ψόφους. To twitter τον ίδιο καιρό έγινε η χαρά μιας νέας κατηγορίας επαγγελματιών που γνωρίζοντας το πως μπορούν να απευθύνονται στο θυμικό (κι όχι στη λογική των χρηστών του) έκαναν καριέρα σπέρνοντας δηλητήριο. Και το Instagram, που ήταν πιο νεανικό, έγινε η έκθεση της πιο βιτριολικής βαρβαρότητας: κάτω από όμορφες φωτογραφίες διαβάζεις του κόσμου την πίκρα και την οργή για όλους και όλα. Ανάμεσα σε καρδούλες και «μπράβο κούκλα μου» υπάρχουν αυθεντικά χολερικά ξεσπάσματα που κόσμος κάνει (και κυρίως διαβάζει) για να εκτονώνει ό,τι χειρότερο έχει μέσα του. «Το μπήκα για τα σχόλια» που πολλοί γράφουν, ομολογώ ότι το διαβάζω και γελάω. Όχι χωρίς λίγο να ντρέπομαι όμως.

Ολο αυτό το έφερε η κρίση αλλά το ωραίο της ιστορίας είναι ότι ήρθε και ρίζωσε. Οι άνθρωποι πλέον έχουν ταυτίσει τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης με τόπο αναζήτησης καυγάδων. Μπαίνουν σε αυτά για να εκφράσουν την οργή τους γιατί θεωρούν πως αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος τους: να διαφημίσουν την αγανάκτησή τους, την πολιτική ευαισθησία τους που πρέπει να περιέχει θυμό, την άποψή τους που δεν πρέπει να είναι λογική και τεκμηριωμένη αλλά απλά οργισμένη. Γιατί; Γιατί έτσι μάθανε! Πιστεύουν πως αυτή η έκφραση ακραίων συναισθημάτων τρομάζει κυβερνήσεις, ταρακουνεί, προκαλεί σεισμούς. Επίσης ψάχνουν εναγωνίως αυτόν που έχει διαφορετική άποψη από την δική τους για να τσακωθούν. Δεν κρύβονται πίσω από καμία ανωνυμία γιατί πιστεύουν πως είναι άτρωτοι. Δεν είναι. Αλλά ελάχιστα τους απασχολεί. Σημασία έχει να πουν στην παρέα τους ότι κάποιον τον κατατρόπωσαν για τις πολιτικές του ιδέες ή για το τι πιστεύει για τις μεταγραφές του Ολυμπιακού ή για τον Καποδίστρια. Και το ωραίο είναι ότι το ίδιο λέει κι ο άλλος: όλοι νιώθουν νικητές και μάγκες και μοναδικοί και σπάνιοι. Τίποτα δεν τροφοδοτεί το υπερεγώ μας πιο πολύ από μια σειρά από νίκες σε διαδυκτιακές μονομαχίες. Και είναι τόσες πολλές αυτές οι νίκες που αισθανόμαστε σούπερ ήρωες.

Δεν ξέρω αν αυτά που συμβαίνουν είναι σκηνές από ένα ασταμάτητο οιωνεί εμφύλιο: το βρίσκω υπερβολικό – άσε που πιστεύω πως οι εμφύλιοι (που υπήρξαν η μητέρα της ευρωπαϊκής μας ιστορίας) είναι κάτι πολύ σοβαρό για να γίνεται στο Facebook. Αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος είναι ότι κόσμος ηδονίζεται βρίζοντας και προσβάλοντας διότι θεωρεί πως αυτό είναι ένας τρόπος για να νιώθει καλύτερα. Το έκανε στα χρόνια της κρίσης για πράγματα σημαντικά, που είχαν να κάνουν με την οικονομία δηλαδή την ζωή του. Το κάνει σήμερα για πράγματα πολύ λιγότερα σημαντικά έως και ασήμαντα: για τις ομάδες που υποστηρίζει, για τον Καποδίστρια, για την Ζωή και τον Αδωνη, για πολλά που αγνοεί εντελώς και δεν δέχεται πως κάποιος άλλος μπορεί να τα ξέρει καλύτερα.

Πριν από καιρό είχα ακούσει ότι ένας Αμερικάνος πανεπιστημιακός καθηγητής έσβησε από τους ακόλουθούς του στο Facebook όλους όσους συμφωνούσαν μαζί του και κράτησε μόνο όλους όσους διαφωνούσαν ώστε να τσακώνεται καθημερινά μαζί τους. Μου είχε φανεί πράξη κάποιου τρελού. Νομίζω ότι αργά ή γρήγορα αυτό θα το κάνουμε όλοι. Τους φίλους τους θες για να τους βλέπεις, να τους χαίρεσαι, να ζεις μαζί τους. Τους εχθρούς τους θες στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Χωρίς αυτούς δεν ξέρω τι ενδιαφέρον θα είχαν.